Kadınlığa Dair

by Sabiha Sertel, Ahmet Birsen (Editor), Bilge Sancı (Editor)

Bundan tam yüz yıl önce, Mart 1919’da, işgal altındaki İstanbul’da haftalık bir dergi yayın hayatına başlar: Büyük Mecmua. Zekeriya ve Sabiha Sertel’in kurucuları arasında yer aldığı, dönemin en etkili kalemlerini ve entelektüellerini bir araya getiren bu “edebi ve ilmi” dergi, işgal güçlerine bağlı sansür kurulunun öfkesini üzerine çeker. Zekeriya Sertel’in tutuklanmasının ardından, henüz yirmi dört yaşında genç bir gazeteci olan Sabiha Sertel derginin başına geçer. Son sayılarının sermuharriri Halide Edip’in de desteğiyle yayın hayatına devam etmeye çalışan Büyük Mecmua, yoğun baskılar sonucu 17. sayısının ardından kapatılır.
Sabiha Sertel, bu öncü dergi kapatılana dek, özellikle “Kadınlığa Dair” adını verdiği köşesinde dünyada yaşanan gelişmeleri de takip ederek feminizm, kadın hakları, seçme ve seçilme hakkı, çalışma hayatına kadının katılımı, kadınlara yüksek eğitim hakkı gibi konularda yorulmak bilmeden yazar. Birinci Dalga Feminizm’in talep ve amaçlarıyla örtüşen bu yazılar, yayınlanmasının üzerinden geçen yüz yıla karşın günümüzde de tarihsel ve politik önemini koruyor.
“İstihsali uğrunda ferdi her menfaatten kurtularak sırf cemiyet için çalışan, daima aynı fikir, aynı gaye etrafında toplanan bir kadınlık ekseriyeti teşekkül ettiği gün, bizde feminizm cereyanı uyanacak ve hayattan aldığı kuvvetlerle azim ve mücadele yolunda birçok taraftarlar bularak ve birçok muhaliflerle çarpışarak, yürüyecektir.”

Genres: Feminism

200 pages, Paperback

First published March 1, 2019

Reviews

[Esra Yılmaz · Rating 5 out of 5]

Yazıldığı döneme bakarsak gerçekten güzel bir başkaldırı olarak değerlendiriyorum. Keyifli bir okumaydı👏

[Tuğba · Rating 5 out of 5]

Sabiha Sertel'in işgal, milli mücadele ve uluslaşma sancıları içinde geçen 1919 yılı konjonktüründe, kadın haklarını önceleyen ilerici, özgürlükçü, feminist kaygılarla kaleme aldığı Büyük Mecmua yazılarından derlenmiş kıymetli bir seçki. Kadınların seçme ve seçilme hakkı, erkeklerle aynı üniversite eğitimini alabilme mücadelesi, gerici unsurların kadınlar üzerindeki tesettür baskısı, kadınların çalışma hayatına ve üretime olan katılımının görünür kılınması, ülkemizde yazıldığı tarihte henüz mevcut olmayan kreşlere olan ihtiyaç, ülke kadınlarının savaşta gösterdikleri yararlılıklar, Hilal-i Ahmer (Kızılay) Cemiyeti'nde kadın etkisi vs. gibi çeşitli güncel feminist meseleler hakkında özgürlükçü ve ilerici tezler sunan Sabiha Sertel, dünyada esen birinci dalga feminizm rüzgârını kamuoyuna aktarmayı amaçlamış bu makaleleri ile. Eşi Zekeriya Sertel tutuklandıktan sonra derginin tüm idari görevlerini üstlenen, mütareke güçlerinin baskıları ile mücadele eden, sık sık kovuşturma ve takibe uğrayan, aynı anda küçük kızına annelik ederken bir yandan da ülkemiz feminist hareketine adını yaldızlı harflerle yazdırmayı da beceren Sabiha Sertel, on kaplan gücünde bir feminist olsa gerektir. Bize de anısı önünde eğilmek düşer.

[Safa Furkan]

Cesur bir kadının cesur yazıları. Osmanlıca metinleri ve derginin kapaklarını da vermesi kitaba sevgimi daha da arttırdı.

[Sel]

Sabiha Sertel'in Büyük Mecmua dergisinde yayımlanmış yazılarının günümüz Türkçesi ile derlenmiş hali. Kadınların seçme ve seçilme hakkı, erkeklerle birlikte üniversite eğitimi alma, tıbba girme vb. taleplerinin 1910larda dile getirildiğini gösteren bir kaynak.