Ben Leyla Gencer

by Evin İlyasoğlu

Ünlü keman virtüozu Isaac Stern İlk 79 Yılım adlı kitabının önsözünde şöyle der: “Müziğin hizmetine girmek bir meslek edinmek değil, bir yaşam biçimidir. Bunun için iki şeye sahip olmalısın: Birincisi, ne olmak istediğin hakkında küçük yaştan itibaren kesin bir fikre; ikincisi, o isteğinin gerçekleşmesi için gereken özgüvene, mücadele gücüne ve gurura.”

İşte Leyla Gencer’in müzik serüveni bu düşüncenin hayata yansıması olmuştur adeta.

Safranbolulu bir baba ile Polonyalı bir annenin kızı olan Leyla Gencer Çubuklu’da dünyaya geldi, Fransız dadısının çokkültürlülüğü ve evde piyano çalan annesinin söylediği Lehçe şarkılar aracılığıyla henüz hayatının ilk yıllarında müzikle tanıştı. Soprano Arangi-Lombardi ile çalışması hayatının dönüm noktalarından biri oldu. İlk opera temsilini Ankara’da verdi. 1953’te İtalyan radyosundaki kaydıyla da ilk kez sesini dünyaya duyurdu.

Leyla Gencer, küçük yaşından itibaren sahnede olmayı aklına koymuştu. Özgüveniyle, çalışkanlığıyla, savaşçı kişiliğiyle hayatını bu fikre göre şekillendirdi. Opera kültürü olmayan bir ülkeden çıkıp, bu kültürle evrilmiş bir ülkenin, İtalya’nın ortasında kendini ispat etmek için verdiği mücadelelerle, tam yirmi beş yıl boyunca operanın mabedi sayılan La Scala’nın prima donna’sı oldu. Sonraki yirmi beş yıl da, ölünceye kadar, eğitimci olarak opera dünyasına hizmet etti.

Zamanının büyük sopranolarıyla girdiği rekabetle, tarihi şefler ve rejisörlerle birlikte çalışmasıyla, büyük bestecilerin gölgede kalmış yapıtlarını keşfetmesiyle, repertuvarındaki yetmiş üç opera ve canlı temsillerden kaydedilen sesiyle yirminci yüzyıl opera tarihine geçmeyi başaran La Diva Turca, bugün de Divaların Divası olarak anılmaktadır.

Ben Leyla Gencer – La Diva Turca kitabı, sesiyle ve dramatik gücüyle iz bırakan sanatçıyı kişileştirerek kendini var etme yolculuğunda yaşadığı coşkularını, hayal kırıklıklarını, sevinçlerini, acılarını kendi ağzından hikâyeleştirirken, okuru operanın coşkulu yıllarına götürüp müzik dünyasında bir yolculuğa çıkarıyor.

352 pages, Hardcover

First published January 1, 2019

About the author

İstanbul’da doğdu. Yedi yaşında Marie Çobangil ile piyano çalmaya başladı. 1957-1963 yılları arasında İstanbul Belediye Konservatuvarı piyano bölümünde okudu. Özen Veziroğlu, Şerif Yüzbaşıoğlu, Raşit Abet ve Ferdi Ştatzer’in öğrencileri oldu. 1966’da Robert Kolej’den mezun oldu. 1969-1971 arasında A.B.D.Michigan Devlet Üniversitesi’nde Müzik Eleştirisi ve Karşılaştırmalı Müzik Tarihi seminerlerine katıldı.

1973-1991 arasında TRT Radyo’sunda; 1982-1996 arasında TRT televizyonunda Klasik Batı Müziği programları hazırlayıp sundu. Yurt içinde ve dışında birçok dergi, gazete ve ansiklopedide eleştiri, inceleme ve söyleşileri yayımlandı, konferanslar verdi. 1993-1997 arasında Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon Bülümünde öğretim görevlisi oldu. 1997 Habitat II kapsamında Istanbul’un Sesleri sergisini hazırladı. 1987’den bu yana Boğaziçi Üniversitesi’nde öğretim görevlisi ve Albert Long Hall Konserleri’nin organizatörüdür. 1991’den bu yana Cumhuriyet gazetesinin sürekli müzik yazarıdır.

Ödülleri: Halide Edip Adıvar Edebiyat Ödülü (1966); Yeni Dergi Yarışması’nda “Salkımsöğütün Türküsü” ile birincilik ödülü (1968); Türk Dil Kurumu Radyo ve TV Dil Ödülü (1978); Türkiye Yazarlar Sendikası’nın 8 Mart-8Kadın Ödülü (2008); Boğaziçi Üniversitesi Senato Özel Ödülü (2008).

Reviews

[boose · Rating 4 out of 5]

Leyla Gencer’e bir kere daha hayran oldum; fikirleri, dünya görüşü, tutkusu ve disiplini gerçekten çok güzel işlenmişti. Müthiş bir kadın.

Dönemin santçıları ve Leyla’nın çevresindeki insanların üzerinde durulması da çok hoşuma gitti. Ayrıca kitabın düzenine bayıldım, bilgilendirici olduğu gibi kolay okundu ve sıkıcı bir hal hiç almadı.

1 puanı son bölümlere doğru kitabın kendini tekrar etmesinden kırdım, aynı şeylerin üzerinde defalarca durulmuştu fakat o bile bence büyük bir eksi değildi 🙏🏽