แม่เบี้ย

by วาณิช จรุงกิจอนันต์

แม่ เบี้ย เป็นนวนิยายที่มีมนตรายั่วเย้า ให้อารมณ์ความรู้สึกตรึงใจได้กลิ่นอายบรรยากาศเรือนไทยริมน้ำ เพลงไทย วรรณคดีไทย ศิลปวัฒนธรรม ขนบ ประเพณี และจิตสำนึกไทย ซึ่งผสานกันไว้อย่างลงตัว ละเอียด เนียน มีพลังสะกดให้อ่านอย่างวางไม่ลง

เหนือสิ่งอื่นใดคือความผูกพันระหว่างองค์ประกอบหลัก สายน้ำ ความหลัง ชายหนุ่ม หญิงสาว และงู ที่เกี่ยวกระหวัดร้อยรัดเป็นเรื่องราวนับแต่ก่อเกิดจวบจนกลืนกลายสลายไปใน ที่สุด

แม่เบี้ย ได้รับการยกย่องว่าเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดเล่มหนึ่งของนวนิยายเชิงสัญลักษณ์ "งูเห่า" ถูกตีความเป็นตัวแทนบางอย่างในด้านมืด เป็นส่วนที่แทนสัญชาตญาณทางเพศ อันตราย ความรัก ความใคร่ กิเลส ตัณหา ฯลฯ ที่มักนำพาจิตใจให้ละเมิดสำนึกบางอย่าง

แม่เบี้ย เป็นนวนิยายที่ถูกนำไปสร้างเป็นบทภาพยนตร์และบทละครโทรทัศน์หลายครั้ง

610 pages, Paperback

Published September 1, 1987

About the author

เกิดเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2491 เป็นคนจังหวัดสุพรรณบุรี จบการศึกษาจาก คณะจิตรกรรมประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร มีผลงานมากมาย เริ่มมีชื่อเสียงจากการเขียนบทความ ชื่อ "จดหมายถึงเพื่อน" ตีพิมพ์เป็นประจำในนิตยสารลลนาระหว่างเดินทางไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา ผลงานที่มีชื่อเสียงอีกเรื่อง คือ นวนิยายเรื่อง แม่เบี้ย ตีพิมพ์ในนิตยสารลลนา เมื่อนำมารวมเล่มก็ได้รับความนิยม และถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์หลายครั้ง

วาณิช จรุงกิจอนันต์ ได้รับรางวัลซีไรต์ พ.ศ. 2527 จากนวนิยายเรื่อง ซอยเดียวกัน

นอกจากนี้ยังเขียนคอลัมน์ให้กับนิตยสารในเครือมติชน และเป็นกรรมการบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน)
วาณิช จรุงกิจอนันต์ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 ด้วยโรคลูคีเมียเฉียบพลัน

Reviews

[Phuwong]

