Jump to ratings and reviews
Rate this book

Het recht op terugkeer

Rate this book
Het jaar is 2024, de plaats is Tel Aviv. Israël is gekrompen tot een zwaarbeveiligde stadstaat. Daar, op dat desolate strookje land, runt Bram Mannheim een bureautje dat ouders helpt hun verdwenen kinderen op te sporen. Zijn eigen zoontje verdween zestien jaar eerder. In zijn vrije tijd werkt hij als vrijwilliger bij de ambulancedienst. Na een bloedige aanslag op een grenspost doet Bram een ontdekking die zijn leven ingrijpend zal veranderen.

458 pages, Paperback

First published June 1, 2008

23 people are currently reading
415 people want to read

About the author

Leon de Winter

60 books121 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
239 (17%)
4 stars
593 (43%)
3 stars
390 (28%)
2 stars
100 (7%)
1 star
31 (2%)
Displaying 1 - 30 of 68 reviews
Profile Image for Ernst.
646 reviews31 followers
September 9, 2025
Der kompromissloseste Roman (Thriller, Dystopie, Familiengeschichte) von de Winter. Ein Mann sieht rot, dann schwarz, orange …
Sehr cool und herzergreifend. Irgendwie wird deWinter immer besser und inhaltlich findet er Themen, die bei mir meistens voll einschlagen.

Nach Leo Kaplan war das nach einer langen Pause wieder mein erster Roman des Autors, der in den 90er Jahren einer meiner Favoriten war. Mit diesem Buch hat er mich wieder voll gewonnen.

Anmerkung vom September 2025: Hatte bisher nur eine kurze Bemerkung unter meine Bewertung geschrieben, aber da ich gerade am Überlegen bin, die Stadt der Hunde zu kaufen, versuche ich meine bisherigen De Winter Erfahrungen zu rekonstruieren und habe daher ein paar Sätze oben hinzugefügt.
Profile Image for Hans Canters.
235 reviews2 followers
September 18, 2015
Lekker spannend boek wat je niet makkelijk weglegt. Dankzij een stevige griep in een dag uitgelezen.

Maar ook een boek dat tot nadenken stemt. De fel-realistische beschrijving van Israël dat in 2024 is gereduceerd tot een verpauperde stadstaat te midden van onverminderd vijandige moslim landen is knap en geloofwaardig. In de hoofdrolspelers verwerkt Leon de Winter de dilemma's die wij allemaal herkennen in deze tijd: het gevaar van het Jihadisme en vraag hoe we deze kunnen beteugelen. Oog om oog/tand om tand of de dialoog blijven zoeken? (Getuigt het van vanzelfsprekende naastenliefde of van levensgevaarlijke naïviteit om tienduizenden moslim-vluchtelingen in ons land toe te laten?)
Dit dilemma balt hij nog eens samen in de zoon van de hoofdfiguur die als 4-jarig joods jongetje wordt ontvoerd en wordt opgevoed tot een niets ontziende Jihadistische vechtmachine, klaar om via een enorme zelfmoordaanslag het paradijs binnen te gaan. Hij heeft weinig te kiezen maar hoe aantrekkelijk is het Jihadisme voor jongeren die wel een keuzemogelijkheid hebben? Hoe is het mogelijk dat jongeren kiezen voor een geloof dat alleen gericht is op een toekomstig leven in het paradijs en dat geen enkele waarde ziet in het leven hier en nu? Citaat: ' Zijn kind was er nog, ergens op aarde, wachtend op het moment dat hij martelaar kon worden of wachtend op voldoende kracht om de scheppingen van Mozart of Vermeer tot zich toe te laten.

Intussen komen ook thema's als vluchtelingenproblematiek, privacy, de vergrijzing, alzheimer, mantelzorg langs en geeft de Winter een fictief kijkje in het toekomstige machtige en rijke Rusland onder Poetin.

Leon de Winter is een boeiende verteller met een vlotte pen die in deze 458 pagina’s een sterk gecomponeerd, spannend en tot nadenken stemmend verhaal heeft gecomponeerd.
Profile Image for Achim ('akim) Schmidt.
211 reviews
January 14, 2024
»Unsinn. Man schließt keinen Frieden mit seinen Feinden. Man zerschmettert sie. Das macht man mit seinen Feinden. Wo holst du den hirnverbrannten Gedanken her, man könnte mit Arabern Frieden schließen? Frieden mit Arabern ist nichts anderes als eine Galgenfrist.«

