Το βιβλίο αυτό γεννήθηκε μεσ' από τα σπλάχνα ενός άλλου παλιότερου, δημοσιευμένου στα 1947, με το οποίο είχα προσπαθήσει να παρουσιάσω με απλό τρόπο την αδιάσπαστη ιστορία της Θεσσαλονίκης βασιζόμενος στα ως τότε πορίσματα της ιστορικής και αρχαιολογικής επιστήμης.
Θ' αποτελέσει, νομίζω, για τον κάθε αναγνώστη ένα ευχάριστο ενημερωτικό οδηγό με πληροφορίες στηριγμένες σε πλούσια βιβλιογραφία. Αυτή τη βιβλιογραφία, καθώς και τον "Κατάλογο βιβλίων περί Θεσσαλονίκης" που είχε καταρτίσει στα 1962 ο Ντίνος Χριστιανόπουλος (με την ευκαιρία των 50 χρόνων από την απελευθέρωσή της), και τον πρόσφατο των βιβλίων, περιοδικών, ημερολογίων κ.λ., που εξέδωσε ο Δήμος Θεσσαλονίκης με την ευκαιρία των "ΙΕ΄Δημητρίων" (10-23 Νοεμβρίου 1980), ας συμβουλευθούν εκείνοι που θα θελήσουν ν' ασχοληθούν βαθύτερα με την ιστορία και την τοπογραφία της Θεσσαλονίκης ή με ορισμένα ειδικά θέματά της. Οι εικόνες, τοπογραφικά σχέδια, χαλκογραφίες, φωτογραφίες κ.λ., που συνοδεύουν το κείμενο, φροντίζω να έχουν άμεση σχέση με αυτό, να είναι σφιχτοδεμένες μαζί του και να συμβάλλουν στην αναπαράσταση του παρελθόντος.
Ο Απόστολος Βακαλόπουλος, ιστορικός, συγγραφέας και πανεπιστημιακός, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεοελληνικής ιστοριογραφίας κατά τον 20ό αιώνα.
Γεννημένος στον Βόλο, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη με την οικογένειά του το 1914 και σπούδασε στην νεοϊδρυθείσα Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έχοντας από νωρίς εκδηλώσει ζωηρό ενδιαφέρον για την ιστορία και την αρχαιολογία. Ειδικεύτηκε στην υστεροβυζαντινή και νεοελληνική ιστορία και εργάσθηκε αρχικά ως καθηγητής στη Μέση εκπαίδευση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930.
Διατέλεσε κατά σειρά Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1939), Υφηγητής της Ιστορίας της Νεωτέρας Ελλάδος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1943) και καθηγητής από το 1951 μέχρι την συνταξιοδότησή του το 1974.
Απλό, ευανάγνωστο και κατατοπιστικό. Θεωρώ πως (ακόμα και αν είχε ως σκοπό να είναι σύντομο), παρέλειπε μερικές σημαντικές πληροφορίες οι οποίες ίσως θα έπρεπε να υπάρχουν. Ωστόσο παρόλα αυτά ήταν πολύ ενδιαφέρον και ενημερωτικό και ένας εύκολος τρόπος να αποκτήσεις μια θεμελιώδη και γενική εικόνα της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.