ประวัติศาสตร์ราชอาณาจักรมลายูปะตานี

Ohio RIS Southeast Asia Series #68

by Ibrahim Syukri, หะสัน หมัดหมาน (Translator), มะหามะชากี เจ๊ะหะ (Translator)

หนังสือ “สยาเราะห์ กรือยาอันมลายูปะตานี” หรือ ประวัติราชอาณาจักรมลายูปัตตานี เล่มนี้ เขียนโดย อิบรอฮิม ชุกรี ซึ่งได้รวบรวมจากหนังสือประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่เขียนด้วยภาษามลายู (อักษรยาวี) อันเกี่ยวข้องกับดินแดน “ปะตานี” หรือ “ฟอฏอนี” หรือปัตตานี ตั้งแต่การเริ่มตั้งถิ่นฐานในแหลมมลายู การสถาปนาราชวงศ์ปะตานี จนถึงยุคแห่งความเจริญรุ่งเรืองจากการค้าทางทะเลและการติดต่อกับชาติตะวันตกในช่วง
ศตวรรษที่ 16–17 จนเสื่อมอำนาจและอ่อนแอลงในช่วงศตวรรษที่ 18 ทั้งจากการค้าที่ลดลงและการสงคราม จนในปี ค.ศ 1902 ก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของสยามอย่างสิ้นเชิง

จากนโยบายการรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลางของสยามในช่วง ค.ศ. 1940–1950 ที่รวมหัวเมืองปัตตานี เป็นมณฑลปัตตานี จนแบ่งแยกเป็น 3 จังหวัด ซึ่งได้แก่ ปัตตานี ยะลา ได้ก่อให้เกิดผลกระทบแก่คนในท้องถิ่น ผู้ที่ใช้ภาษายาวี ซึ่งเป็นประชากรส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้นี้ อันนำมาซึ่งปัญหาทางการเมืองการปกครอง สังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ ซึ่งยังคงปรากฏให้เห็นจากวิกฤตการณ์ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย จนถึงปัจจุบัน

105 pages, Paperback

First published January 1, 1985

Reviews

[Kin · Rating 5 out of 5]

อ่านแล้วเข้าใจเลยว่าทำไมตอนที่ถูกแปลและตีพิมพ์ครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 2520 บทสุดท้ายจึงไม่ถูกพิมพ์ลงไปด้วย หนังสือดีมากๆ ครับ ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์บางอย่างอาจต้องลองพิจารณาเทียบกับหลักฐานอื่นๆ ด้วย แต่ในภาพรวม เราจะเห็นอารมณ์ความรู้สึกของการถูกกดขี่ สูญเสียเอกราช ตกเป็นเมืองขึ้น และโดนเพิกเฉยของชาวมลายูปัตตานีโดยรัฐสยามตลอดประวัติศาสตร์หลายร้อยปีที่ผ่านมา

ใครสงสัยว่าทำไมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้จึงเกิดความรุนแรงมากมาย ถ้าเปิดใจให้กว้าง คิดถึงใจเขาใจเรา ค้นหาหลักฐานทางประวัติศาสตร์มาอ่านให้มาก และอ่านหนังสือเล่มนี้ประกอบ เชื่อว่าจะเข้าใจถึงรากฐานสำคัญอย่างหนึ่งของความขัดแย้ง ซึ่งไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในทศวรรษ 2540 นี้เท่านั้น

ควรเป็นหนังสือแนะนำในวิชาประวัติศาสตร์ในทุกโรงเรียน ทุกมหาลัย

[Ilham Nur · Rating 4 out of 5]

Buku asal ini dalam tulisan Jawi pernah diharamkan oleh pihak Siam dan kerajaan Tanah Melayu sejurus selepas pengedarannya ditakuti dapat menyalakan semangat perjuangan umat Islam Melayu Patani.