Dieses Buch verdient die Bezeichnung Thriller: Spannend, dystopisch, historisch, radikal, spannend und emotional. Eine klare Empfehlung für jeden(n), der/die den aktuellen Konflikt im nahen Osten verstehen will.
Profile Image for Linda.
71 reviews5 followers
September 28, 2025
Eigentlich mochte ich das Buch sehr, aber alle Erzählstränge die mit Frauen zu tun haben sind schrecklich misogyn
Profile Image for Madeline.
14 reviews
December 6, 2022
De schrijver heeft een gekke obsessie met putin ofzo
Profile Image for Hanneke.
395 reviews486 followers
March 20, 2013
Weer een hele goeie van mijnheer de Winter. Wat is hij toch een rasverteller! Het boek leest als een thriller. Eigenlijk zijn er volgens mij niet zoveel Nederlandse schrijvers die zo'n goed verhaal kunnen vertellen. Het blijft opvallend dat zijn felle zionistische voorkeuren toch nooit storend in zijn boeken verwerkt worden. In dit boek laat hij de vader van de hoofdpersoon Bram de harde uitspraken doen, terwijl Bram zelf juist heel gematigd en barmhartig blijft. Ik zou graag tegen mensen, die de Winter niet willen lezen omdat zij zijn openbare optreden of uitspraken in zijn columns onverteerbaar vinden, willen zeggen dat de schrijver de Winter echt de moeite waard is.
Profile Image for Floris Wolters.
17 reviews1 follower
January 28, 2025
Heden, verleden en toekomst verweven. Intrigerende roman geschreven door een taalkunstenaar. Heel toepasselijk om het laatste hoofdstuk, dat zich afspeelt in Amsterdam in januari 2025, nu te lezen.
218 reviews
February 24, 2017
Het was doorbijten in het begin. Wennen aan het taalgebruik. Blij dat ik heb doorgezet. 3.5ster
Profile Image for Kirsten.
38 reviews4 followers
January 26, 2024
Het verhaal is steengoed, de spanning wordt goed opgebouwd en er blijft veel open (voor eigen invulling). Maar ik heb een beetje moeite met het lezen van een boek van een auteur die niet sympathiek over komt. En sommige zinnen zijn, net als in God's Gym, zo ontzettend gekunsteld dat ze de geloofwaardigheid van het boek aantasten.

Bijvoorbeeld: "Vermoedelijk was zijn geest al lang weg, opgelost. Dus wat Rita beweerde was de verbeelding van een weduwe die in de echo's van haar eigen stem een andere stem meende te horen."

En hoe meer De Winter de indruk probeert te wekken op de hoogte te zijn van de voortschrijdende technologie, hoe sterker hij het tegendeel bereikt. Alsof hij wil bewijzen overal verstand van te hebben. Nu is het eigenlijk een beetje sneu. Maar het verhaal is en blijft steengoed. Met een paar hobbels.
Profile Image for Marlie Verheggen.
503 reviews
April 20, 2018
Een beetje raar en soms vergezocht verhaal maar behoorlijk spannend geschreven en met meer inhoud dan de gemiddelde thriller
Profile Image for Harald G.
67 reviews
September 5, 2021
"Das Recht auf Rückkehr" handelt von diversen zentralen Themen, welche für De Winter Romane absolut typisch sind. Der Verlust eines Kindes ("Malibu"), die Dualität Europäischer Juden in ihrem Verhältnis zu Israel ("Supertex") und natürlich die stetigen, gewalttätigen Konflikte zwischen Arabern und Juden ("Ein gutes Herz",) sind auch wieder Bestandteil dieses Romans.

Ist er deswegen weniger lesenswert oder vorhersehbar? Meines Empfindens nach nicht!

Auch wenn der Autor in diesem Buch stärker, als ich es in anderen seiner Werke wahrgenommen habe, versucht diverse Sub-Erzählungen in ein großes Ganzes zu fügen und dabei in Momenten der Gefahr nahekommt sich zu übernehmen, fügen sich die Puzzle-Teile immer wieder stimmig zusammen und lassen den roten Faden wieder sichtbar werden.

Kurz zusammengefasst spielt sich die Geschichte hauptsächlich in zwei Zeitetappen ab, vor und nach dem Verschwinden von Bennie Mannheim, Sohn des Hauptprotagonisten Bram Mannheim. Spielt die Geschichte vorher in der heutigen Zeit in Tel Aviv / Princeton und skizziert das normale, glückliche Leben des Akademikers Bram, so spielt der spätere Part in einer zukünftigen Dystopie, in welcher der Staat Israel durch die erstarkten arabischen Nachbarländer an den Rand seiner Existenz gedrängt wird und um sein Überleben kämpfen muss. Welche Rolle das Verschwinden von Bennie im global politischen Gefüge spielt, lernt der Protagonist Bram und der aufmerksame Leser im Verlauf der Geschichte sukzessive kennen.
Profile Image for Jacques De louwere.
8 reviews
August 23, 2025
De huidige toestand in het middenoosten herinnerde me aan dit boek, dat ik al eerder, toen het net was uitgebracht heb gelezen. Zo'n 18 jaar, een generatie geleden dus.

