تحلیل روانشناختی سازوکارهای جامعه تقریبا از همان اصولی پیروی میکند که تحلیل روانشناختی روان انسان، لذا درک لایههای عمق جامعه و انگیزههای عمق تنهٔ جامعه برای رواندرمانگران کار سختی نیست. نویسنده کتاب، دکتر آذردخت مفیدی، روانپزشک و روانکاو سالها به تحلیل انسانها پرداخت که حاصل آن پنج کتاب به نامهای: من در معنای روانشناختی، بلوغ دوم-بلوغ روانی، عشق و تحلیل روانکاوانه، حکمت بالغانه زیستن و کتاب حاضر است. مطلق در ذهن ایرانی مجموعه مقالاتی است که طی سالها در روزنامههای کشور به چاپ رسیده و هدف آن بررسی جامعه، ارکان و اجزای آن در فضای روانشناختی بوده است.
این کتاب با استفاده از مفاهیم روانشناسی در تلاشه تا جامعه و فرهنگ ایرانی رو تحلیل کنه. من چندان با قلم نویسنده ارتباط برقرار نکردم و مهمترین علتش هم این بود که به نظرم مخاطب کتاب مشخص نبود. من به عنوان یه روانشناس چیز چندان جدیدی ازش نگرفتم و به عنوان مخاطب غیر روانشناس هم حوصلهم با یه عالمه مفاهیم روانشناسی سر میرفت. با این وجود به عنوان شروع تلاش برای درک فرهنگ ایرانی با استفاده از مفاهیم روانشناسی خوب بود.
"ایران کهن فرهنگ ریشسفید را دارد. فرهنگ رستم و سهراب، رستم پسرش را کشت و بر او پیروز شد. نمادی از پیروزی قانون کهنه بر قانون نو و نمادی از تمایل ناخودآگاه پدران برای چیره شدن بر پسران، پادشاهان پسران خود را میکشتند، از وحشت اینکه بهجای آنها بنشینند. حکومتها سرد، خشن، سختگیر و ایدهآلیزه هستند. سنتشکنی گناهی نابخشودنی است. "نه" گفتن به کهنه و جدید شدن در فرهنگ ایران جایی ندارد یا در موارد بسیار سطحی مجاز است. چارچوبهای قوانین، سخت و انعطافناپذیر است. جوان هرگز احساس نمیکند که میتواند با حرکت مثبت و جهتدار و هدفمند و استدلال منطقی، قانونی را به قانون رشدیافتهتری تغییر دهد. پس انگیزهی حرکت هم پیدا نمیکند. مگر نه اینکه اولین انگیزهی حرکت، میل به تغییر است؟ "
کتاب خیلی جالبی بود و قطعا ارزش خوندن داره. من هر بخش رو که میخوندم یاد تجربیات شخصی خودم و اطرافیانم میافتادم. بخشهایی از کتاب که برام جالب بودن رو اینجا مینویسم تا بیشتر با محتواش آشنا بشید.
دکارت جمله کلیدی سادهای دارد : "شک میکنم پس هستم" اما بسیاری از ایرانیها پیرو شعار "شک نمیکنم تا باشم" میباشند.
اتومبیل در روان بشر هم احساس امنیت به وجود میآورد هم احساس قدرت، چهارچوب فلزی اتومبیل و داخل این چهارچوب قرار گرفتن تولید احساس امنیت مینماید و فرمان و کنترل کردن توسط این فرمان در انسان تولید احساس قدرت میکند.
ایرانی از مهر چیزی کم ندارد. به امید آن روز که با افزودن احترام به این مهر قوام شخصیت و رشد او را تسهیل و تسریع بخشد.
فردی که وجدان اخلاقی سختگیر در مورد خودش ندارد با دیگران هم ملایم و منعطف است. پخته عمل میکند. سختگیر نیست. بخشنده میشود. مدارا میکند و بنیان روابطش با دیگران نه بر پایه انتقال ترس و احساس گناه به دیگری بلکه بر پایه انتقال عاطفه میشود. یعنی مهر میدهد و مهر میگیرد. چنین انسانی سالم و یک بالغ تمام عیار است.
