Ölünün Gözleri

by Mahmut Yesari

Ölünün Gözleri; vicdanı ile yüzleşmek zorunda kalan Mihriban Hanım’ın, gözünü para hırsı bürümüş Âsım Bey ve Sadık Efendi gibi türedi zenginlerin, çaresizlik yüzünden moral değerleri bir yana bırakan Hamide ve Hilkat Hanımların, bozuk dünya düzeni karşısında rindane bir yaşamı tercih eden Hilmi Baba’nın, iş sahibi olmasına rağmen pek de çalışkan olmayan Sadık Efendi’ye karşılık çalışmak isteyen Macit’in kısacası Cumhuriyet’in ilk yıllarında İstanbul’un arka sokaklarında kalan Türkiye’nin bir yüzünün romanıdır.

Mahmut Yesari’den bir suç ve ceza romanı, Ölünün Gözleri. Yesari, bu evrensel temayı, yerel bir atmosfer içinde işler; çürük bir konakta hasta, ihtiyar bir kadının mirasına konmayı bekleyen, “küçük hayaller” peşinde koşan, moral değerlerle arası açılan sıradan insanların yaşamı etrafında yorumlar. Yazar, çürüyenin konak değil, değerler olduğunu vurgular.

Hasta yatağındaki yaşlı kadının ölümünü hızlandıran açgözlü akrabalardan Mihriban Hanım, diğer ölü soyucular gibi davranamaz. Son nefesini veren Vildan Hanım’ın açık kalan gözlerini o kapasa da gözler vicdanında hep açık kalır. Yaşadığımız dünyaya bakıldığında, Ölünün Gözleri’nin hâlâ açık olduğu rahatlıkla görülebilir.

200 pages, Paperback

First published January 1, 1933

About the author

1895 yılında İstanbul'da doğan Mahmut Yesari, 16 Ağustos 1945'te öldüğünde arkasında en az yirmi beş roman, yüzlerce hikâye, elliden fazla oyun bıraktı. Geçimini kalemiyle sağladı; otuz yılı aşkın çalışması, İstanbul'da, Yakacık Sanatoryumu'nda veremle bitti. Yazar Afif Yesari'nin de babasıdır. Romancılıktaki şöhretini ilkin Çoban Yıldızı (1925) ile sağlayan Yesari, romanlarında toplumsal sorunlara, hayat sahnelerini açık dille ve ustalıkla yansıtarak eğildi.

Reviews

[Rüçhan · Rating 5 out of 5]

İki dünya savaşı arasında bugünün insanın aklının hayalinin alamayacağı bir yoksulluk var. O zamanı tümüyle anlamak imkânsız olsa da bunun izini dönemin romanlarında sürebiliyorsunuz. Ölünün Gözleri onlardan biri. Dostoyevski'nin Hugo'nun kaleminden çıkan bir sefalet romanı olsa dünya klasiği olacak bir eserin bizim edebiyatımızda dahi bu kadar az bilinmesi üzücü.

Kapatılan bir tekkeyi oda oda kiralayarak tek çatı altında yaşayan ve birbirini tanımayan insanların ekmek peşinde ince hesapları, kurnazlıkları; hali vakti yerinde olanların dahi bir kadının varlığı meçhul altınlarına karşı gösterdiği açgözlülük... Severek okudum.