[WNor Asiah · Rating 4 out of 5]

Buku yg terbaik
And so best

[Abteesan Chamachi · Rating 5 out of 5]

อยากได้

[Nur · Rating 3 out of 5]

Buku Sejarah Kerajaan Melayu Patani yang ditulis oleh Ibrahim Syukri merupakan teks sejarah pertama yang mengupas sejarah Patani dalam bentuk baru dan berpengaruh kepada masyarakat Melayu Patani serta menjadi rujukan utama bagi penulis sejarah Patani yang akan datang. Berbeza dengan Hikayat Patani yang ditulis dalam bentuk hikayat, buku ini disusun dengan kaedah dan tujuan yang jelas.

Walaupun asal pengedaran dan penerbitannya diharamkan, buku ini tetap diakui kehebatannya oleh sarjana tempatan dan antarabangsa. Buku ini diterbitkan pada 15 Oktober 1958. Edisi ini lebih kepada percetakan semula berdasarkan teks Jawi, di mana kelemahan asal tetap dikekalkan. Edisi Rumi menggunakan ejaan baru dan menyesuaikan nama tempat serta individu dengan ejaan rasmi di Selatan Thailand.

Ibrahim Syukri menekankan bahawa nasib orang-orang Melayu Patani tidak seharusnya bergantung kepada pemerintahan Siam-Thai, tetapi harus diperbaiki oleh usaha mereka sendiri. Buku ini menjadi sumber yang penting untuk memahami perjuangan serta sejarah masyarakat Melayu Patani.
Buku ini mengandungi pelbagai bahagian yang menarik, termasuk:

1. Tanah Melayu pada Zaman Purbakala
2. Pembangunan Negeri Patani dan keturunan raja-rajanya
3. Pemerintahan Patani pada Zaman Kejatuhan
4. Negeri Patani Zaman Kebangkitan

Secara keseluruhan, Sejarah Kerajaan Melayu Patani adalah sumber yang penting untuk memahami sejarah dan perjuangan masyarakat Patani, memberi pembaca perspektif yang lebih mendalam mengenai warisan dan identiti mereka.

[Nishamil Hayeesa · Rating 5 out of 5]

หนังสือประวัติศาสตร์เล่มคลาสสิกที่ผู้ศึกษาประวัติศาสตร์มลายูปาตานีมักจะอ้างถึง ผมได้อ่านฉบับที่ตีพิมพ์โดย Silkworm Book ซึ่งมีเนื้อหาครบถ้วนทุกบท (มีบางเวอร์ชั่นที่ตัดเนื้อหาส่วนที่ 4 ไป เกี่ยวกับสถานการณ์การเมืองปาตานีในยุค 2490) เนื้อหาบางส่วน (จนเกือบจะส่วนใหญ่) คล้ายกับ Hikayat Patani ที่รวบรวมโดย A. Teeuw & David K. Wyatt จึงสันนิษฐานว่าน่าจะอ้างอิงจากหลักฐานเดียวกัน

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือประวัติศาสตร์กึ่งตำนาน (มีบางส่วนที่เป็นเรื่องอภินิหาร) แต่ลำดับการเล่าเรื่องก็ใช้วิธีทางประวัติศาสตร์แบบการเรียงลำดับเวลามาใช้ในการเล่าเรื่อง เพียงแต่ในบางจุดอาจไม่ได้ระบุวันเวลาหรือศักราช แต่ก็สามารถคาดเดาช่วงเวลาได้ จุดสังเกตคือหนังสือเล่มนี้มีการอ้างอิงถึงความสัมพันธ์แบบสามเส้าระหว่างสยาม​ (ซีแย) รัฐมลายูฝั่งมาเลเซีย (พวกเกอดะห์ กลันตัน ตรังกานู) และมลายูปาตานีบ่อยครั้ง จึงเดาว่าหนังสือเล่มนี้มีจุดมุ่งหมายทางการเมืองบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างซีแย (สยาม) และตานิง (มลายูปาตานี) แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นของประวัติศาสตร์มลายูปาตานีฉบับคนในที่สมบูรณ์ที่สุดฉบับแรกที่พบเจอตอนนี้

หากอ่านเล่มนี้จบ แนะนำให้อ่าน "ปัตตานี: อดีต-ปัจจุบัน" ของ อ.บางนรา ต่อ เพราะจะเป็นการขยายความและเพิ่มเติมข้อมูลบางส่วนที่ขาดหายไป