Ο Γιάννης Παλαβός (English: Yiannis Palavos γεννήθηκε στο Βελβεντό Κοζάνης το 1980. Σπούδασε δηµοσιογραφία στο Α.Π.Θ. και πολιτιστική διαχείριση στην Πάντειο. Το 2005 κέρδισε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισµό διηγήµατος για νέους συγγραφείς του Βρετανικού Συµβουλίου.
Από τη στιγμή που απόλαυσα τη συλλογή διηγημάτων "Το αστείο" και το κόμικ "Γρα-γρου", θα ήταν μάλλον αδιανόητο να μην αγοράσω και να μην διαβάσω την καινούργια συλλογή του Γιάννη Παλαβού, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη. Επίσης το ότι έχει μεταφράσει διηγήματα συγγραφέων όπως οι Τομπάιας Γουλφ, Γουίλιαμ Φόκνερ, Γουάλας Στέγκνερ και Μπρις Ντ' Τζ. Πάνκεϊκ, κάτι δείχνει για το καλό του γούστο στα βιβλία. Λοιπόν, πρόκειται για μια πολύ όμορφη και λιτή συλλογή δώδεκα μικρών διηγημάτων, βασικό προτέρημα των οποίων δεν είναι τόσο η πλοκή ή οι χαρακτήρες, όσο οι εικόνες και τα συναισθήματα που δημιουργεί ο συγγραφέας με τις τραχιές αλλά συνάμα λυρικές περιγραφές τοπίων και καταστάσεων. Ο Παλαβός παρουσιάζει δίχως φτιασίδια την ελληνική επαρχία (και πιο συγκεκριμένα τον τόπο καταγωγής του), με την άγρια ομορφιά, τη μελαγχολία και τις παθογένειές της. Ο τύπος έχει δυνατή πένα και μακάρι μια μέρα να γράψει και ένα μυθιστόρημα ή μια νουβέλα, ώστε να απολαύσω τη γραφή του σε μεγαλύτερη φόρμα.
Μ.Ο. των 12 διηγημάτων 3,29 ( με 2 πεντάστερα διηγήματα, "Ο Γιάννης" και το ομώνυμο "Το παιδί", και ένα μονάστερο "Μεγάλος", αλήθεια τι θέλει να πει ο ποιητής σε αυτό;), αλλά θα ήταν άδικο να στρογγυλοποιήσω προς τα κάτω σε μια συλλογή διηγημάτων που τοποθετεί τον "μαγικό ρεαλισμό" από την Λατινική Αμερική στις κερασιές και ροδακινιές του Σουρδιστάν. Κατά τα άλλα, στα 3 διηγήματα από τα 12, στο ένα έχουμε μια υποψία συζυγικού φόνου, στο άλλο ένα φόνος στο παρελθόν, στο τρίτο φόνος στο πολύ μακρινό παρελθόν και ένα θαμμένο πτώμα. Μπορεί να φταίει το νερό.
κατώτερο των προσδοκιών μου. ίσως να μη φταίει το βιβλίο, ίσως οι προσδοκίες μου να ήταν πολύ υψηλές. σίγουρα το "αστείο" μού άρεσε πολύ πολύ περισσότερο.
Ο Γιάννης Παλαβός και η μικρή φόρμα τα έχουν βρει εξαιρετικά μεταξύ τους, μοιάζει η γραφή του να είναι φτιαγμένη για τις μπουκιές ανάγνωσης, κατορθώνει σε μικρά κείμενα να δώσει άλλη πνοή. Συνηθίζω να λέω πως διηγήματα μπορούν να γράψουν σχεδόν όλοι οι γραφιάδες, καλά διηγήματα όμως ελάχιστοι∙ ο Παλαβός ανήκει σε αυτή την περίεργη κάστα των διηγηματογράφων.
