Ανθρωπολογία και παρελθόν: Συμβολές στην κοινωνική ιστορία της νεότερης Ελλάδας

by Ευθύμιος Παπαταξιάρχης (Editor), Θεόδωρος Παραδέλλης (Editor), Anna Collard

Η ενασχόληση με το παρελθόν δεν ανήκει στο παρελθόν. Οι ταχύτατοι μετασχηματισμοί των πολιτικών δεδομένων, η παρακμή των παγκόσμιων ηγεμονιών και η αυξανόμενη πολιτισμική διαφοροποίηση που τη συνοδεύει, οι νέοι εθνικισμοί και η ανασυγκρότηση των εθνοτικών ταυτοτήτων έχουν από καιρό άρει το μύθο του «τέλους της ιστορίας».

Το παρελθόν ως φαντασιακή επινόηση, επιλεκτική μνήμη ή υποστασιοποιημένο και στατικό σημείο αναφοράς, ως πολιτικό εργαλείο ή συνιστώσα της ταυτότητας, αποτελεί μέρος του υλικού που χρησιμοποιούν οι κοινωνικές ομάδες για να νοηματοδοτήσουν τη δράση τους, να αναστοχασθούν το παρόν και να προσανατολίσουν το μέλλον.

Οι πρωτότυπες μελέτες Ελλήνων και ξένων ερευνητών που περιέχονται σ’ αυτό τον τόμο συμβάλλουν στην ανανέωση της κοινωνικής ιστορίας της νεότερης Ελλάδας από τη σκοπιά μιας πολυσχιδούς ανθρωπολογίας, ανοικτής στα πορίσματα και τη μεθοδολογία της ιστοριογραφίας. Η ανθρωπολογική μελέτη των πολιτισμικών κατασκευών του παρελθόντος προστίθεται έτσι στις κλασικές ιστοριογραφικές ενασχολήσεις με τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά συμβάντα του χθες.

Τα πεδία εφαρμογής αυτής της συνεργασίας αφορούν στους μετασχηματισμούς της νεοελληνικής κοινωνίας από τον ύστερο 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, στις ιστορικές μορφές της συγγένειας και της οικογένειας και στις συλλογικές αναπαραστάσεις του παρελθόντος, όπως καταγράφονται σε διαφορετικά σημεία του ελληνικού γεωγραφικού χώρου από την Πελοπόννησο ώς τη Μακεδονία και από το Ιόνιο ως το Αιγαίο και την Κύπρο.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος
Ευθύμιος Παπαταξιάρχης
Εισαγωγή: Το Παρελθόν Στο Παρόν. Ανθρωπολογία, Ιστορία Και Η Μελέτη Της Νεοελληνικής Κοινωνίας

Μέρος πρώτο: Διάρκειες Και Μετασχηματισμοί
Paul Sant-Cassia
Η Κοινωνική Ληστεία Στην Κύπρο Τον 19ο Αιώνα
Hans Vermeulen
Το Βάρος Του Παρελθόντος. Η Εξουσία Των Καπετάνιων Στο Χωριό Του Κάιν Και Του Άβελ
Peter S. Allen
Διαχείριση Και Επίλυση Των Συγκρούσεων Στη Μάνη. Η Βεντέτα Στο Σύγχρονο Πλαίσιο
Charles Stewart
Ηγεμονισμός Ή Ορθολογισμός; Η Θέση Του Υπερφυσικού Στη Σύγχρονη Ελλάδα
Marie-Εlisabeth Handman
Ο Παραδοσιακός Τρόπος Υιοθεσίας Στην Αρναία Χαλκιδικής
Mary H. Clark
Ο Μετασχηματισμός Της Οικιακής Ομάδας Στα Μέθανα, 1972 - 1987. Μορφή, Λειτουργία Και Σημασία

Μέρος δεύτερο: Ιστορικές Μορφές Της Συγγένειας
Μαρία Κουρουκλη
Οικογενειακές Δομές Και Πρότυπα Διαμονής Στην Κέρκυρα Τον 19ο Αιώνα
Σοφία Δασκαλοπούλου-Καπετανάκη
Εγκατάσταση - Προίκα - Κληρονομιά. Κατά Φύλα Διαφοροποιήσεις
Δημήτρης Κ. Ψυχογιός
Η Προίκα Ως Παραγωγική Σχέση Του Οικιακού Τρόπου Παραγωγής

Μέρος τρίτο:Αναπαραστάσεις Του Παρελθόντος
Renee-Hirschon-Φιλιππάκη
Μνήμη Και Ταυτότητα. Οι Μικρασιάτες Πρόσφυγες Της Κοκκινιάς
Anna Collard
Διερευνώντας Την Κοινωνική Μνήμη Στον Ελλαδικό Χώρο
Ευρετήριο

396 pages, Paperback

First published January 1, 1993