“Bashkëshortët” nga Helena Kadare është roman për jetën martesore, dashurinë, xhelozinë, heshtjet dhe tensionet e brendshme midis burrit dhe gruas.
Në qendër është një çift, ku marrëdhënia e tyre nuk shihet vetëm si dashuri, por edhe si bashkëjetesë me dyshime, lodhje, keqkuptime dhe pritshmëri. Romani hyn në psikologjinë e gruas dhe burrit, duke treguar si gjërat e vogla të përditshme mund të krijojnë largësi emocionale.
Vepra paraqet edhe atmosferën shoqërore të Tiranës dhe jetën nën presionin e kohës, ku martesa nuk është vetëm çështje personale, por ndikohet edhe nga morali, opinioni, frika dhe rrethanat shoqërore.
Thelbi i romanit është se bashkëshortët mund të jetojnë pranë njëri-tjetrit, por jo gjithmonë ta kuptojnë plotësisht njëri-tjetrin.
Romani duhet lexuar brenda kohës kur është shkruar. Për atë periudhë, trajtimi i marrëdhënieve intime, krizave martesore, xhelozisë, heshtjes dhe moskuptimit brenda çiftit ishte mjaft avangard.
Në kuadrin e Realizmit Socialist, familja dhe martesa paraqiteshin zakonisht si të shëndosha, të moralshme dhe në harmoni me idealin shoqëror. Prandaj, një roman që hynte në tensionet psikologjike të bashkëshortëve dhe tregonte konfliktin e brendshëm, pasigurinë dhe boshllëkun emocional, prekte një temë thuajse tabu.
Pikërisht kjo e bën veprën të rëndësishme: nuk merret vetëm me një çift, por sfidon mënyrën zyrtare si duhej paraqitur jeta private në letërsinë e kohës.