What do you think?
Rate this book
De kaalvreter
Leie Blum wordt in de Tweede Wereldoorlog als driejarige ondergebracht bij een boerengezin in Zanegeest. Sindsdien is Leie aan het wachten, eerst op haar ouders, later op iets wat ze niet kan definiëren. Het wachten lijkt voorbij als ze met Dirk trouwt en twee zonen krijgt. In de zomer van 1974 wordt Leies zorgvuldig opgebouwde leven op z’n kop gezet door het overlijden van de vrouw bij wie ze als kind was ondergedoken. Ze gaat naar de begrafenis, maar kan niet terugkeren naar het leven met haar man en zonen. Ze zwijgt en wacht.
De kaalvreter is een mozaïekroman. Vanuit meerdere perspectieven wordt duidelijk welk drama zich voltrekt in Leies hoofd, en welke impact dat heeft op haar gezin. Hoe kunnen de mensen die van haar houden tot haar doordringen? En kan ze verder leven met wat ze te weten is gekomen over zichzelf?
Genomineerd voor de Boekhandelsprijs en de Hebban literatuurprijs
Winnaar van De Bronzen Uil (publieksprijs en juryprijs)
Winnaar van de CLO Byblos literatuurprijs
De kaalvreter is een mozaïekroman. Vanuit meerdere perspectieven wordt duidelijk welk drama zich voltrekt in Leies hoofd, en welke impact dat heeft op haar gezin. Hoe kunnen de mensen die van haar houden tot haar doordringen? En kan ze verder leven met wat ze te weten is gekomen over zichzelf?
Genomineerd voor de Boekhandelsprijs en de Hebban literatuurprijs
Winnaar van De Bronzen Uil (publieksprijs en juryprijs)
Winnaar van de CLO Byblos literatuurprijs
371 pages, Paperback
First published August 1, 2019
7 people are currently reading
302 people want to read
About the author
Machteld Siegmann
5 books16 followersMachteld Siegmann (1972) groeide op in Krimpen aan den IJssel. Ze studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde en Cultuurgeschiedenis aan de Universiteit van Utrecht. Ze werkte jarenlang als redacteur voor verschillende uitgeverijen en was redacteur verhalen bij literair tijdschrift Liter. Ze woont in Amstelveen en heeft haar werkplek op het KNSM-eiland.
Haar roman De kaalvreter (AmboAnthos, 2019) won de jury- en publieksprijs van De Bronzen Uil 2020 en de CLO-Byblos literatuurprijs 2020. Daarnaast werd De kaalvreter genomineerd voor de Boekhandelsprijs en de Hebban-literatuurprijs.
Siegmanns tweede roman, Wachter op de morgen, verscheen begin 2022 bij AmboAnthos.
In januari 2024 verscheen haar verhalenbundel Aloha.
Haar roman De kaalvreter (AmboAnthos, 2019) won de jury- en publieksprijs van De Bronzen Uil 2020 en de CLO-Byblos literatuurprijs 2020. Daarnaast werd De kaalvreter genomineerd voor de Boekhandelsprijs en de Hebban-literatuurprijs.
Siegmanns tweede roman, Wachter op de morgen, verscheen begin 2022 bij AmboAnthos.
In januari 2024 verscheen haar verhalenbundel Aloha.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 61 reviews
June 6, 2025
Ja, mooi!
'De zon weet me steeds te vinden. Soms verdwijnt ze voor een poosje, maar dan maakt de trein een bocht en komt ze door een ander raam weer tevoorschijn. Ze denkt niet: op haar wil ik niet schijnen. Ook als ik mijn ogen dichtdoe laat ze zich niet tegenhouden.
