Vua thợ hàn

by Lê Thanh Kỳ

Có một thời, thợ hàn cũng được xếp làm vua: xẹt cái là có tiền. Nhưng vua thợ hàn vẫn là hạng vua bét nhất, xếp sau hết thảy các vua đầu bếp, vua nhà đất, vua chứng khoán, vua bù nhìn, vua lợi ích, vua bán nước... Có một thời, vua thợ hàn, quan thợ điện, và khắp cả những phó thường dân khốn khổ, khốn nạn khác của những năm bao cấp, từ cậu sinh viên, bà bán hàng, đến những công nhân, giáo viên... tất cả cứ luẩn quẩn, loanh quanh trong sự rệu rã và cùn mòn của cơ chế làm ăn cũ.

Thế giới đó bỗng trở về trong các truyện ngắn của Lê Thanh Kỳ, bằng một nhạc điệu riêng, khi giọng kể đó bình dị dẫn ta đi qua lớp lớp những dáng vẻ, tâm tình, những hoàn cảnh sống động và cảm động của thời bao cấp, thời hậu bao cấp, để đi tới một chiều kích khác, đúng với mọi thời, của thứ văn tinh khiết, đầy trắc ẩn về con người và số phận người.

Genres: Short Stories

192 pages, Paperback

Published October 22, 2018

Reviews

[Thùy Linh]

Đây là cuốn sách lựa được ở hội sách mua mà không hề xem trước hay tìm hiểu gì, nhưng thực sự nó rất đáng để mua, để đọc. Mình vẫn thích những cuốn truyện ngắn, và Vua thợ hàn cũng là một tập truyện ngắn nhưng mang hơi hướng bao cấp, hoài niệm nhiều hơn. Cùng với giọng văn giản dị, chất phác kể từng câu truyện về vua thợ hàn, quan thợ điện, những phó thường dân khốn khổ, khốn nạn của những năm bao cấp, từ cậu sinh viên đến bà bán hàng, những công nhân, giáo viên.. tất cả đều loanh quanh rệu rã trong thời kì đổi mới.
Có những mẩu truyện đọc đến cuối bạn sẽ muốn dừng lại để suy nghĩ, để cảm nhận thêm về cái thời mà chúng ta còn chưa được sinh ra.
“Thế giới đó bỗng trở về trong các truyện ngắn của Lê Thanh Kỳ, bằng một nhạc điệu riêng, khi giọng kể đó bình dị dẫn ta đi qua lớp lớp những dáng vẻ, tâm tình, những hoàn cảnh sống động và cảm động của thời bao cấp, thời hậu bao cấp, để đi tới một chiều kích khác, đúng với mọi thời, của thứ văn tinh khiét, đầy trắc ẩn về con người và số phận người.”
Trích:
Bọn trẻ con chúng tôi từ bé đã được người lớn giáo dục rất cẩn thận để không nói thẳng ra… sự thật thì tốt đấy, nhưng nhiều khi sự thật cũng phải “đi đêm”. Đạo đức cũng phải mò mẫm trong bóng tối, biết lắt léo mới tồn tại được. Người lớn bảo đấy là sống khéo - Người đàn bà khắc nghiệt
Theo bà thì con người chả nên tiết kiệm lời nói làm gì. Tiếng nói con người cũng như cái còi của ông đội trưởng sản xuất. Còi chưa thổi thì xã viên còn ngồi chơi bằng chán - Đêm trừ tịch
Chiến tranh treo cái chết trên đầu ngọn súng.
Thương trường như chiến trường. Thương trường để mất thị trường sẽ phá sản. - Trăng miệng vực
Người chiến binh đi tìm chiến thắng, người kinh doanh đi tìm kết quả
Biển rực lên trong ánh hoàng hôn. Mặt trời treo lơ lửng mép nước. Mặc cho bờ tây sóng đập, bờ đông sóng cứ nhẹ nhàng liếm láp bờ cát như thì thầm chả có gì quan trọng cả.
Hình ảnh con Trâu kéo cày lấm láp với một nông dân quần vải, áo nâu mới là đẹp và giản dị vô cùng. Đẹp thật, không vẽ vời thêm thắt bởi mộc mạc đã quá đẹp rồi. Những kẻ hàn lâm rỗi nghề ngồi nghĩ ra lắm trò tiêu khiển và lừa dối nhân gian. Trâu vang? Con trâu không phải đi cày nữa sao? Chỉ con trâu bị thui rơm mới có cái màu vàng khét ấy - Đếm Giây

[Nguyễn Linh]

Thực sự mình rất ít khi đọc truyện ngắn, càng ít khi viết cảm nhận về một tập truyện ngắn, nhưng Vua thợ hàn là một trong số những tập truyện ngắn ngoại lệ.