Το παιδί είναι μια συλλογή που έχει κοινό τον τόπο, τα διηγήματα είναι τοποθετημένα στην ελληνική επαρχία- φανταζόμαστε τον τόπο καταγωγής του συγγραφέα, το Βελβεντό Κοζάνης. Κι έχουν και κάτι άλλο κοινό, την αγριότητα της επαρχίας, τη ματαιότητα της ζωής, και τον θάνατο. Όλα αυτά όχι σκοτεινά, με δύναμη, με διαύγεια όπως αυτή που δίνει μια μοναχική βόλτα στο βουνό. Σου μεταδίδουν τη φύση και τη φύση των ανθρώπων, ζωντανά, νιώθεις σαν να είσαι εκεί και να ανασαίνεις τον καθαρό αέρα- και το ματωμένο χώμα.
Ξεχωρίζει το πρώτο, Το ελάφι, που έρχεται από τη μακρά παράδοσή μας στο διήγημα, βγαίνει απευθείας από τα σωθικά του Παπαδιαμάντη. Και η προτελευταία Πένσα, που με ελάχιστα λιτά μέσα δίνει την ιστορία της ανθρωπότητας. Σε όλα πρωταγωνιστούν οι άνθρωποι, το τοπίο, και ο τρόπος που σκεφτόμαστε. Σε όλα η γλώσσα είναι πυκνή, τα αφηγηματικά μέσα λίγα και ξεκάθαρα. Σε όλα κάτι συμβαίνει, δεν έχουμε εδώ θραύσματα ομφαλοσκόπησης, μόνο κομμάτια πραγματικότητας- περιγραφή και δράση.
Ο Παλαβός δεν γράφει πολύ, κάποια από τα διηγήματα είχαν δημοσιευτεί ήδη από το 2012, κι η συλλογή ολοκληρώθηκε το 2019. Το προηγούμενο του βιβλίο (Το αστείο, 2012) βραβεύτηκε με το Κρατικό και το βραβείο του περιοδικού Αναγνώστης. Φαντάζομαι πως Το παιδί θα έχει παρόμοια τύχη.
Το αντίτυπο μου έχει στο οπισθόφυλλο μερικά κόκκινα σημάδια, σαν κάτι να ξέβαψε πάνω του (δεν γνωρίζω αν υπάρχουν σε όλα τα αντίτυπα - να είναι ίσως σχέδιο;).Μου αρέσει να σκέφτομαι ότι τα κεράσια του βιβλίου ξεχύθηκαν από το διήγημα και έβαψαν το βιβλίο με τους χυμούς τους.🍒
Σε φάσεις ένιωθα ότι η οικονομία στις λέξεις του ήταν περισσότερο τροχοπέδη παρά καταλύτης στην κατά τα άλλα μεστή γραφή του, αλλά με κέρδισαν οι βουκολικές εικόνες που προσεγγίζονται με μια φρέσκια ματιά, και τα απροσδόκητα τέλη των ιστοριών που δίνονται απότομα κι αβίαστα.
Νομίζω πως η προηγούμενη συλλογή διηγημάτων του (Το Αστείο) ήταν καλύτερη. Το στοιχείο του φανταστικού έδινε ένα άλλο χρώμα στα διηγήματά του το οποίο εμένα προσωπικά με είχε εκπλήξει ευχάριστα. Στο παιδί οι ιστορίες παρουσιάζονται με έναν πιο ρεαλιστικό τρόπο. Ο λόγος είναι πολύ λιτός, συμπυκνωμένος και υπαινικτικός. Οι ιστορίες του γεμάτες σκληρότητα και δύναμη συμβαίνουν σε άλλες εποχές παλαιότερες, αλλά δεν παύουν όμως να μας αγγίζουν και τώρα.Ο συγγραφέας έχει ένα δικό του τρόπο να παρουσιάζει μέσω της γραφής του τα ανθρώπινα πάθη.
Με καταγωγή από το Βελβεντό της Κοζάνης, ο συγγραφέας συλλέγει στο βιβλίο αυτό διηγήματα που έχουν να κάνουν με την ζωή στην ευρύτερη περιοχή, ζωή που ασφαλώς διαφέρει παρά πολύ από την ζωή των πόλεων. Οι άνθρωποι είναι διαφορετικοί. Και η φύση είναι διαφορετική: εκεί ο άνθρωπος συνυπάρχει με τη φύση, τα ζώα και τα άγρια ζώα. Ενίοτε τα ανταγωνίζεται: είναι, για παράδειγμα, το θέμα στο διήγημα «η πένσα», όπου ο πρωταγωνιστής για να βρει χρήματα για τα νοσηλεία των νεογέννητων διδύμων του, βγαίνει στο δάσος να σκοτώσει έναν λύκο και να πάρει αμοιβή, σκοτώνοντας και τα δίδυμα του λύκου. Για να μην ξεκληριστεί αυτός ξεκληρίζει τον λύκο. Το ξεχωρίζω ως το καλύτερο της συλλογής.