September 26, 2020
Het is verrassend dat dit boek het debuut is van Machteld Siegmann, hoewel het niet helemaal waar is, want ze schijnt een al eerder voltooid manuscript in een la te hebben liggen. Het verrassende zit hem in haar soepele schrijfstijl, met heldere, onopgesmukte zinnen, die toch heel beeldend zijn. Schijnbaar zonder enige moeite tovert ze de sfeer van de oorlogsjaren en de jaren zeventig tevoorschijn. Het verhaal is eigenlijk heel simpel. Een vrouw met trauma’s in haar vroege kindertijd wordt ernstig depressief als ze geconfronteerd wordt met een verdrongen werkelijkheid. Maar de uitwerking in het boek is mooi gedaan, telkens vanuit het perspectief van haar zelf (Leie), haar man (Dirk) en haar zoons (Anton en Meeus). Het zijn telkens korte hoofdstukjes die een korte tijdsspanne beschrijven in juli 1974. Tussendoor springt het verhaal nog wat heen en weer naar de oorlogsjaren en naar 1958, als Leie en Anton elkaar ontmoeten.
De sfeer van het boek is tamelijk droefgeestig, maar dat klinkt naarder dan het is. Door de mooie, soepele wijze van vertellen blijf je als lezer geboeid en er gloort toch ook weer hoop, gaandeweg. Wat opvalt, is dat de hoofdpersonen elkaar niet kunnen bereiken. Ze doen, op hun eigen manier, hun best, maar er blijft afstand en onbegrip, mede het gevolg van een weerbarstige Krimpenerwaardse volksaard, zo lijkt het. Over je gevoel praat je niet. Of in elk geval zo weinig mogelijk. Het is eenvoudiger om van de koeien, de kalveren en het paard te houden dan van elkaar, hoewel die wederzijdse liefde er wel degelijk is. Ook wordt duidelijk dat vroege trauma’s en een hechtingsstoornis niet goed zijn voor een gezonde geestelijke ontwikkeling. Niet nieuw natuurlijk, maar in dit boek pijnlijk accuraat beschreven. Het is helaas het lot van veel geadopteerde kinderen en zij die als kind weinig warmte en veiligheid kregen. Weer een ander thematische component vormt de Bijbel. Er zijn heel wat verwijzingen, direct en indirect terug te vinden. Overigens voor een atheïst als ik niet op een hinderlijke manier. Heel onze Nederlandse taal en cultuur is er immers mee doorspekt. En gelukkig is er hoop in dit boek, misschien niet blijvend, maar wel hoop die troost kan bieden.
De sfeer van het boek is tamelijk droefgeestig, maar dat klinkt naarder dan het is. Door de mooie, soepele wijze van vertellen blijf je als lezer geboeid en er gloort toch ook weer hoop, gaandeweg. Wat opvalt, is dat de hoofdpersonen elkaar niet kunnen bereiken. Ze doen, op hun eigen manier, hun best, maar er blijft afstand en onbegrip, mede het gevolg van een weerbarstige Krimpenerwaardse volksaard, zo lijkt het. Over je gevoel praat je niet. Of in elk geval zo weinig mogelijk. Het is eenvoudiger om van de koeien, de kalveren en het paard te houden dan van elkaar, hoewel die wederzijdse liefde er wel degelijk is. Ook wordt duidelijk dat vroege trauma’s en een hechtingsstoornis niet goed zijn voor een gezonde geestelijke ontwikkeling. Niet nieuw natuurlijk, maar in dit boek pijnlijk accuraat beschreven. Het is helaas het lot van veel geadopteerde kinderen en zij die als kind weinig warmte en veiligheid kregen. Weer een ander thematische component vormt de Bijbel. Er zijn heel wat verwijzingen, direct en indirect terug te vinden. Overigens voor een atheïst als ik niet op een hinderlijke manier. Heel onze Nederlandse taal en cultuur is er immers mee doorspekt. En gelukkig is er hoop in dit boek, misschien niet blijvend, maar wel hoop die troost kan bieden.
June 26, 2022
Machtig debuut van Machteld Siegmann. Mozaïek roman waarin alle karakters een eigen stem hebben. Hoe een weggestopt schuldgevoel je kan kaalvreten.
November 5, 2020
Ik vond het heel mooi geschreven, en ook wel ontroerend qua gebeurtenissen en personages enzo, maar vroeg me de hele tijd af of de structuur - steeds heen en weer springend in de tijd - nu bijdroeg of juist afbreuk deed. Wie weet ga ik daar ooit nog iets over schrijven :-)
June 2, 2021
“De pik hangt er goed voor maar Tantetje wil niet. Toch niet. Ze loopt gewoon onder hem vandaan.