Là một nhà văn "tương đối mới" của nền văn học Việt Nam, tiếp cận với văn học cũng tương đối muộn, nhưng Lê Thanh Kỳ thực sự thể hiện tài năng của mình khác biệt hẳn với những "cây bút trẻ' đương thời với cách viết có chiều sâu, tràn đầy hơi thở của cuộc sống đương đại và hoài niệm, mà bản thân Vua thợ hàn chính là một tập truyện ngắn như vậy.

Nếu như ở những tập truyện ngắn trước đó, Lê Thanh Kỳ tràn đầy hơi thở đương đại, công kích trực tiếp vào cơ chế thị trường, đô thị hóa và sự lùi dần của những gì thuộc về tự nhiên mà con người vốn chỉ là một phần bé nhỏ trong đó. Tại Vua Thợ Hàn, Lê Thanh Kỳ nói về những gì đầy hoài niệm, đó là những năm tháng bao cấp xưa cũ, nhữngthời, vua thợ hàn, quan thợ điện, và khắp cả những phó thường dân khốn khổ, khốn nạn khác của những năm bao cấp, từ cậu sinh viên, bà bán hàng, đến những công nhân, giáo viên... tất cả cứ luẩn quẩn, loanh quanh trong sự rệu rã và cùn mòn của cơ chế làm ăn cũ đòi hỏi sự đổi mới.

Nhưng, vượt qua cả những gì gợi nhắc về quá khứ đã qua, Lê Thanh Kỳ vẫn nâng niu, vẫn trân trọng, vẫn hoài niệm về những gì đã tồn tại, để rồi lướt đến thời hậu bao cấp, chắt lọc những tinh khôi.

Rất khó để nói đây là một tập truyện ngắn xuất sắc hay không, đó là thuộc về những chuyên gia, những nhà phân tích. Còn cá nhân tôi, tôi chỉ lặng lẽ, và hoài niệm về thời mà bản thân còn chưa được sinh ra!

[Quảng Bùi]

Vua thợ hàn với tôi viết về những thân phận cơ nhỡ, lẻ loi đứng giữa những thời kỳ chuyển giao.
Giữa cái cũ và mới. Bóng tối và ánh sáng. Trong không gian nhập nhoạng tranh tối tranh sáng ấy, họ vật lộn, với đời và người.

Tác giả đã truyền tải những ý niệm rất tốt đẹp của mình về cuộc đời. Cũng phê phán những điều xấu, cái hủ lậu trong văn hoá, và thời kỳ.
Tôi khá ấn tượng với câu chuyện về những người phụ nữ trong gia đình. Với người con gái lớn trót dại và người mẹ chì chiết tới tận cuối đời. Tôi thấy ở đó một tình thương rất Việt Nam. Rất miền Bắc. Rồi sau vẻ cay độc ấy là tình yêu chín bỏ làm mười.

Tuy nhiên, về mặt bằng chung các câu chuyện vẫn khá dễ đoán. Không để lại quá nhiều sự bất ngờ. Tôi đọc Vua thợ hàn trong tâm thế không quá nhiều kỳ vọng. Không tập trung soi xét cốt truyện nên cũng không thất vọng.

Mà thực ra, truyện ngắn chỉ cần gieo vào lòng người một cảm xúc, một ý niệm là đã đủ. Như một thước phim ngắn ngược về quá khứ, để hiểu và biết về một thời kỳ đã qua.

[Nguyen Thinh]

Quyến sách là tuyển tập 11 truyện ngắn của tác giả Lê Thanh Kỳ. Các truyện ngắn hầu hết đều lấy đề tài về người lao động, người lính, và người nghèo trong thời kỳ bao cấp/ hậu chiến tranh. Những câu chuyện đều gợi lên một sự bứt rứt, khó khăn, và thậm chí tăm tối của những con người vật lộn để thích nghi với một cuộc sống mới. Vì thế, ngôn ngữ của tác phẩm đôi khi khá trần trụi để thể hiện được tâm lý phức tạp của nhân vật. Hầu hết các truyện đều có kết mở để người đọc phải suy ngẫm thêm, mình nghĩ tác giả không đưa ra một cái kết chắc chắn vì chính những nhân vật của ông đều không biết kết của câu chuyện mình ra sao. Tuy nhiên, tình người vẫn được hiện lên trong cái nghèo khổ ấy, nên dù tác phẩm có phần nặng nề, ta vẫn cảm nhận được hi vọng và tình thương của con người với nhau trong khi khó khăn.

[Hải Anh]

Good read các bạn ơi!!!

Truyện ngắn không phải là sở thích của mình, nhưng với quyển này lại khác. Với lời khen của một người không thích truyện ngắn thì quyển sách thật sự đáng đọc.

Những câu chuyện nhẹ nhàng nhưng gây ấn tượng cực kỳ mạnh, với lối kể chuyện khéo léo và cốt chuyện hấp dẫn. Mỗi câu chuyện, dù bạn có thể đoán trước được cốt chuyện, nhưng chắc chắn vẫn có yếu tố bất ngờ mà người đọc ko lường trước được. Điều làm nên những điều đó là lời thoại của nhân vật hay những tình huống cao trào. Có những truyện khác thì mông lung hơn, đòi hỏi phải chiêm nghiệm nhiều hơn, nhưng vẫn đem lại cảm giác thoải mái cho người tiếp cận. Vale la pena đó ạ!!!