Τα περισσότερα άλλα είναι ιστορίες χωρίς κάποιο ιδιαίτερο -σύνθετο- νόημα, απλές εικόνες μιας δύσκολης αναμφίβολα ζωής, ορισμένες δοσμένες υπερβολικά, αλλά με ενδιαφέρον για το που το πάει ο συγγραφέας. Συνήθως δεν το πάει κάπου συγκεκριμένα, απλά αφηγείται, δίνει εικόνες που συμβαίνουν, και τούτο το ερώτημα επαναλαμβάνεται εκ νέου στο επόμενο διήγημα. Και ξανά στο μεθεπόμενο.
Μια μελαγχολία βγαίνει στο όλο έργο. Ο θάνατος είναι στοιχείο πολλών διηγημάτων, κάποιες φορές ίσως καταχρηστικά, όμως σηματοδοτεί και την φθορά τέτοιων κοινωνιών στη νεότερη εποχή. Παράλληλα είναι έντονη η παρουσία των παιδιών (κι ο τίτλος της συλλογής παραπέμπει σ' αυτά ή και στις παιδικές αναμνήσεις), φτιάχνοντας έτσι έναν κύκλο που διατρέχεται άπειρες φορές: ζωή-ενηλικίωση-θάνατος. Ο κύκλος αυτός δείχνει αποκομμένος από εξωτερικά γεγονότα, σαν τίποτα να μην τον επηρεάζει.
Αρκετά παράξενη συλλογή διηγημάτων, με κάποια να τα βρίσκω υπέροχα και κάποια να με αφήνουν αδιάφορη. Θέλω πολύ να διαβάσω και άλλα δείγματα γραφής από τον ίδιο, πέρα από αυτό το βιβλίο και το Γρα Γρου.
Πολύ καλά και αυτά τα διηγήματα, όμως εκείνα από το ''Αστείο'' μου άρεσαν περισσότερο. Κι εδώ μέσα όμως είχε εξαιρετικές στιγμές. Το ομώνυμο που κλείνει και το βιβλίο, πόσο θα ήθελα να γίνει ταινία μικρού μήκους. Είναι εξαιρετικό. Διασκέδαασα πολύ με το χιούμορ του ''στη γέφυρα''. ''Ο Γιάννης'' πολύ τρυφερό διήγημα. ''Η πένσα'' θεοσκότεινο. Από αυτά που λατρεύω δηλαδή. Και τα άλλα δεν με άφησαν αδιάφορο αλλά θεωρώ πως αυτά του ''Αστείου' ήταν πιο ευρηματικά. Δηλαδή σ' έπιαναν και δε σε άφηναν όλες οι ιστορίες. Εδώ είναι κάποια που απλώς περιγράφουν σκληρές ή γκρίζες εικόνες της επαρχίας, σε αυτό επικεντρώνεται ο συγγραφέας και αυτό δεν του δίνει περιθώριο να ανοιχτεί σε σουρεαλιστικούς δρόμους που όμως εκκινούν από την πραγματικότητα κι από αληθινές καταστάσεις καθώς κι από οριακές ή παράξενες συμπεριφορές ανθρώπων, όπως συνέβαινε περίπου συνεχόμενα στο ''Αστείο''. Μπράβο πάντως. Κι εδώ έχουμε μια πολύ αξιόλογη προσπάθεια.
Αν το Αστείο τραβάει από τα φοιτητικά χρόνια, το Παιδί τραβάει από μνήμες σκοτεινότερες των παιδικών χρόνων του συγγραφέα, σε μια επαρχία υποβαθμισμένη, της οποίας την ύπαρξη ούτε που υποπτεύεται η πρωτεύουσα.