Het boek speelt zich af in 2024, waarin de staat Israël is gekrompen tot een zwaar beveiligde stadstaat, slechts een kwart tot een derde van wat het nu in werkelijkheid is, en waaruit de jongere generatie (eigenlijk iedereen die de mogelijkheid heeft) is weggetrokken naar andere delen van de wereld.

Ik wil geenzins goedpraten wat de staat Israël op dit moment in de Palestijnse gebieden doet (GENOCIDE). In tegendeel. Maar ik vind het te gemakkelijk om vanuit de luxe positie waarin ik me bevind, bot te oordelen, en was benieuwd naar een blik vanuit een ander gezichtspunt.

Hoewel de situatie in het boek het compleet tegenovergestelde is van de huidige realiteit; In plaats van dat Israël krimpt, worden steeds meer delen van het Palestijns grondgebied gekolonialiseerd,
vrees ik dat hetgeen er op dit moment gebeurt, een situatie zoals in het boek beschreven wordt, wellicht dichterbij brengt.
Uit zo ontzettend veel geweld, kan onmogelijk iets goeds komen. En dit zal waarschijnlijk uiteindelijk tot repercussies leiden.

Ach, wat weet ik ervan? Ik ben alleen verdrietig om alle slachtoffers, en houd mijn hart vast voor de gevolgen van dit alles.

Anyway is dit boek een aanrader. Behalve de interessante geopolitiek, is het een meeslepend verhaal, met een verassende plotwending (althans toen ik het de eerste keer las).

Helaas niet verkrijgbaar als e-book. Dus ik weer eens een dik pak papier mee op vakantie gehad.
Profile Image for Maarten Frijlink.
16 reviews
March 2, 2018
Teleurstellend. Duidelijk een goede verteller, technisch begaafd. Echter, het was voor mij te vol. De Winter trekt een hoop draadjes los, maar maakt niks af. Het wordt daardoor pretentieus en gekunsteld.

Ook opent het veel luiken op de 360 graden geschiedvervalsing rond de historie van een hypothetisch joods volk. Het vraagt om een stellingname, die uiteindelijk niet komt.

Het boek begint aan thema’s als kinderen die zich tegen ouders keren, de kracht van religieuze indoctrinatie, de vraag of het zionistisch project ooit kans van slagen heeft gehad, nature versus nurture, de opluchting van wraak, het loslaten van dwangmatigheid en hoe het is om jezelf even helemaal te verliezen in gekte.

Zoveel potentie, maar de Winter heeft met heel veel pagina`s toch geen bevredigend boek uit deze ingrediënten gemaakt. Verder een puike schrijver, maar dit is voor mij één van zijn mindere boeken. Sorry.
Profile Image for Marc Tiefenthal.
323 reviews8 followers
June 25, 2023
Een handigheid van leon de Winter: de staat Israël is herleid tot een stadstaat rond Tel Aviv. Uiterst streng bewaakt. Zonder nog veel dagelijks leven. Een soort karikatuur van het beloofde land. De jodenhaat is gebleven, d.i. de haat van de Joden voor hun buren. Niettemin slaagt 'iemand' erin het beloofde land binnen te dringen en zichzelf op te blazen en daarmee een aantal andere mensen de dood in jaagt. Tot de veiligheidsmaatregelen behoort een systeem dat het DNA onderzoekt om te zien of dat Joods is. Tja, Joden zouden een eigen DNA hebben. Een tweede dergelijke aanval kan nog net worden voorkomen.
De Winter is in dit boek in goede doen. Hij vertelt het verhaal op boeiende wijze. Hij bouwt de spanning mooi op. Iemand vindt dat het wat weg heeft van een boek van Mulisch. Het is in elk geval een wereldomvattend wereldboek geworden. Een aanrader.
6 reviews
April 22, 2025
Sehr schönes Buch.
Der Autor schafft es, oft nur durch Tempo und Handlungsschilderungen dem Leser zu verraten, in welcher Stimmung der Protagonist ist.

Sehr traurig, mit einem bittersüßen Ende. Stellt einem die Frage, was die Persönlichkeit eines Menschen ausmacht - seine Sozialisierung und Erziehung oder ein angeborener Charakter.

