Anna van Saksen

by Femke Deen

Anna van Saksen vertelt over het leven van Anna van Saksen, de tweede vrouw van Willem van Oranje. Willem van Oranje is achtereenvolgens met vier vrouwen getrouwd geweest, van wie er drie een min of meer onberispelijke reputatie hebben. Maar Anna van Saksen (moeder van de latere stadhouder prins Maurits), is de geschiedenis ingegaan als verdorven en egoïstisch, een overspelige vrouw die uiteindelijk haar verstand verloor. Deze nieuwe biografie van de meest verguisde vrouw uit de Nederlandse geschiedenis laat zien dat Anna van Saksen in feite een sterke en onafhankelijke vrouw was. Anna’s uiteindelijk tragische lot had zij niet alleen aan zichzelf te danken, maar ook aan het gedrag van Willem van Oranje en de Nassaus.
Anna van Saksen laat de tragische neergang zien van een rijke en felbegeerde prinses wie letterlijk alles werd ontnomen – en het werpt een nieuw licht op Willem van Oranje.

Genres: History, Nonfiction, Biography

523 pages, Kindle Edition

First published September 1, 2018

Reviews

[Jordy · Rating 4 out of 5]

Zeer bijzonder om dit boek te lezen! Over Anna van Saksen doen - zoals Femke Deen correct schrijft - niet de beste verhalen te ronde en dan is het fijn dat een historica de nodige nuance aanbrengt.

Het verhaal van Anna is vooral tragisch, ze voelde zich niet thuis in de tijd en raakte steeds meer in conflict met haar omgeving dat bang was voor reputatieschade. De kracht van dit boek ligt in de verhalende vorm, Deen doet een goede poging tot inleving in het onderzoeksobject van haar biografie en behandelt verschillende invalshoeken uit de hoge adellijke politiek.

Ook de verhouding tot andere historici in het debat over Anna komt goed naar voren en de analyse is scherp. Er wordt door de auteur duidelijk positie gekozen tegenover de vaderlandse historici uit de 19e en begin 20e eeuw die vooral het goede imago van Willem van Oranje probeerden hoog te houden. Deen benadrukt terecht dat Oranje ook maar een man was en op een manier verantwoordelijk was voor de slechte geestelijke staat waarin zijn vrouw zich uiteindelijk verkeerde.

Waar het in dit boek misschien aan ontbreekt zijn referenties naar andere 'standen' dan de hoge adel. Deen maakt regelmatig een opmerking over 'praatjes' die rond zouden gaan, maar laat het dan vaak na om concrete voorbeelden te noemen van alledaagse mensen die bepaalde praatjes oppikten. Het is moeilijk om over een grotendeels analfabetisch deel van de Duitse en Nederlandse bevolking enige informatie te krijgen, maar als dit onmogelijk was dan had Deen dit best mogen vermelden.

Als laatste verbeterpuntje staan er vooral aan het begin van het boek enkele taalfouten. Enkele zinsconstructies zijn af en toe ook moeilijk leesbaar door ongetwijfeld de complexe politieke realiteit, al doet de auteur wel haar best om zaken te verhelderen.

Kortom een serieuze aanrader; het boek behandelt een stuk vergeten geschiedenis. Het verhaal van Anna van Saksen is lange tijd verborgen gehouden door zowel personen in de tijd zelf als door historici later. Dat soort verhalen zouden vaker naar voren moeten treden binnen de geschiedenis.