470 หน้าของหนังสือเล่มนี้คือเรื่องราวความรักนอกศีลธรรมของชนะชล สุพรรณภูมิ และ เมขลา พลับพลา ที่เกิดขึ้นโดยมีฉากหลังเป็นเรือนไทยริมแม่น้ำที่จังหวัดสุพรรณบุรีและงูเห่าเจ้าบ้านเจ้าเรือนที่ทำหน้าที่เหมือนจะคอยขัดขวางความรักของคนทั้งคู่ การต้องการตามหาเรือนไทยสักหลังดูเหมือนจะเป็นบางอย่างที่อยู่ภายใต้จิตสำนึกของชนะชลพร้อมๆ กับอาการกลัวน้ำ เขารู้สึกสนใจเรือนไทยของเมขลาทันทีที่ได้เห็นและยิ่งไปกว่านั้นเจ้าของบ้านก็มีท่าทียั่วยวนเชื้อเชิญอย่างเปิดเผยให้กับเขาด้วย ไม่ว่าผู้ชายคนไหนก็คงถอนตัวไปจากผู้หญิงที่สวยและมีเสน่ห์อย่างเมขลาไปได้ยาก รวมถึงเสี่ยพจน์คนดังในจังหวัดสุพรรณบุรีที่มาติดพันและถูกงูเห่าที่เรือนไทยกัดจนเกือบเอาชีวิตไม่รอดจนทำให้เขาจ้องจะเอาชีวิตงูเห่าตัวนี้ด้วยความแค้น ไม่มีใครรู้ว่างูเห่าของเมขลาอยู่มานานเท่าไหร่และเหตุใดเมขลาและลุงทิมคนดูแลบ้านต้องเรียกงูเห่าอย่างให้เกียรติว่า “คุณ” ชนะชลเองก็เกือบจะเอาชีวิตไม่รอดเช่นกันและได้ทำร้าย “คุณ” จนบาดเจ็บ เมขลาและลุงทิมพยายามเตือนไม่ให้เขามาที่เรือนไทยอีกเพราะความอาฆาตของงูเห่านั้นรุนแรงนัก ชนะชลไม่เชื่อและไม่ยอมเลิกความสัมพันธ์กับเมขลาทั้งที่เขาแต่งงานมีภรรยาและมีลูกอยู่แล้ว ไหมแก้วภรรยาของชนะชลจับได้จึงพยายามขอเมขลาให้เลิกยุ่งเกี่ยวกับชนะชล สุดท้ายแล้วใครหรือสิ่งใดกันที่จะเป็นผู้ชนะ...คน งู หรือ สายน้ำ

เชื่อว่าทุกคนต้องเคยได้ยินชื่อ “แม่เบี้ย” มาแล้วจากการทำเป็นละครและภาพยนตร์ ซึ่งทุกครั้งก็จะถูกนำเสนอไปในแนวอีโรติก ก่อนอ่านอยากให้ลบภาพที่เราเคยเห็นในภาพยนตร์ไปก่อน เพราะในแง่วรรณกรรมแล้วแม่เบี้ยเป็นนวนิยายโกธิคแบบไทยๆ ที่มีความอีโรติกเป็นเรื่องประกอบเท่านั้น คนเขียนให้ภาพของฉากได้โดดเด่นพาให้คนอ่านจินตนาการไปถึงเรือนไทยริมน้ำและแสงตะเกียงในยามค่ำคืนที่ชวนให้ดูลึกลับ บวกเพิ่มไปกับงูเห่าที่เหมือนจะเป็นดวงวิญญาณของบรรพบุรุษที่คอยคุ้มครองบ้านหลังนี้ ฉากอีโรติกในเรื่องสวยงามและเปี่ยมไปด้วยวรรณศิลป์ อ่านแล้วรู้สึกว่างดงามและไม่น่าเกลียดเลย นิยาย 18+ 30+ ยุคนี้ต้องกราบนะ อยากเขียนฉากรักให้ดีจริงต้องทำให้ได้อย่างนักเขียนรุ่นครู

ความรักของพระเอกนางเอกเรื่องนี้เป็นอะไรที่สุดโต่งมาก ฉุดกันลงเหวดีจริงๆ รักลึกรักแรงอย่างกับโดนทำเสน่ห์ยาแฝด ตัวละครไม่ใช่พระนางในอุดมคติเลย พระเอกทั้งๆ ที่แต่งงานมีลูกแล้วและรู้ว่าผิดแต่ก็ยังทำและทำโดยไม่แคร์เมียว่าจะรู้ด้วย พอเมียโกรธก็มานั่งน้อยใจเมียว่าไม่เข้าใจและผิดหวังอย่างโน้นอย่างนี้ ส่วนนางเอกนี่ขอมอบโล่ให้คุณวานิชคนเขียนที่สร้าง “เมขลา” ออกมาได้แหวกขนบนางเอกในนวนิยายมากโดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเรื่องนี้ถือกำเนิดมาเมื่อเกือบ 30 ปีมาแแล้ว เมขลาเป็นผู้หญิงที่ “ทั้งสวยทั้งเก่ง ประกอบนิสัยดอกทองเข้าไปด้วย ชอบผัวคนอื่นเป็นพิเศษ ผัวเมียจะฆ่ากันตายมาหลายคู่แล้ว” อ่านไปๆ ก็นึกอยากให้งูเห่ากัดตายกันให้หมดเลยทั้งพระเอกนางเอกจะได้จบๆ ไป เรื่องนี้เราขออยู่ทีมงูเห่า 555555

