Sözcük Hikayeleri: Sözlerde Saklı Kültür

by Hatice Şirin

Bir nesneyi, durumu, duyguyu ya da herhangi bir şeyi anlatırken kullandığınız sözcükler nereden geliyor? Bu sorunun cevabını tüm gerçeklikleriyle sunan Sözcük Hikâyeleri adlı kitabı okumak ister misiniz? Prof. Dr. Hatice Şirin'in yıllardır süregelen akademik çalışmalarının sayfalara dökülmesiyle ortaya çıkan incelemeler, öğreticiliğinin yanı sıra keyifli bir kültür aktarımını da gözler önüne seriyor. Kelimelerin yolculuğunu ve varoluşunu okumaya hazırsanız tarihsel, sosyolojik, dil bilim ve daha birçok konuyu da beraberinde getiren açıklamaların bulunduğu Sözcük Hikâyeleri'ni yakından inceleyelim.



"Sözcük Hikâyeleri" adlı kitap, hazırlık sürecinize nasıl katkı sağlar?

Sözcük Hikâyeleri; okul hayatınıza, akademik kariyerinize, iş hayatınıza ve ilgi alanlarınıza hitap edebilecek zengin bir bilgi kaynağı olarak karşınıza çıkıyor. Genç ya da yetişkin demeden herkese hitap eden Sözcük Hikâyeleri adlı eser, 20 Şubat 2019 tarihinde Bilge Kültür Sanat tarafından yayımlanıyor. Sözlerde Saklı Kültür adlı alt başlığı taşıyan eser, toplam 264 sayfadan oluşuyor. Günümüzde kullanılmakta olan Türkçe kelimelerin kökenini araştıran ve kanıtlar eşliğinde gerçek bilgileri ortaya koyan bu kitap, dil bilim açısından okurlara önemli bilgiler veriyor. Kitapta bir kelimenin aslında hangi millete ait olduğu ya da hangi dilden türeyerek Türkçeye eklendiği gibi ayrıntılar yer alıyor. Ayrıca bir nesnenin adının nereden geldiğine dair bilgilere de yer veriliyor. Bir kelimenin hangi dönemde ortaya çıktığı gibi tarihsel süreçlere değinilerek diller arasındaki ilişkiler meydana çıkartılıyor. Bir Türkçe kelimenin diğer Türk lehçelerinde nasıl yer aldığına, Türkçeyi etkileyen Arapça ve Farsça kelimelere değiniliyor. Böylece yazar, yalnızca kelime kökeni irdelemekle kalmıyor; kültürel boyutlara da bakıyor. Etimolojinin yani köken bilimin özgün ve önemli örneklerinden biri olan Sözcük Hikâyeleri, dilediğiniz zaman okuyabileceğiniz ve başvurabileceğiniz rehber kitaplardan biri hâline geliyor. Ödevlerden makalelere kadar birçok noktada yardım alabileceğiniz bu kitap ile Türkçeye dair güzel detayları fark edebilirsiniz.



Bu kitabı faydalı bulanlar için diğer önerilerimiz

Elginkan Vakfı Türk Kültürü Araştırma Ödülü'nün ve Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu Dil Ödülü'nün sahibi olan Prof. Dr. Hatice Şirin'in Sözcük Hikâyeleri kitabını faydalı bulduysanız yazarın diğer eserlerine de göz atabilirsiniz. 1889 yılında keşfedilen bir yazıtın 285 cümlesinin incelendiği Kül Tigin Yazıtı ile keyifli ve bilgi dolu bir okuma gerçekleştirebilirsiniz. Kelimelerin nereden geldiğini, hangi anlamlardan geçerek günümüzdeki hâline ulaştığını öğrenmeye devam etmek isterseniz Mehmet Emin Katırcı'nın kaleme aldığı Kelime Köken: Kelimeler - Hikâyeler - Efsaneler'e de göz atabilirsiniz.

264 pages, Paperback

First published January 1, 2019

Reviews

[pretty doritos · Rating 4 out of 5]

min 8-9 kelimenin hikayesini işaretledim çok güzelmiş ama yas tutarken kitap okumak zorrr

[Burcu · Rating 4 out of 5]

Lügat 365'e kıyasla daha derinlikli, çeşitli, çok yönlü ve çok kültürlü bir kelime dedektifligi / etimoloji çalışması olmuş. Umarım Lügat 365 kadar popülerlik kazanır.

Pozitif yönleri
(+) Kelimelerin kültürlerarası hikayelerine yer verilmiş olması
(+) Kaynak gösterilmesi
(+) Kaynak çeşitliliği
(+) Ilginç bağlantıların, şaşırtıcı ek bilgilerin karşınıza çıkması

Negatif yönleri
(-) Zaman zaman net olmayan, havada kalan kopuk bilgiler ile sonlanan kelime açıklamaları/hikayeleri
(-) Bana göre fazlasıyla gereksiz, süslü anlatım biçimine yer verilmesi. Her bölümün sonundaki gereksiz, sıkıcı muhabbetler, örnekler ve daral getiren bayat yorumlar maalesef kitabı yavanlıktan kurtarmak yerine kitabın yalınlığını bozuyor.

[Reader · Rating 5 out of 5]

Zaten kelime kökenlerine ilgili bir insan olduğum için beni çok kendine çeken bir eser oldu. Günlük hayatta dikkat bile etmeden kullandığım kelimelerin kökenlerini, arkasındaki hikayeleri öğrenmek çok keyifliydi. Birçok kelime hakkında ilginç notlar aldım, bazı kelimeler hiç ummadığım değişimler geçirmiş, bazı ummadığım kelimeler ortak köklere sahipmiş. Ayrıca dilin evrimini mantık çerçevesine incelemek çok zevkli bir okuyuş sunuyor. Çok beğendim.

[Hasan · Rating 5 out of 5]

Okuması oldukça zevkli bir kitap. Kelimelerin anlam değişimleri, hikayeleri arasında dolaşırken, yazarın türk edebiyat eserlerinden verdiği örnekler, kitabı daha keyifli yapıyor. Birden bir şarkının sözlerine, bir hikayenin içine dalıveriyorsunuz.

[Can Acar · Rating 4 out of 5]

Şahane bir kitap. Türkçenin kökenlerine güzel bir yolculuktu. Teşekkürler! 1 yıldızı ise Sevan Nişanyan'ı "Türkiyeli" tanımlamasından ve her kelime açıklaması sonunda eklenen bazen gariplesen duygu yüklü cümlelerden ötürü kırdım.

[Sermet Bulut · Rating 4 out of 5]

Etimoloji seven herkesin okuması gereken bir kitap. Yazar bir bilim insanı olmasından mütevellit kimi zaman konunun derinliklerine inse de ortalama okuru da sıkmayacak, keyifli yazılar kaleme almış.

[Ugur · Rating 5 out of 5]

Türkçe'de kullanılan 134 sözcüğün kökenini okurken "Bu böyle miymiş?" dememe ihtimaliniz yok.

Not: O senin yengen yengen. Yani yeni eken. Yani yeni ablan. :D

[Yesim Serin · Rating 4 out of 5]

Gayet güzel ve keyifle okunabilecek bir kitap yalnız 5.basımda ciddi yazım hataları var. Çoğunlukla “her şey” birleşik yazılmış ayrı yazılması gerekirken, diğer basımlarda böyle değildir umarım.

[Tuna Çavuşoğlu · Rating 5 out of 5]

Hocanın daha az kişisel dahili olsaymış daha akıcı olurmuş