Aramızdaki Ağaç

by Sema Kaygusuz

Sema Kaygusuz’un düz yazılarını bir araya getirdiği Aramızdaki Ağaç 21 yazıdan oluşuyor.

"Şimdi diyorum ki dost, aramıza koyacağımız udu henüz hak etmedik biz. Meragi’nin bestelediği Şirazi güftelerinden bihaber kan koklayan vahşi hayvanlar gibi kör olası cahilliğimizle ömürsüz güzelliği arıyoruz yüreğimizde. Ne kültürsüzlükle ne de savaşla açıklanabilecek bir nasipsizlik bizimkisi. İnsanı anbean çürüten meraksızlık. Diyorum ki, gel yürekten bir meydan okumayla aramıza ud-i mükemmel’i koyalım. Parçalamak için ama. Telleri sökerek deneyelim önce, ud-i ekmel olalım. Baktık olmuyor, anlayamadık, bir tel daha söküp kâmil olalım. O da olmadı hamlığı göze alıp telsiz bir tekne yapalım seninle, yahu bundan saz olur mu diye birbirimize soralım. O da olmadı öd ağacının kaba kütüğüyle baş başa, bomboş, apaçık, yapyalnız olalım. Dost. Mümkünse bir ağaç bulunsun aramızda. Kendi ödümüzdeki arzudan başlayalım."

120 pages, Paperback

First published February 1, 2019

About the author

Babasının mesleği nedeniyle çocukluğu boyunca Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan yazar, 1994 yılında üniversiteyi bitirdikten sonra İstanbul’a taşındı.

Sema Kaygusuz’un ilk öyküleri, Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülü (1995) nedeniyle Varlık Dergisi’nde yayımlanmaya başladı. Yazarın ikinci dosyası 1996 yılında Gençlik Kitabevi Ödülü aldı. Edebiyat serüvenine öyküleriyle adım atan yazar sırasıyla Ortadan Yarısından (1997, Can Yayınları– 2002, Doğan Kitap), Sandık Lekesi (2000, Can Yayınları -2002, Doğan Kitap), Doyma Noktası (2002, Can Yayınları – 2002, Doğan Kitap) ve Esir Sözler Kuyusu (2002, Doğan Kitap) adlı kitaplarıyla tanındı. Sandık Lekesi, 2000 yılında Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü aldı.

Yazarın ilk romanı Yere Düşen Dualar (2006, Doğan Kitap) yurt içinde olduğu kadar, Fransızca ve Almanca baskısıyla da edebiyat çevreleri tarafından ilgi gördü. Yere Düşen Dualar’ın Fransızca çevirisi, Ecríme Çeviri Ödülü, Fransa Türkiye Dostluk Ödülü ve Balkanika Edebiyat Ödülü aldı. Yere Düşen Dualar 2012 yılında İsveç’te ve Yunanistan’da da yayımlanacak. Sema Kaygusuz’un 2009 yılında Doğan Egmond tarafından yayımlanan ikinci romanı Yüzünde Bir Yer, önümüzdeki yıl Almanca ve Fransızca olarak yayımlanacak.

Öykü ve roman dışında makale, sinema senaryosu ve belgesel kitap çalışmaları da yapan yazar, yakın zamanda Fransa’da sergilenecek olan bir operet için libretto kaleme almıştır. Senaryosunu yönetmen Yeşim Ustaoğlu ile birlikte yazdığı Pandora’nın Kutusu adlı film, İspanya’da Altın İstiridye Ödülü aldı. Yazarın ayrıca Pfizer firmasının desteğiyle yazdığı Öbür Yanım ve Lis yayınevi tarafından Türkçe ve Kürtçe yayımlanan Üşüyen/Efsiri adında iki farklı kitabı daha bulunmaktadır.