میگویند دو عامل انگیزه تغییر است. رنج از شرایط فعلی و افزایش خودآگاهی.
اگر من در تو ایجاد امنیت کنم، خود قدرت امنکننده میگیرم.
بسیار بینظم و شلخته.تقریبا میتونم بگم بیمحتوا ترین چیزی بود که میشد خوند و نوشت. از یه جاهایی به بعد عطایش را به لقایش بخشیدم. و دربهدر به دنبال یه چیزی میگردم فقط بشوره ببره:((
کتاب منسجمی نبود، یه مجموعه بود از مقالات و مصاحبههایی که دکتر مفیدی منتشر کرده بود. علاوه بر اون اشکال ویراستاری هم داشت. یه نکتهی مثبتش این بود که خودشون روانکاو بودن و در مورد معضلاتی که به صورت گسترده مشاهده کرده بودن با دید آسیبشناسانه نوشته بودن، مثلن فصلی که در مورد آسیبشناسی کلیسا بود، یا اون تمایل مطلقگرایی ایرانیها که از عدم امنیت و وجدان اخلاقی سختگیرشون ناشی میشه و در نهایت ازشون دیکتاتور میسازه. آسیب شناسی روابط و ترافیک و پرخاشگری .. کلن متوسط بود. من توقع داشتم کتاب عمیقتری باشه.
این کتاب مشکلات جامعه ایران امروز رو از لحاظ روانشناسی تحلیل و بررسی کرده. دریافت های بسیار خوبی ازش داشتم. البته ناگفته نمونه گاهی ایراداتی نظیر جنسیت زدگی به چشم می خورد ولی قابل اغماض بود و میتونم بذارم به حساب قدیمی بودنش که تقریبا برای 14 سال یشه. خلاصه ی مفیدی از هر فصلش رو تو صفحه @library_of_mine آوردم که میتونید مطالعه کنید. نسخه الکترونیک کتاب هم تو فیدیبو موجوده.
روانشناسی و تحلیل روانشناختی ما ایرانی ها با درون آسیب دیده و آسیب پذیر، چقدر لذت بردم بنظرم این کتاب باید برامون یک جزوه باشه و تک تک موقیعت های زندگی بهش رجوع کنیم و بار ها بخونیمش . قلم نویسنده هم جا داره بگم بشدت برای منی که روانشناسی نخوندم خیلی روون بود .
مقالات پراکنده با موضوعات بی ربط، نثر غیر جذاب و حوصله سر بر، نسبت دادن مشکلات روانی مختلف به کل ملیت ایرانی (و ندیدن اشخاص فرای ملیتشون) و در آخر اینکه همجنسگرا بودن رو هم نوعی اشکال روانی میدونست. بنظرم کتابی هست که بهتره خونده نشه چون خوندنش هیچی به آدم اضافه نمیکنه. جز بدترین کتابهایی که خوندم.
“اگر این مکانیزم شدیدتر باشد، این جدا سازی درون خود فرد صورت میگیرد. یعنی فردی که نمیتواند بد و خوب را در وجود خود با هم ببیند و بپذیرد (چون در بستر این مکانیزم اگر بدی درون خود ببیند آنگاه همه بد (Total bad) میشود، با توسل به فرافکنی، وجوه بد خود را به دیگران فرافکنی میکند. در این بستر ، خود همه خوب میشود و دیگران همه بد. این همان پدیده خودشیفتگی است.”
