Rodowód kniaziów Świrskich do końca XVI wieku

by Jan Tęgowski

Oprócz potomków Giedymina mieszkały na Litwie i inne rody kniaziowskie. Nie zajęły one co prawda eksponowanego, dynastycznego miejsca w dziejach, ale stanowią ważny obiekt badań historycznych. Józef Wolff zebrał wiadomości o nich w dziele Kniaziowie litewsko-ruscy, opublikowanym w Warszawie w 1895 roku. Zamieścił tam informacje między innymi o Holszańskich, Giedrojciach, Jamontowiczach, Dowgowdach i Świrskich.
I właśnie temu ostatniemu rodowi jest poświęcona ukazująca się we Wrocławiu w 2011 roku monografia Jana Tęgowskiego. Autor we wstępie tak pisze o swoim projekcie: „Publikacja nasza, przedstawiająca ród książęcy w długim trwaniu (około 200 lat), wpisuje się w zapotrzebowanie na badania społeczeństwa Wielkiego Księstwa Litewskiego widzianego przez pryzmat ludzi przeciętnych i jednocześnie nieprzeciętnych ― takich właśnie, jakimi byli kniaziowie Świrscy; badania dające przybliżony obraz społeczeństwa litewskiego czasu późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności”.
Badania oparł Tęgowski na materiałach znajdujących się w archiwach i bibliotekach w Warszawie, Krakowie, Siedlcach, Wilnie, Mińsku i Moskwie. W rezultacie przedstawił biografie genealogiczne ponad 100 przedstawicieli rodu. Świrscy wchodzili w związki powinowawcze z tak znakomitymi rodami jak Kieżgajłowie, Ościkowie i Sołłohubowie, wzięli w adopcję także dwóch Radziwiłłów. Jednak zdecydowana większość ich żon i mężów to przedstawiciele szlachty średniej, a niekiedy nawet niezamożnej. Identyfikację koicji i filiacji przeprowadził autor, dokonując drobiazgowej analizy udokumentowanych faktów, zwłaszcza antroponimicznych i prawno-majątkowych.

224 pages, Hardcover

Published January 1, 2011