[Trang]

3 sao thì hơi thấp mà 4 sao thì lại hơi cao. Nhưng mình luôn thích ưu tiên văn học VN nên thôi vẫn cứ rate 4/5 vậy
Cuốn này mình mua ở quầy giảm 60% ở dọn kho Nhã Nam. 1 tập truyện ngắn chỉ tầm 200 trang thôi, đọc rất nhanh.
Kể ra mình cứ đọc truyện viết về cuộc sống thời bao cấp hay kiểu thời kì đổi mới là đều thích. Chắc giai đoạn đó có những điều vừa lạ vừa quen, vừa kiểu như chưa được trải qua mà lại như đã trải qua rồi (hồi mình bé tí?! Hoặc do mẹ kể lại) nên cứ muốn đọc để xem có giống như mình nhớ không, hay có cái gì mà mình chưa thực sự hiểu
Tựu chung lại thì Vua thợ hàn không phải 1 tập truyện quá xuất sắc nhưng cũng xứng đáng được giải cứu ở quầy giảm giá của dọn kho Nhã Nam

[Ann BMark]

4.75⭐

Từ sau khi đọc "Người và xe chạy dưới ánh trăng" của bác Hồ Anh Thái, mình vẫn muốn đọc thêm nhiều tác phẩm viết về giai đoạn đầu sau chiến tranh của đất nước, để có thể hình dung bức tranh ấy rõ hơn. Hầu như những nhân vật được kể trong giai đoạn này đều mang một nỗi giằng xé rất dữ dội, giữa cái cũ và cái mới, giữa lý tưởng và hiện thực. Niềm đau đó không kết tội con người bằng cái chết. Nó dai dẳng và ám ảnh con người ta, trong cách người ta nói, người ta nghĩ, và đến cả khi người ta mơ.

Nếu ở tác phẩm NVXCDAT lấy bối cảnh đất nước trong thời kỳ đổi mới, thì "Vua thợ hàn" là tập hợp những câu chuyện xảy ra trong ngày tháng cuối cùng của thời kỳ bao cấp. Sự chuyển giao giữa hai giai đoạn kinh tế sôi nổi của đất nước sau những năm tháng trải qua chiến tranh, trở thành tâm điểm của hầu hết các truyện ngắn. Đàn bà hay đàn ông, công nhân hay viên chức, hay tất cả những ai đã từng xả thân mình vì đại cuộc... dường như đều mong mỏi được đáp đền một lời hứa. Vào thời bình, lời hứa đó không bị lãng quên, nhưng dần dần biến tướng thành những điều quái ác. Họ - những con người yêu tổ quốc nồng nàn ấy, đâu nào ngờ về một xã hội ngỡ đã bình yên, giờ đây không còn tình thương giữa hàng xóm láng giềng, không còn những ước mơ to kéo mọi người về cùng một hướng để cùng nhau dựng xây tổ quốc. Thay vào đó là sự phân cấp giàu nghèo rõ rệt; sự xấu xí, tham lam của con người dần lộ ra vì mong muốn tư hữu hóa mọi thứ... tất cả đã đẩy những anh hùng trở về từ chiến trận vào một tình thế vô cùng khó chịu. Họ bị giam cầm bởi chính những giấc mơ tươi đẹp không bao giờ thành hiện thực, trong khi những năm tháng nhiệt huyết nhất trong đời người họ cũng đã cho đi hết rồi nên đành bất lực trước cảnh nhiễu nhương. Từng giây phút trong đời họ trôi qua giờ đây đều trở thành sự tranh đấu dữ dội: nên sống cho lý tưởng cao đẹp hay buông xuôi theo thế thời? Ở truyện ngắn cuối cùng, tác giả chọn một cốt truyện hết sức đơn giản để dành hết con chữ trút trọn tâm tư nỗi niềm, thể hiện rõ ràng những gì mình muốn truyền tải trong cả tác phẩm, một âm vang não nùng khó quên...

Bác Lê Thanh Kỳ chọn một cách tiếp cận rất "quái", vì mình không nghĩ bác lại chọn kể các tình huống như vậy để truyền tải những thông điệp như thế. Oái ăm và táo bạo, chỉ biết dùng từ này để nói về cái thú vị của "Vua thợ hàn". Có lẽ mình rất hợp đọc truyện ngắn vì lần nào đọc cũng thấy hay, và cũng rất vui vì chọn mua tác phẩm này giữa rất nhiều lựa chọn khác trong hội sách hôm đó.

[Đức Anh]

As a city kid who never had much interest in literature, this book came like a breath of fresh air.
A wonderful collection of seemingly ordinary stories yet beneath it all lies a profound sense of humanity. The modest lives of people during the subsidy era make the beauty of human connection and honest labor shine even brighter.