دکتر آذردخت مفیدی، روانپزشک و روان شناس ایرانی در این کتاب که مجموعه مقالات وی میباشد، سعی در آسیب شناسی روان و فرهنگ جامعه ایران دارد. امروز ایران با توجه به تحقیقات و هشدارهای سازمان بهداشت روانی (البته هشدارهایی که اغلب فریادی زیر آب هستند.) روان ایرانیان دچار اختلالات عمده از جمله پارانویا، نارسیسم، انواع اختلالات اضطرابی، خشونت جنسیتی و غیر جنسیتی وسیع، و به طور کلی هرج و مرج اخلاقی و منشی شدیدی شده است. اهل فن و فرهیختگان میدانند که اشاره به مشکل و یا در شیپور ادبار و بدبختی دمیدن نه تنها دردی دوا نمیکند، که روحیه و انگیزه تغییر را نیز بیشتر تضعیف کرده و خودپنداره را نیز ضعیف و ضعیف تر مینماید. اما در این کتاب، دکتر مفیدی به روان و آسیب های فردی و فرهنگی و خانوادگی ما ایرانیان در بستر فرهنگ و سنت پرداخته اند تا (به نقل از خودشان) قدمی در پی کمک به خودآگاهی خودمان برداشته باشند؛ چرا که برای ایجاد تغییر ابتدا باید بدانیم که هستیم و چه کرده ایم و در نهایت چه باید بکنیم. این کتاب در چند مقاله به هم مرتبط، به غرور کاذب ملی و فردی، آسیب های تربیتی عمده، احساس امنیت و ناامنی گسترده فردی و اجتماعی، آسیب شناسی روابط فردی و اجتماعی و شغلی، خودشیفتگی و غرور کاذب فلج کننده ما ایرانیان و مسایلی از این دست میپردازد. زبان نوشتاری دکتر مفیدی، با این که کتاب از منظر روان تحلیلی(Psychoanalysis) نوشته شده، روان و نسبتا ساده است. امید آنکه با خودآگاهی، و بدون تعصب به کاستی ها و مشکلات خویش آگاه تر شده و فردای بهتری را برای خود و آیندگان رقم زنیم.
جای تاسف داره نویسنده ای که داره مسائل و مشکلات فرهنگی و روانی یه جامعه رو بررسی میکنه و براش راه حل میده ، انقدر صداقت نداره که حداقل در مقدمه بگه این یک کتاب منسجم نیست و مجموعه ای از مقالات و مصاحبه ه��ی نویسنده با روزنامه های مختلفه. این موضوع اصلا خوشایند نیست مخصوصا که یه بخش از کتاب به تاثیر کلیسا بر مردم اروپا در قرون وسطی پرداخته و به کل به کتاب بی ربطه. موضوعات و حتی جملات تکراری هم تو متن کتاب فراوونه. در کل متاسفانه اصلا نپسندیدم.
کتاب ارزش خواندن و بررسی را داشت . مهمترین ویژگی این کتاب بررسی مسائل روانشناسی و تطبیق آنها با مسائل و مشکلات جامعه ما است. نوع نگاه متفاوت و جالبی از دید روانشناسی به فرهنگ و اشکالات موجود در جامعه. و به صورت مختصر و کوتاه . با این حال کتاب میتونست کامل تر باشه . اما همین نگاه نو بسیار ارزشمند بود برام
این کتاب مجموعه مقالهس که گرداوری شده و مقالات از ابتدا بقصد کتاب شدن نوشته نشدن، واسه همین یک مطلب ممکنه چندین بار جاهای مختلف تکرار شده باشه.من دو-سه سال پیش خوندمش و خیلی برام مفید بود.
کتاب رو دوست داشتم. از قسمت های متفاوت کتاب این بود که برای خود ما نوشته شده بود و خود نویسنده دقیق گفته بود که ما ایرانی ها چنان و چنین و نیازی نبود ذره ای فکر کنی و تطبیق بدهی که گاهی خوب است و گاهی خوب نیست. خوب نیست چون نیازی به تحلیل اطراف خود نداشتی و خود نویسنده لقمه را مستقیمدر دهانت میگذاشت و البته خوب بود چون تو مجبور میشدی خودت رو هم داخل در همین مردم ایرانی با همان خصلت ها ببینی و شاید کمی برای تغییرش تلاش کنی
بی شک یکی از بهترین کتاب هاییست که خوانده ام. هنگام خواندن هر بخش مثال هایی در ذهنم تداعی میشد و تا مدت ها پس از خواندن کتاب ذهنم درگیرش بود. ممکن است فصل های اول برای افرادی که آشنایی با اصطلاحات روانشناسی ندارند نامفهوم و یا حتی کمی خسته کننده به نظر بیاید اما مطمئن باشید از خواندنش پشیمان نخواهید شد.