Sema Kaygusuz, Avrupa’nın saygın bir kurumu olan DAAD Akademisi tarafından seçilen sanatçılar arasında yer almış, Nisan 2010, Nisan 2011 tarihleri arasında konuk olarak Berlin’de yaşamıştır. Yazarın seçildiği ve yakın zamanda konuk edileceği diğer yazar evleri sırasıyla, Berlin Yazar Evi (Almanya, Goethe Enstütüsü Yakın Bakış Projesi, 2008), Marguerite Yourcenar Yazar Evi (Fransa 2009), KulturKontakt (Avusturya, 2011- Eylül) ve Museum Quarter (Avusturya, 2012- Nisan, Mayıs)

Reviews

[Abdullah Başaran · Rating 4 out of 5]

Sema Kaygusuz'un muhtelif yerlerde ve farklı dillerde yazdığı kısa denemelerin bir derlemesinden oluşuyor. Çok iyi yazılar olduğunu söylemem ama her yazıda muhakkak dağınık olmayan bir anlatı bulabiliyorsunuz. Kaygusuz'un kurduğu dil/düşünce bağlamı, Türkçedeki en iyilerden.

Sadece son 6 yazı Kafa'da yayımlanan yazılar; bunlardan "Öd" dışındakiler, nasıl desem, özensiz değil ama, yayımlanan ortamdan sanırım, çok sönük yahut da uçucu yazılar. Bu yazıları beğenmediğimi söyleyebilirim.

[Merve · Rating 4 out of 5]

Trajedileri hiç bitmeyen bir ülkeden trajedileri hiç bitmeyen anlatılar doğar. İşte o anlatılardan bazıları mağdur diliyle kendini kurar kurbanı iyice farkına varmaksızın yoksunlaştırarak sunar bazıları da acıyı, sürgünlüğü yabancılık halini, kendinin dışındakine saygı ve anlayışla yaklaşamamayı insanların birbirine devletin topluma toplumun devlete karşı güvensiz ve acımasızlığı gibi gerçekleri trajedi dışı bir dille sunar. Gerçeği manipüle etmeden duygu soslarıyla insanların kalplerini sömürmeden sunar. Kitabı anıtlaştırmak değil amacım. Değindiği konular topluma ve kendimize yönelik üstüne düşünmemiz gereken konular. Ve o acılar hepimizin göğsünde taşıdığı vicdanına nakışladığı acılar, yaşanmışlıklar.
Dili sade. Ki yazılardaki üslubun yalınlığı konuların acılığını daha çok öne çıkarıyor. Çıkarsın.
Dinden, politik karmaşıklığa, kimlik politikalarından komşuların ‘röntgenci bakışına’, insanların kendi insan algısı dışına çıkaramayışına, açlık grevlerinden Aleviliğe insanın kendi cemaatinden ve düşüncesinden dışladığı bir çok şeye değiniyor yazar. Okumalı.
Yüzleşmemiz gereken çok acı var. Çok travma bar. Yaşadığımız yaşattığımız yaşanırken sessiz kaldığımız. Topluma insanlara diğer canlılara hatta kendimize ve soluğumuzla her an beslediğimiz hayata seyirci kaldığımız anlar var. Onları görmek kavramak ve değiştirmek gerek. Kısa vadede pek mümkün görünmüyor ne yazık ki.
Okumalı. Savunmaya geçmeden duvarlarımızın arkasına saklanmadan gardımızı almadan anlamaya çalışarak bilmiyorsak o konuyu araştırarak daha iyi anlamaya çalışarak okumalı. İnsana insan gerek yarasını sarmaya. Oysa çoğunluk birbirini gagalamakla meşgul :(

[Akın Gündüz · Rating 5 out of 5]

Daha önce yazarın Yüzünde Bir Yer kitabını okumuştum. Kurduğu cümlelerin, yan yana koyduğu kelimelerin müziğinin sırrına nail olamadan bitivermişti. Doğayla kurduğu bağlantıdan büyülenmiştim. Lakin bu kitabı okuduktan sonra Sema Kaygusuz'u anlamak adına çok daha anlamlı bir adım attığımı hissettim.

Hakkında hiçbir şey bilmediğim birini okuyormuşum meğer. Kendi hayatından minicik anekdotlar yerleştirdiği yazıları dahi hayata karşı ne kadar suçlu olduğumuz konusunda içimi burkmaya yetti. İnsanlığın işlediği ve işleyeceği tüm suçları göğüsledim sanki. Kendi dava hükmünü okuyan bir suçlu gibi okudum kitabı.

