Τα τελευταία χρόνια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

by Γιάνης Κορδάτος

Out of print - Εκτός κυκλοφορίας

Genres: History

110 pages, Paperback

First published January 1, 1931

About the author

Ο Γιάννης Κ. Κορδάτος ή Γιάνης Κορδάτος (κατά προτίμηση του ιδίου) ήταν Έλληνας κοινωνιολόγος, ιστορικός, πολιτικός και νομικός. Φοίτησε σε σχολεία της Σμύρνης και της Κωνσταντινούπολης, και τέλειωσε το γυμνάσιο στον Βόλο. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα. Υπήρξε πολυγραφότατος, μελετητής της ελληνικής ιστορίας από την αρχαιότητα έως την σύγχρονη εποχή.

Υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη της «Φοιτητικής Συντροφιάς» και του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος - Κομμουνιστικό ή ΣΕΚΕ(Κ) (1920), προκατόχου του ΚΚΕ, και διετέλεσε γενικός γραμματέας του κατά διαστήματα (1920–1924) και διευθυντής του Ριζοσπάστη (1922–1924). Το 1927, αποχώρησε από το ΚΚΕ, επειδή διαφώνησε με τις θέσεις του κόμματος για την Μακεδονία. Συνέχισε ωστόσο να είναι κοντά στο ΚΚΕ, και γι' αυτό φυλακίστηκε στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά.

Κατά την Κατοχή έλαβε μέρος στην αντίσταση από τις τάξεις του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου. Αργότερα διετέλεσε μέλος του Γενικού Συμβουλίου της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς.

Αν και αυτοδίδακτος ιστορικός, εντούτοις ήταν πολυγραφότατος. Το βιβλίο του Η κοινωνική σημασία της Ελληνικής Επανάστασης, που κυκλοφόρησε το 1924, ήταν ένα από τα πρώτα δείγματα του «ιστορικού υλισμού» στην Ελλάδα, και προκάλεσε ποικίλες και έντονες αντιδράσεις. Παρόμοιες αντιδράσεις προκάλεσε και το βιβλίο του Ιησούς Χριστός και Χριστιανισμός, μια «κριτική έρευνα», όπως γράφει ο ίδιος, «πάνω στο μεγαλύτερο επαναστατικό κίνημα που συγκλόνισε τον κόσμο, τον χριστιανισμό και το λαϊκό ηγέτη και επαναστάτη Χριστό». Το βιβλίο αυτό, αν και αποτέλεσμα μόχθου 20 ετών, δεν κυκλοφόρησε παρά μόνο μετά τον θάνατό του, καθώς κανένας εκδότης δεν τολμούσε να αναλάβει την έκδοσή του.

Ήταν επίσης μεγάλος γνώστης της Ελληνικής Γραμματείας, αρχαίας και νέας, και ασχολήθηκε επαγγελματικά ως επιμελητής των εκδόσεων της κλασικής Ελληνικής Γραμματείας, που κυκλοφόρησαν από τον οίκο του Ι. Χ. Ζαχαρόπουλου.

Σήμερα, στην γενέτειρά του Ζαγορά Πηλίου, λειτουργεί πολιτιστικός σύλλογος που φέρει το όνομά του, ενώ το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας τον τίμησε δίνοντας το όνομά του σε κεντρικό αμφιθέατρο στο κτίριο Παπαστράτου στον Βόλο.

Reviews

[Σταμάτης Καρασαββίδης · Rating 5 out of 5]

Δεν νομίζω να υπάρχει βιβλίο του Κορδάτου που να μην έχω λατρέψει. Με διαφορά κατά τη γνώμη μου
από τους καλύτερους έλληνες ιστορικούς. Από τους λίγους που εξετάζει ο,τι πιάνει με την μέθοδο του ιστορικού υλισμού, συμφωνά από όλες τις πηγές που μπορεί να βρει, αναλύοντας καταρχήν από τις οικονομικές και πολιτικές συνθήκες της εκάστοτε εποχής. Ο σύντομος και όμως λεπτομερής, γεμάτος με παραπομπές, διασκεδαστικός και έξοχος τρόπος που γράφει κάνει τα γραπτά του που συνήθως είναι 100~ σελίδες να μοιάζουν με 10σέλιδο φυλλάδιο.
Στο συγκεκριμένο έργο ο Κορδάτος εξετάζει την κατάσταση που επικρατούσε στα τελευταία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πρίν πέσει από τους Οθωμανούς Τούρκους, όπως και ολες τις εσωτερικές και εξωτερικές αντιθέσεις που υπήρχαν τόσο μέσα στην Πόλη, τόσο και μέσα στην ίδια την αυτοκρατορία. Τις συνθήκες ανάμεσα στις τάξεις της Ρώμης, δηλαδή τους δυνατούς, τους μέσους και τους πένητες, την αδυναμία της αποκέντρωσης της αυτοκρατορίας, την αδυναμία ανάδειξης και δημιουργίας μιας 'εθνικής' Ρωμαϊκής ταυτότητας, τον φόβο της βαραρότητας των Φράγκων/Λατίνων και τις αντιθέσεις μεταξύ των ενωτικών και ανθενωτικών.

5/5