من دوستش داشتم، بی ایراد نبود اما تا جای ممکن سعی می کرد واضح باشه و مفید و درمورد من به هدفش رسیده بود، فقط نمیدونم چرا همش یاد کتاب جامعه شناسی خودمانی از آقای نراقی می انداخت من رو!
کمی سطح کتاب ساده است و اوایل مطلب ها در ابتدای هر متن تکرار میشوند. اول هر مقالهی در دست صحبت حداقل یک صفحه مطالب دوباره تکرار میشود. این موضوع برای مخاطبی که کاملاً با محتوا آشنا شده از میانهی کتاب خسته کننده میشود. از طرفی از آنجایی که این کتاب زمان زیادی از چاپس گذشته کلیشههای جنسیتی نیز گهگداری در آن به چشم می خورد که ممکن است برای خواننده امروزی آزار دهنده باشد ولی بطور کلی مطالب مورد بحث محتوای خوبی دارد و نکاتی هر از چند اساسی را بیان میکند. حرف های کتاب به شدت نشان دهنده مشکل ریشه ای اوضاع و احوال فعلی جامعه است
کل کتاب حول محور فرهنگ رشد فرهنگ اعتدال است می چرخد. در این کتاب برخی از مشکلات اجتماعی ایران روانشناسانه ریشه یابی شدند. نکته ی جالب برای من این بود که ریشه ی خیلی از کارایی که می کنیم یا دستاورد هامون، باورهامون به احساس نا امنی که درونمون داریم بر می گرده. انسان همیشه با راه های مختلف به دنبال کسب امنیت و قدرت بوده.. و این مسئله رو کتاب خیلی جالب توضیح می ده. متاسفانه چند تا از فصل های کتاب نگاه جنسیتی داره که خودش باید آسیب شناسی بشه🤷♀️
نویسنده در این کتاب میخواد با استفاده از مفاهیم روانکاوانه یه سری رفتارها و سازوکارهای جامعه رو تحلیل کنه، ولی متاسفانه درک شون از مبانی روانکاوی خیلی کم و در برخی موارد حتی نادرست هست. بهتره اول مفاهیم روانکاوی رو به درستی یاد میگرفتن بعد به نوشتن میپرداختن. البته گویا سابقهی زیادی دارن ولی خب سابقه بالا دلیلی بر درستی فهم ایشون از مبانی روانکاوی نخواهد بود. ایدهی کتاب رو دوست داشتم،اگر به دست نویسندهی با سوادی نوشته میشد قطعا کتاب خوبی میشد.
من از خوانش این کتاب لذت بردم. برای من مفید بود. در بعضی مقالات این حس در مخاطب ایجاد میشد که نویسنده عصبانی هست. در مجموع یک سری مجموعه مقالاتی هست که آگاهی نسبی را نسبت به خود فردی ایجاد می کند و اهمیت توجه به آن را تکرار و تکرار میکند.
من این کتاب رو چند سال پیش خوندم و بطور کلی دوست داشتم، اما حداقل یک اصطلاح رو از این کتاب همیشه یادم میمونه: مهرِ عزت نیافته. اون جایی که داره درباره نحوه عشق ورزیدن والدین به فرزندان در جامعه ایران صحبت میکنه.
Amazing! Written book was so clear about society and personality of iranian people. Writer is experted person and she was knew about society and iranian behaviour. The book was not about theories. It was so realistic.