Βαρύ βιβλίο με θεματική πολύ πιο στοχευμένη απ' το Αστείο και συνεπώς πολύ πιο δύσκολη. Συγγραφικά σχεδόν αψεγάδιαστο, 4,9 σαν να λέμε. Θεματικά ή 1 ή 5. Αν δεν τις έχεις υπόψη αυτές τις εικόνες δεν καταλαβαίνεις περί τίνος πρόκειται, σου ξεφεύγει τελείως το νόημα και σου φαίνεται σαχλαμάρα. Ο Παλαβός δεν σε βοηθάει καθόλου με περιττές περιγραφές κι εξηγήσεις και δεν μπορώ να πω ότι κακώς πράττει.
Όμορφα διηγήματα, απλής αλλά περιεκτικής γλώσσας. Διαβάζονται ήσυχα και λειτουργούν βραδυβλεγώς. Δε στέκουν όλα στο ίδιο ύψος, καταναλώνονται όμως απνευστί.
Τα περισσότερα διηγήματα είναι ένα ωμό ρεσιτάλ στεναχώριας, αλλά λίγο φως φέγγει αχνά εδώ κι εκεί κι ανακουφίζει. Σοφή η απόφαση να μπει το ομώνυμο διήγημα στο τέλος του βιβλίου, σε αφήνει με μια γλυκόπικρη αίσθηση γαλήνιας θλίψης. Περιγραφές φυσικών τοπίων υπέροχες και γλαφυρές, κάποια διηγήματα πιο μεστά και ουσιαστικά από άλλα αλλά όλα έχουν τις αρετές τους. Ξεχώρισα τα “η πένσα” και “η λιακάδα”.
Αξιόλογη συλλογή διηγημάτων με εικόνες και ιστορίες από την ελληνική επαρχία. Οι εικόνες είναι δυνατές, οι περιγραφές λυρικές και σου προκαλούν ποικίλα συναισθήματα. Ίσως το αδικώ με τα τρία αστεράκια αλλά η μικρή φόρμα δεν είναι το στοιχείο μου. Πολύ καλή χρήση της γλώσσας πάντως και δουλεμένος ο λόγος του.
Ιστορίες: Ελάφι, Ο σταυρός, Η λιακάδα, Ο Γιάννης, Ζήνος, Μάτια, Μεγάλος, Στη γέφυρα, Βάγια, Το δέντρο, Η πένσα, Το παιδί.
Όλες εξαιρετικές, με το δικό τους ιδιαίτερο τρόπο. Για μένα οι πιο δυνατές: Ο σταυρός, Η λιακάδα, Ζήνος, Μάτια, Βάγια, Το δέντρο. Επίσης απίστευτα συμπυκνωμένη η Μεγάλος, την ξαναδιαβάζεις για να βεβαιωθείς ότι την κατάλαβες σωστά.
Μου άρεσαν όλα τα διηγήματα άλλο περισσότερα άλλο λιγότερο, γενικά μου άρεσε περισσότερο από το "Αστείο". Μου "πήγε" μάλλον παραπάνω. Ξεχωρίζω το "Ελάφι", "Ο σταυρός", "Μεγάλος" (το φαβορί μου), "Βάγια", "Η πένσα", "Το παιδί". Ο τρόπος γραφής του μου αρέσει ιδιαίτερα- όπως άλλωστε και στο "Αστείο".
Κατώτερο της συλλογής του "Αστείου" αλλά ξεχώρισα τα κείμενα "Ελάφι", "Βάγια" και "Η πένσα". Έχει το χάρισμα ο συγγραφέας μέσα από λίγες αράδες να σε απορροφά στον κόσμο του, έναν κόσμο πλασμένο από αντι-ηρωες της ελληνικής επαρχίας.
2,5 this book has some interesting short stories in it but it is generally really boring without having much time to interact with the characters. It is really well written though with a good use of the greek language.
Είναι τρομερά δύσκολο να καταφέρεις με τόσο λιτό τρόπο γραφής και τόσο μικρή έκταση κειμένων, να προκαλέσεις τόσο πολλά και αντιφατικά μεταξύ τους συναισθήματα. Συγκινητικό, σκληρό, τολμηρό, γεμάτο μαγεία και ξάφνιασμα.