Moeders lichaam

by Joris van Casteren

Piet van der Molen is een kinderloze vrijgezel die nooit heeft gewerkt en altijd thuis is blijven wonen, in het Zuid-Limburgse dorp Oirsbeek. Broers of zussen heeft hij niet. Na de dood van zijn vader verlangt moeder dat Piet diens plaats inneemt.
Als moeder in de snikhete zomer van 2013 overlijdt, besluit Piet haar in huis te houden. Hij blijft gesprekken met haar voeren, zijn verdriet is groot. Tweeënhalf jaar later staan er twee agenten bij hem op de stoep. Een paar uur later kijkt de straat toe hoe mensen in witte pakken een gammele kist naar buiten takelen.
Gegrepen door dit voorval reist Joris van Casteren naar Oirsbeek af. Tussen Piet en hem ontstaat een wonderlijke vriendschap.
Moeders lichaam, geschreven in Van Casterens door verwondering en droge humor gekenmerkte stijl, is een onthutsend verhaal over liefde, dood, trouw en bedrog. Tevens is het de kroniek van een kwijnend dorpsleven in een krimpregio, waar gemeenschapszin en sociale controle niet langer vanzelfsprekend zijn.

288 pages, Paperback

Published January 1, 2019

About the author

Joris van Casteren (1976) publiceerde In de schaduw van de Parnassus, gesprekken met vergeten dichters (2002) en Zeg mijn lezers dat ik doorschrijf, portretten van vergeten schrijvers (2006). In 2003 verscheen de reportagebundel De man die 2½ jaar dood lag, berichten uit het nieuwe Nederland, in 2007 de reportagebundel Requiem voor een pitbull. Hij is samensteller van de bloemlezing Een vreselijk land, de mooiste journalistieke verhalen van Nederland (2005) en schreef de dichtbundel Grote atomen (2001). Aan het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) te Wassenaar was hij in 2007 journalist-in-residence. In september 2008 verscheen Lelystad. In 2011 Het zusje van de bruid, een ophefmakend verslag van zijn relatie met een steenrijke borderliner. In zijn laatste, veelgeprezen boek, Het been in de IJssel (2013), gaat hij op zoek naar de eigenaar van een onderbeen dat in 2005 door een visser werd gevonden.

Reviews

[Matthieu Wegh · Rating 4 out of 5]

? Ik denk dat ik geïnteresseerd raakte na een uitzending van "Brommer op Zee" met Joris van Casteren.
🤔 Het boek is een soort van biografie over het leven van Piet. Ik vind dat de auteur dat op een mooie, integere manier gedaan heeft. Je krijgt een intiem inkijkje in het leven van een excentrieke persoonlijkheid en juist dat excentrieke gaat er daardoor een beetje vanaf, ook omdat je door het boek hem goed leert kennen. Vandaag (26-6-21) ook een uitzending van De Wereld Draait Door bekeken waar auteur Joris met hoofdpersoon Piet van der Molen het verhaal toelicht.
=> Het been in de IJssel wil ik nog eens lezen...
MW 26/6/21
In een rondleiding in de bibliotheek Zoetermeer een discussie gehad over de plek waar dit boek opgeborgen is. Omdat ik dit boek tijdens het gesloten zijn van de bieb gelezen heb, was het mij niet opgevallen dat het onder geestelijk leven opgeborgen was. De bibliothecaresse vond met mij dat de categorie waargebeurd meer zou passen.
MW 15/8/21
=> Mede naar aanleiding van een uitzending van "Brommer Op Zee" heb ik ook met plezier Eenzaamheid gelezen.
MW 2/4/23

[Jeroen Schwartz · Rating 3 out of 5]

Dit is het geruchtmakendste boek - op het Boekenweekgeschenk na misschien - van de Boekenweek De Moeder De Vrouw' - en dat is niet omdat dit boek vooral over een man (Pietje) gaat, over de Kistman om precies te zijn. Maar Moeders lichaam is gelukkig geen sensatiebeluste misdaadroman over de verstrekkende, lugubere liefde tussen moeder en zoon. Het is een geschiedschrijving van een vereenzaamde, anarchistische familie en (of in) een afgebakende, Nederlandse dorpsgemeenschap. Als een journalistieke rechercheur annex warme socioloog graaft Van Casteren hier letterlijk en figuurlijk in het unieke en opzienbarende leven van een enerzijds aartsluie en anderzijds gedreven Einzelganger tegen wil en dank. De moed om dat te doen, en de finesse om het met gevoel, oog voor detail (van een conifeer tot Piets wagenpark tot moeders zuurkool), respect en humor op te tekenen zijn karakteristiek voor Van Casteren. Zo scherp als zijn waarnemingsvermogen is, zo ingetogen is Van Casteren weergave meestentijds: wat onderkoeld, zakelijk - de werkelijkheid verwondert en ontregelt van zichzelf. Er valt wat af te dingen op de uitvoerigheid - Van Casteren pluist de stamboom van vrienden en en buren en kennissen en familieleden van de hoofdpersonen heel strikt uit, en hij gaat zich te buiten aan een beschrijving van de seksuele voorlichting ter plaatse - maar ergens voegt ook die informatie iets toe aan dit uitgekiend gecomponeerde boek dat alles in zich heeft (ook) een klassieker in het genre van de reportage te worden.