Hat mich sehr gefreut, dass der Protagonist am Ende seine kleine alternative Familie gefunden hat. Ich mochte Rachel nicht - Metapher mit dem Haus, zu teuer, zu groß, zu anspruchsvoll - so wie seine Exfrau?
Oft geht es auch im Buch um Liebe und ihre Bedingungen.

Bedient viele politischen Themen des Nahen Osten.

Bei der Spur auf Bennie fand ich manche Zufälle ein bisschen an den Haaren herbei gezogen, deswegen -1 Stern.
This entire review has been hidden because of spoilers.
342 reviews1 follower
January 27, 2018
Zelfs met de reviews gelezen, eigenlijk een heel ander boek dan ik verwacht had. Ken de Winter van zijn columns en dan eigenlijk alleen maar de koppen, die voor mij absoluut niet uitnodigen te lezen.

Maar wat is dit boek dan totaal anders! Boek vol emoties, spanning, mogelijke denkbeelden over het vrije Westen, waar je over kunt discussieren of je je hierin kunt vinden.

En ja, wilde eigenlijk alleen maar doorlezen. Kortom: prima boek!
Profile Image for Bart.
152 reviews
November 9, 2024
It's like I’ve read a different book than the one the reviews were about. Some parts of the book were okay. Some parts were a bit boring and weird. Looking back, it was a bit of a waste of my time reading this.
But what I really did find interesting was the prediction of the war in Israel in 2024, although it was the other way around. The Israelis were oppressed by the Palestinians.
Profile Image for Sippy van der Meer.
191 reviews1 follower
March 12, 2018
Heb een hekel aan totaal onrealistische scenario’s zoals het Tel Aviv van 2024 aan het begin van het boek.
Maar het leest als een trein en extra leuk als je in Jeruzalem en Tel Aviv bent. Goed mee vermaakt dus en zo uit.
Profile Image for Marij Frantzen.
205 reviews3 followers
July 9, 2018
Begint spannend met ontvoering zoon van hoofdpersoon. Verder wel spannend maar teveel toevalligheden. Gebeurtenissen te oppervlakkig en worden niet nader uitgewerkt. Dat mag je zelf bedenken.
Toekomst visie 2024 over Israel
Totaal: matig
13 reviews
January 13, 2019
Heerlijk boek om te lezen, knap geschreven. De schrijver weet je in het verhaal steeds weer te verrassen. Het verhaal zet aan tot denken over de situatie in de wereld, terrorisme, technische ontwikkelingen.
2 reviews
June 17, 2024
De beste roman die ik gelezen heb met waargebeurde situaties inclusief politieke geschiedenis en verschillende idealen, maar voornamelijk interessant zijn de fictieve mogelijkheden over de toekomst van Israel en het Westen.
398 reviews1 follower
March 21, 2025
Veel van wat de Winter beschrijft is de huidige politiek van Israël. Het is een wat vreemd maar ook angstaanjagende verhaal. Soms is het een thriller, dan weer een een beschouwing van het ontstaan en bestaan van Israël. Had hij maar een duidelijk keize gemaakt
22 reviews
August 8, 2025
Na een trage start begint het boek te lopen en blijft het verhaal boeien. Alleen is het wel een ongeloofwaardig verhaal. Misschien komt dit ook wel doordat het boek zich in 2024 afspeelt en het 16 jaar eerder is verschenen. Ik vind het einde wel wat onbevredigend en er blijven nog veel vragen open.
Profile Image for Andrea.
92 reviews
August 26, 2017
Good to read. A unique story- typical for de Winter. But not special I think the setting is not up to date anymore that Israel will disappear as a state. Though the problems are still huge.
Profile Image for Jakub Adamek.
34 reviews7 followers
December 2, 2017
Strhující příběh, ze kterého mrazí. Kniha má prvky detektivky a thrilleru, zároveň je však propracovanou výpovědí o složité, možná snad neřešitelné, situaci Blízkého východu.
Profile Image for Carlijn Pelk.
2 reviews
October 9, 2019
leuk boek, het begin is top (wanneer je door het verleden gaat) als je weer in het heden komt vind ik het wat minder. Helemaal aan het einde is het we weer erg spannend
Profile Image for Charlotte 🤍🌿.
3 reviews
January 26, 2020
Het verhaal is in grote lijnen goed en pakkend, alleen is overal aan te merken dat Leon de Winter een hele sterke mening heeft in dit verhaal wat ik jammer vind.
Displaying 1 - 30 of 68 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.