[Robert Lambregts · Rating 4 out of 5]

Eindelijk heb ik dit boek uit, en ik zeg eindelijk omdat ik hier echt maanden mee bezig ben geweest. Niet dat het een slecht boek was. In tegendeel zelfs, want het is een ontzettend goed geschreven en boeiend verhaal van een vrouw die niet begrepen werd, die opgesloten zat in een keurslijf dat niet bij haar past en die gevormd werd door haar trauma's, waardoor ze zelf ook niet de meest prettige persoon op aarde is geworden. Het boek werd voor mij steeds onderbroken door andere boeken, andere gebeurtenissen, waardoor ik steeds dacht 'eerst dit boek tussendoor, dan pak ik het daarna wel weer op.' en dat duurde te lang, waardoor ik er zo lang over gedaan heb.
Femke Deen heeft met Anna van Saksen een geweldige prestatie neergezet en, ondanks dat het wel echt een geschiedenis boek is, heeft ze veel zelf moeten invullen door verhalen en vondsten die niet altijd op waarheid gecheckt kunnen worden.
Toch is dit zeker vermakelijk en interessant om te lezen. Verwacht alleen geen 'historische roman', het is wat dat betreft echt meer een biografisch werk.

[Diana Willemsen · Rating 4 out of 5]

Gedegen biografie met enkele vreemde uitglijders.

“Als een vrouw woede toonde (waartoe vrouwen nu eenmaal meer geneigd waren), werd dat gezien als een weigering om haar plaats te kennen, en dus als een aanval op de mannelijke autoriteit.”
Wat zou de bron zijn van deze “wijsheid” (Vrouwen waren nu eenmaal meer geneigd hun woede te tonen)?

“Rubens was een breedsprakige man van rond de veertig. Hij beheerste vele talen, was zeer goed thuis in de Heilige Schrift en liet dat graag merken. “
Wederom bronloos.

Binnenkort bespreekt mijn biografieleesgroepje dit lijvige boek. Ik verheug me op alle inzichten die de medelezers hebben opgedaan. Voor mij was Anna, op haar naam en vrouw2 van opperWillem, een onbekende en gelukkig is dat nu een beetje rechtgezet.

[Rivka · Rating 4 out of 5]

Heel bijzonder boek! Erg leuk om een vrouw te leren kennen die zo een centrale plek in neemt in onze geschiedenis, maar waar de meeste mensen eigenlijk niet zo veel van af weten. Femke Deen vertelt het verhaal van Anna van Saksen op een vlotte en interessante manier! Je leert haar op een heel andere manier kennen dan dat ze tot dusver door andere (mannelijke) historici is beschreven.

[Carolien · Rating 4 out of 5]

Voorlopig het laatste boek dat ik gelezen heb voor de research voor mijn eigen eerste boek over historische Antwerpse vrouwen, dat in oktober 2025 uitkomt.
Knap boek, zeer grondig en ik ben blij dat ik meer te weten ben gekomen over deze onfortuinlijke vrouw. Willem is dan misschien wel Vader des Vaderlands, hij was een ´lousy husband´.

[Sanne · Rating 3 out of 5]

Interessant om iets over Willem van Oranjes tweede vrouw te weten te komen. Eigenlijk gaat heel het boek over de 'politiek' rondom haar.

[Chris Wetwood · Rating 5 out of 5]

Een hele knappe en meeslepende biografie die na zeer veel intensief onderzoek en speurwerk tot stand is gekomen. Een prestatie van formaat.

Het boek liet me in diepe droefenis achter, zo tragisch is het einde van deze vrouw, behept met een buitengewoon moeilijk maar boeiend karakter.

Had ze in deze tijd geleefd, was haar een heel ander leven beschoren geweest. En die plaatsvervangende pijn die de geschiedenis kan opwekken, heeft Femke Deen heel knap opgeroepen.

[Annette Koster · Rating 3 out of 5]

Na het lezen van De Zwijger werd ik nieuwsgierig naar dit boek. Wat een droevig leven. Het boek is gebaseerd op briefwisselingen tussen de hoofdpersonen. Dat is de kracht en tegelijk de zwakte. Je komt dicht bij Anna, maar ook bij de anderen. Bijzonder om te lezen. Willem van Oranje blijft trouwens weer de meest onduidelijke figuur. Maar het blijft ook wel erg bij gedoe om belangen, geld, woonplaats etc. Ongetwijfeld speelde dit een grote rol, maar iets meer context was ook fijn geweest.

[Biblioteka Wydziału Neofilologii UW]

Ndl text -1502