หนังสือเล่มนี้ดีงามมากจริงๆ ฝีมือนักเขียนซีไรต์อย่างคุณวาณิชทำให้ทุกบทน่าติดตามได้อย่างวางไม่ลง เนื้อเรื่องขับเคลื่อนไปด้วยความระทึกใจและความลึกลับของบ้านเรือนไทยและงู เสียดายที่หาอ่านยากมาก พิมพ์ครั้งล่าสุดคือครั้งที่ 4 เมื่อปี 2551 หนังสือขาดตลาดไปแล้วและไม่รู้จะพิมพ์ออกมาใหม่เมื่อไหร่ ใครมีโอกาสหามาอ่านนะครับ "แล้วคุณจะรู้สึกว่า “แม่เบี้ยเป็นหนังสือที่ดีมาก” จริงๆ ครับ

[ดินสอ สีไม้]

เป็นอีกเรื่องที่ขัดใจเจ้ค่ะ 555
เรื่องราวของชนะชล ชาย (ไม่ค่อย) หนุ่ม ที่แต่งงานแล้ว
กับเมขลา หญิงสาวรักสนุก ที่มีงูเป็นพล็อตเสริมที่น่าสนใจ
ชายหนุ่มกับชู้สาวที่รักกันมากเหลือเกิน
รักแสนบริสุทธิ์ จนภรรยาที่เคยแสนดี แต่วันนี้กลับก้าวร้าว หึงหวง หยาบคาย
กลายเป็นนางร้ายไป
อ่านๆ ไปแล้วรู้สึกเลยว่าตัวละครแต่ละตัวต่างคิดถึงแต่ในมุมของตัวเอง
แล้วก็จูงมือพากันพาสถานการณ์ลงเหวไป
อ่านเรื่องนี้ไม่เชียร์ทั้งพระเอก นางเอก และภรรยาพระเอกค่ะ
ข้าพเจ้าเชียร์งู 555
อยากให้เขากัดใครตายสักคนเถอะ น่าหมั่นไส้ ไม่ได้ดั่งใจสักคน!

[MT]