[Joke · Rating 2 out of 5]

Hoe verder ik las, hoe meer ik me een geniepige voyeur voelde, en dat wil ik niet zijn. Het lijkt of een roddelende buurvrouw me het boek in het oor fluistert, haar neus opgetrokken haar mondhoeken misprijzend naar beneden getrokken.

En eigenlijk is het allemaal niet echt interessant, alleen diep tragisch voor al de partijen.

[Aninha · Rating 4 out of 5]

Zeer interessant boek. Er wordt niet echt een oordeel geveld of een antwoord gegeven. Er wordt vooral beschreven. Wat is er gebeurd. Hoe ziet de sociale omgeving eruit. Dit is ook Nederland. Lezenswaardig en typisch Joris van Casteren die zelfs mee naar de sauna gaat om Piet te leren kennen.

[Gert Dronkers · Rating 4 out of 5]

Piet van der Molen woonde zijn leven lang bij zijn ouders in huis. Toen moeder als laatste overleed, verborg hij haar lichaam in huis. Daar bleef het ruim twee jaar in een dichtgekitte kist liggen, tot een nieuwsgierige buurvrouw alarm sloeg en de politie inschakelde.

Van Casteren gaat op zoek naar het verhaal erachter en kruipt dicht op de huid van alle betrokkenen, allereerst die van eeuwige uitkeringstrekker Van der Molen ('principieel bezwaard tegen werken'), die ontwapenend eerlijk en naïef maar ook geslepen overkomt.

Met zijn onderkoelde manier van schrijven schetst de schrijver een geweldig portret van de man die zijn moeder verborg en van diens omgeving, de verglijdende rauwe wereld van de Limburgse koempels, vol karakteristieke figuren die rechtstreeks weggelopen zouden kunnen zijn uit een film van Roy Andersson (ja, dat is een aanrader).

[Nick Klaessens · Rating 4 out of 5]

Heerlijke weergave van de Limburgse sociale controle en zuinigheid, in prachtige dooddoeners van zinnen. Het contrast met de Brabantse import op een gegeven moment is te gek. Da’s nie. Da’s wel. Verder knappe balans op de dunne lijn tussen walging en empathie. Joris van Casteren <3

[Dieter Maerschand · Rating 4 out of 5]

Zonder vooroordelen en zonder te oordelen goed geschreven en vlot leesbaar boek. Misschien wat eenzijdig.

[Odiel Evenhuis · Rating 4 out of 5]

Wat een ongelooflijk bizar verhaal. En enigszins tekenend voor de huidige tijd

[Marcel Uljee · Rating 4 out of 5]

‘In Sittard, waar het arbeidsbureau was gevestigd, lieten ze hem een beroepentest doen. Daaruit bleek dat de functie van schaapherder iets voor hem zou kunnen zijn.’ (p. 196)

[Gijs Zandbergen · Rating 4 out of 5]

Natuurlijk is die Piet van der Molen een flapdrol, maar wat knap van Joris van Casteren om het geval van de sneue vrijgezelle zoon die zijn overleden moeder (91) ruim twee jaar in een dichtgeplakte kist bewaarde, zodanig te beschrijven dat je er begrip voor kunt opbrengen.

[Zegert Van Eijk · Rating 2 out of 5]

Vertelt het persoonlijke verhaal, zonder verklarende opsmuk. Tijdsbeeld en persoonsbeeld.

[Rens Kievits · Rating 3 out of 5]

Mooi portret van een man die een niet te bevatten situatie zelf uitvoert; je eigen moeder op een klein kamertje in huis 'bewaren' na haar dood. Stel je voor: de kelder ligt vol kadavers, het huis is anders dan gemiddeld en de wereld is zelfgekozen tegen je. Kun je niet, daar heb je het schrijven van Joris van Casteren voor nodig. Puik boek dat de ruimte neemt om de dader in het licht te plaatsen, waardoor je soms de actie mist waarvoor je onbedoeld toch komt.

[Max · Rating 3 out of 5]

Een enorm bijzonder verhaal. Op een fijne manier gebracht. Fijn wordt er gesprongen naar vroeger en naar het “heden”. Middels verhalen van anderen leren we Piet kennen. Toch nog veel vragen. Knap van de auteur dat zijn eigen mening er niet uit te filteren is. Die wil ik graag weten!

[Mariska Dijksterhuis · Rating 4 out of 5]

Bijzonder boek!

[Sandra van Bergen · Rating 3 out of 5]

Interessant om te lezen maar op een gegeven moment wist ik het wel. Het heeft mij vooral verbaasd hoe al die echt bestaande professionals verre van objectief beschreven worden.

[Mirjam · Rating 3 out of 5]

Gruwelijk en tegelijkertijd intens verdrietig.

[Agnes · Rating 3 out of 5]

Erg goed geschreven. Benauwende sfeer komt goed over. Ik vond het deprimerend, niet het gegeven maar de context. Twijfel tussen drie en vier.

[Marijke · Rating 3 out of 5]

3,5

[IlseF · Rating 3 out of 5]

Boek geschreven zonder oordeel, geeft inzicht in wat er zich achter de voordeur heeft afgespeeld.

[Matheo · Rating 4 out of 5]

Bijzondere non-fictie. De zoon laat jarenlang Joris van Casteren toe in zijn leven. Dit maakt dat we veel horen over de beweegredenen en achtergrond van de zoon om zijn moeder na haar dood thuis te houden. Recht-toe, recht-aan.