Άπαντα Παπαδιαμάντη: Η νοσταλγός και άλλα διηγήματα

by Alexandros Papadiamantis, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Αν έπιανα μια νοερή συζήτηση με τη φανταστική κοινότητα των αναγνωστών αυτού του τόμου για το ένα και το άλλο διήγημα, ποιο άρεσε περισσότερο και ποιο λιγότερο στον καθένα μας, τι τράβηξε περισσότερο την προσοχή μας, ξέρω πως αργά ή γρήγορα θα παραμέριζα λίγο τα αισθητικά μου κριτήρια και θα έφερνα την κουβέντα στο απλό εκείνο "Πατέρα στο σπίτι!". Δεν θα πρόβαλλα καμιάν αντίρρηση σε όποιον έλεγε ότι δεν συγκρίνεται με τον "Έρωτα στα χιόνια", τη "Νοσταλγό", τη "Γλυκοφιλούσα" ή τους "Ελαφροΐσκιωτους", θα συμφωνούσα ότι είναι κατώτερο από το "Ωχ! Βασανάκια" - ξέρει κανείς διήγημα για τα σκολιαρόπαιδα καλύτερο και ποιητικότερο από αυτό; - και άλλα πολλά θα ήμουν πρόθυμος να δεχτώ. Μα θα γύριζα πάλι την κουβέντα στο απερίτεχνο διήγημα και στο πεντάχρονο, αθώο αγόρι που πηγαίνει στον μπακάλη και του ζητάει "μια σταξιά λάδι στο γυαλί", γιατί δεν έχουν πατέρα στο σπίτι, και εκείνος, τίμιος άνθρωπος καθώς είναι, δεν καταλαβαίνει από έλεος παρά μόνο από εντιμότητα, και δεν του δίνει. Θα ήθελα να με πιστέψουν οι συναναγνώστες πως, κλείνοντας τούτο τον τόμο με τις τόσες αριστουργηματικές σελίδες, εξακολουθεί να βουίζει στα αυτιά μου η σπαρακτική φωνή του μικρού αγοριού: "Δεν έχουμε πατέρα στο σπίτι!"
Έχω συχνά την εντύπωση πως όλο το διηγηματογραφικό έργο του Παπαδιαμάντη προσπαθεί να απαντήσει στη φωνή αυτή.
(Από το προλογικό είμενο "Πέτρα σκανδάλου" του Σταύρου Ζουμπουλάκη)

Genres: Classics

301 pages, Hardcover

Published January 1, 2011

About the author

Alexandros Papadiamantis (Greek: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης) was an influential Greek novelist and short-story writer.
He was born in Greece, on the island of Skiathos, in the western part of the Aegean Sea. The island would figure prominently in his work. His father was a priest. He moved to Athens as a young man to complete his high school studies, and enrolled in the philosophy faculty of Athens University, but never completed his studies.
He returned to his native island in later life, and died there. He supported himself by writing throughout his adult life, anything from journalism and short stories to several serialized novels. From a certain point onwards he had become very popular, and newspapers and magazines vied for his writings, offering him substantial fees. Papadiamantis did not care for money, and would often ask for lower fees if he thought they were unfairly high; furthermore he spent his money carelessly and took no care of his clothing and appearance. He never married, and was known to be a recluse, whose only true cares were observing and writing about the life of the poor, and chanting at church: he was referred to as "kosmokalogeros" (κοσμοκαλόγερος, "a monk in the world"). He died of pneumonia.

Reviews

[Manos Kovras · Rating 5 out of 5]

9/10

Για αλλη μια φορά μένω εντυπωσιασμενος από το ταλέντο του Παπαδιαμάντη. Το πως ο άνθρωπος αυτός χειρίζεται την γλώσσα με τρόπο τόσο τεχνικο και έξυπνο αλλά και τόσο απλό δε θα σταματήσει να με συγκλονίζει. Το κάνει να φαίνεται υπερβολικά εύκολο.

Η συλλογή αυτή διηγημάτων του Παπαδιαμάντη αποτελείται από 12 διηγήματα, άλλα μεγαλυτερα και άλλα μικροτερα τα οποία απεικονίζουν την ζωή των ανθρώπων στην νησιωτική ύπαιθρο στα τέλη του 19ου αιώνα.

Αρχικά όπως προανέφερα εκτίμησα απίστευτα πολύ την γραφή η οποία παρότι στην καθαρεύουσα, διαβαζόταν πολύ άνετα και κυλούσε παρά πολύ ομαλά. Υπήρξαν βέβαια δυσκολίες καθώς στην τελική είναι καθαρεύουσα αλλά παρότι λέξεις, φρασεις ή και σελίδες χάθηκαν στην ερμηνεία, κάθε ιστορία με άφηνε εν τέλει με ένα αίσθημα ολοκλήρωσης. Σα να πήρα ότι ήθελα να πάρω από κάθε ιστορία και ας έχασα μερικά πράγματα.

Οι περιγραφές του ήταν επίσης υπέροχες σε κάθε ιστορία. Πολύ όμορφες και παραστατικές εικόνες, κυρίως φύσης οι οποίες προσέδιδαν μια πολύ ωραία φυσική και νησιωτικη αισθητική στον χαρακτήρα του βιβλίου. Το γεγονός ότι το έργο διεποταν συνεχώς από τέτοιες εικόνες το καθιστουσε φουλ όμορφο και γαληνευτικό. Εκτίμησα επίσης φουλ την εμφαση που δινόταν στο φυσικό αλλά και στο θρησκευτικό στοιχείο καθώς και τις αντιθέσεις ή τους συνδυασμούς μεταξύ των δύο αυτών στοιχείων.

Γενικά ήταν ένα πολύ ανάλαφρο και όμορφο ανάγνωσμα με πολύ πλούσιο χαρακτήρα. Σίγουρα κάτι που ενδυναμώνει την αξια του είναι η εποχή που γράφτηκε. Το γεγονός ότι τα διηγήματα αυτά είναι 130 χρόνων σίγουρα ενισχύουν το δέος που νιώθεις όταν τα διαβάζεις. Επιπλέον οι διασκεδαστικές ιστορίες, οι όμορφες εικόνες και τα νοήματα, κρυφά και μη, καθιστούν κατά την γνώμη μου το εργο αυτο μια υπέροχη συλλογή και άλλο ένα τεκμήριο του ταλέντου και της ανεπανάληπτης αξίας του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη.



Αγαπημένα διηγήματα:

Η νοσταλγός
Έρωτας στα χιόνια
Όνειρο στο κύμα
Υπό την βασιλικήν δρυν

[Δήμος Καραχάλιος · Rating 4 out of 5]

Αυτή η γλώσσα του Παπαδιαμάντη!