İdeal bir dünyanın gerçekliğini ütopya olarak kanıksamış ve içinde yaşadığı distopyayı normalleştirmiş bizler adına, gerek kendisine gerek fikirlerine karşı sarf ettiğimiz tüm küfürlere rağmen hayatın yanında durduğu için, bize olan inancını kaybetmeyip eserleri ile bizi beslediği için en içten duygularımla kendisine teşekkür ediyorum.

[zühal oğuz · Rating 5 out of 5]

özellikle müstehcen kadınlar bölücü erkekler bölümü ve sayfa 62, "bildiğimizi bilmiyor gibi davranan kimin oyuğundayım? çoğu uyduruk soyutlamalarla kurgulanan şu bir sıkımlık canı olan hayatta, insanın düşündüğü her şeyi olmuş saydığı bu yerle bir olası şehirlerin dapdaracık kılcallarında, erdemin sahiden ne olduğunun muğlak kaldığı kültür çukurunda, hangi apartmanda kimin retinasındayım?hanginizin arzulu gözeviyim komşusunu arayan? iyilik meselesini bundan sonra konuşalım"
çok değişik ve güzel bir kitap. her şeyi birbirine bağdaştırmak bu kadar güzel anlamlandırılabilirdi.

[Burcu Çetin · Rating 4 out of 5]

Geçmişten günümüze, siyasetten iktidara, kadından topluma... Kalbiyle dinlemiş gibi üstün kılmadan...Tepeden bakmadan yerin dibine ittiklerimizin yanına çağırmış bizleri yazılarında... Yazının gücünü ve etkisini yeniden hissettirdi...
🍀”Burası öyle bir yerdir. Sözcüğün hem ruha hem de akla değdiği her yer.”

[Recep Alan · Rating 4 out of 5]

söz konusu merhamet olduğunda, bir kadının herkesten başka bir cümle kurduğunu, bu cümleyi kurarken dini, imanı, insan haklarını, özgürlük bildirgelerini, sözcük sözcük ölçülerek yazılmış manifestoları bir nefeste nasıl da aştığını görmüşsünüzdür. Yalın kendiliğinden gelen bir bilmekle merhameti alır, yoğurur tekrar içimize iteler

[Yeşim · Rating 5 out of 5]

Her biri birbirinden güçlü ve etkileyici yazılar. Yazarın düşüncelerini gönlünce paylaşmasını (olması gerektiği gibi) cesaret olarak algılamama sebep olan bu düzeni de kah masal ile kah anı-hikaye ile başlayarak ve onları hayranlık uyandıracak şekilde bağlayarak anlatmış.

[Sinem Asya · Rating 2 out of 5]

Yazılar tekli olarak gayet güzel. Köşe yazısı niteliğinde okusam anlamlı bulurdum büyük çoğunluğunu ama kitap olarak bütünlüğü ile anlamlı bulmadım. Kitaplaştırmaya gerek var mıydı bilemedim ya da belki editör/derleyen daha fazla uğraşmalıymış.

[Ozan Çağlayan · Rating 5 out of 5]

O kadar dolu, o kadar iyi, o kadar vicdanlı, uyandırıcı, diriltici ki, o kadar olur. İyi ki bir araya gelmiş bu yazılar.

[atito · Rating 4 out of 5]

daha da doğrudan, daha da radikal bir anlatım aradığım yerler oldu ama her zamanki gibi sema kaygusuz'un yazısına minnettarım. özellikle son sayfalar bambaşkaydı

[Peren · Rating 5 out of 5]

Sema Kaygusuz'u okurken ve dinlerken yüzümde engelleyemediğim bir gülümseme beliriyor. Cesur, şairane buldum, okurken içime baktım, "benliğimdeki kendilikler" hareketlendi.

[Melike Sezer · Rating 5 out of 5]

bu hanımefendinin dilindeki şiirselliği ve karakter kurma becerisini seviyorum

[Dilan · Rating 4 out of 5]

Muhalif kimliğini, edebiyat kimliği ve insanlığı ile birleştirmiş yazar.