- อู้ววว ว้าววว เซอร์ไพร์สมากเลยที่ค้นพบว่าต้นฉบับแม่เบี้ยไม่ใช่นิยายโป๊เปลือยเหมือนเวอร์ชั่นหนัง(ที่ดัดแปลงออกมาได้เสียของมากเป็นได้เพียงหนังเรทอาร์ไทยแย่ๆ(ที่เป็นตำนาน)เรื่องนึงแทน) ในเวอร์ชั่นนิยายคือมีฉากวาบหวิวน้อยมาก คือต้องใช้หวาบหวิวนะ เพราะตลคแทบไม่อะไรที่เข้าข่ายว่านี้คือฉากncเลย !!! คืออ่านไป300หน้าหรือครึ่งเรื่อง พึงมีฉากโผล่มาฉากเดียวเอง เหวอมาก เราเลยรู้สึกประทับใจความน้อยแต่มากในการใช้tropeงานอิโรติกของคุณวาณิชมาก จริงๆคุณวาณิชใส่ใจการสร้างมวลและบรรยายกาศมากกว่า เพราะนิยายตลอดทั้งเรื่องมันเต็มไปด้วยsexual tension/frustation แบบประมาณ80%ของเรื่องเลย ซึ่งเข้าทางเราที่สุด เพราะส่วนตัวเป็นคนชอบอ่านงานsexual tensionมากกว่างานที่เขาncหรือexplicit contentพวกนั้นอยู่แล้ว เราเลยอินกับเรื่องนี้เป็นพิเศษ จริงๆตอนอ่านก็หวนให้นึกถึงหนังแบบDecision to Leaveของปักชานวุกที่ได้ดูปีนี้เหมือนกัน คือทั้งวาณิชและปักสร้างมวลอากาศsexual tension ได้ออกมายอดเยี่ยมมากๆ แต่ประทับใจตรงที่แม่เบี้ยแอบมาก่อนปักอยู่หลายสิบปีอยู่ 5555 แต่ก็ดีที่STของทั้งสองไม่ได้ซ้ำรอยกัน อีกคนก็มาสายHitchcockian อีกคนก็มาสายเหนือธรรมชาติ ก็เป็นเรื่องดีที่ได้เสพงานแบบนี้ในหลายๆมุม
- ชอบความที่คุณวาณิชเหมือนเปรียบเปรยบ้านทรงไทยเหมือนเป็นสวนอีเดนในบริบทแบบอุษาคาเนย์ 5555 มีบ้าน มีแม่น้ำ มีป่าไม้ และ แน่นอนว่ามีงู !!! เราก็เลยเหมือนอ่านงานชิ้นเป็นงานเชิงbiblicalไปเลย แม้จะนิยายไม่มีคติชนแบบตะวันตกหรือครอสเตียนในงานชิ้นนี้เลยก็เถอะ แต่มองในมุมนี้ก็เวิร์คเหมือนกัน เพราะตอนเราอ่าน เราก็มองว่าSTของชลชนะกับเมขลามันเป็นเหมือนตัวแทนของราคะ(Lust)ซึ่งเป็นหนึ่งในบาปของมนุษย์ สิ่งที่ขับเคลื่อนทั้งเรื่องไปมันจึงไมน่าใช่ความเงี่ยน แต่เป็นforce of natureของมนุษย์ผู้ที่เป็นกบฎต่อพระเจ้าที่เป็นผู้ให้กำเนิดมากกว่า งานทั้งเรื่องมันเลยดูมีความไบเบิ้ลมาก จากตอนแรกที่เราจะอ่านให้เป็นงานgenreทั่วๆไป แต่ไหงกลับมาลงเอ่ยการอ่านcomparative readแบบนี้ก็งงตัวเองเหมือนกัน
- ชอบฉากการต่อโคลงกับการท่องเนื้อร้องเพลงของเมขลาและชัยชนะมากๆ คือมันโครตiconicวรรณกรรมไทย
- ชอบความละครไทยเมียหลวง เมียน้อยช่วงท้ายเรื่องมาก คือตลกเมขลามากๆว่าเธอพูดกับเมียหลวงแบบมึนๆกวนตีนๆแทนที่จะเป็นการเฟียสๆมีนเกิร์ล 5555 ก็เลยแบบเออ วรรณกรรมเรื่องนี้มันจับสารัตถะความเป็นคนไทยได้หลายมิติดีจัง ชอบมากๆเลย เป็นโชคดีของเราที่ทุกสิ้นปี เราจะเจองานที่มันเซอร์ไพร์สเราอยู่เสมอ

[gigibobobooks]

this is my third read of this novel. i still stand on my ground that Mae Bia has the most subtle, beautiful, raw, and tragic romance among Thai contemporary novels. the characters are multilayered and interestingly developed. it’s a true pleasure exploring their stories.

[KengJung]

สนุกมาก ไม่ใช่แค่นิยายขายฉากเซ็กซ์ภาพจำที่หนังละครผลิต แต่สามารถนำไปคิดต่อได้เยอะเลย

[Jessada Karnjana]

ชอบงู ผู้หญิง แม่น้ำ และกามารมณ์

[ไม้ไต่คู้]

ไม่ควรจมน้ำตาย ควรโดนเมียหลวงยิงกบาลตาย

[Krittayakan]

น่าติดตาม

[Silentium]

บทวิจารณ์นี้ตรงใจ
http://www.bloggang.com/mainblog.php?...
อยากเห็นหนังที่ออกแนวโกธิคตามต้นฉบับจริงมากกว่า น่าเสียดาย