‘Ze wil niet’, zeg ik tegen Vonk en we kijken allebei naar het kostbare sperma dat van d’r bil glijdt.
‘Kan hij er nog een doen?’ vraag ik.
‘Ketel kan alles.’ Hij wijst naar Tantetje die onverschillig voor wat ook aan het gras in de boomgaard is begonnen. ‘Ze is op natocht Rook.’ Hij loopt met de stier een stuk naar achteren zodat ik erlangs kan met Tantetje en Kokkie kan gaan halen.”
Krimpenerwaard 1974. Tochtige koeien. Berini’s. Hooischudders. Koeienschetsers. Luchtbuksen. De Vivo. Hot Chocolat. Het boerenbedrijf van Dirk Rook en zijn vrouw Leie vormt de achtergrond voor dit verhaal met een aan de bijbel ontleende titel. Voor mij onduidelijk waarom deze onaantrekkelijk titel is gekozen. En de cover nodigt ook niet echt uit. Maar gelukkig werd ik attent gemaakt op dit boek.
En wat een verrassend debuut van Machteld Siegmann is dit! Haar liefde voor het boerenbedrijf spat er vanaf. Een fraai gecomponeerd verhaal met een mooie spanningsboog. Korte hoofdstukken verteld door zowel Dirk als Leie, maar ook door hun twee kinderen. De puberende Anton en de lieve 11-jarige Meeus:
“Het paard heet gewoon paard. We hebben er maar een, dus iedereen weet wie er bedoeld wordt als we het over het paard hebben. Anton heeft een keer besloten hem Raket te noemen en dat heeft hij een hele poos volgehouden, steeds als iemand het paard zei, vroeg hij: ‘Bedoel je Raket?’ Maar omdat iedereen gewoon paard bleef zeggen, is hij er na een tijdje mee gestopt.”
Van dit soort onbelangrijke maar mooie details staat het boek vol. Iedere verteller heeft een eigen taal en observatie. Af en toe een terugblik naar de jaren ‘40 en ‘50. Naar het begin van het oorlogstrauma van Leie als zij als 3-jarig Joods meisje wordt afgeleverd bij een boerderij in Zanegeest (thans een buurtschap van Bergen NH). Daar opent het boek mee. Dat oorlogstrauma van Leie is het centrale thema. Even was ik bang dat het verhaal te zwaar zou worden. Maar nu ik het uit heb kan ik niet anders concluderen dan dat de schrijfster een mooie balans heeft weten te vinden tussen licht en donker.
‘Ze wil niet’, zeg ik tegen Vonk en we kijken allebei naar het kostbare sperma dat van d’r bil glijdt.
‘Kan hij er nog een doen?’ vraag ik.
‘Ketel kan alles.’ Hij wijst naar Tantetje die onverschillig voor wat ook aan het gras in de boomgaard is begonnen. ‘Ze is op natocht Rook.’ Hij loopt met de stier een stuk naar achteren zodat ik erlangs kan met Tantetje en Kokkie kan gaan halen.”
Krimpenerwaard 1974. Tochtige koeien. Berini’s. Hooischudders. Koeienschetsers. Luchtbuksen. De Vivo. Hot Chocolat. Het boerenbedrijf van Dirk Rook en zijn vrouw Leie vormt de achtergrond voor dit verhaal met een aan de bijbel ontleende titel. Voor mij onduidelijk waarom deze onaantrekkelijk titel is gekozen. En de cover nodigt ook niet echt uit. Maar gelukkig werd ik attent gemaakt op dit boek.
En wat een verrassend debuut van Machteld Siegmann is dit! Haar liefde voor het boerenbedrijf spat er vanaf. Een fraai gecomponeerd verhaal met een mooie spanningsboog. Korte hoofdstukken verteld door zowel Dirk als Leie, maar ook door hun twee kinderen. De puberende Anton en de lieve 11-jarige Meeus:
“Het paard heet gewoon paard. We hebben er maar een, dus iedereen weet wie er bedoeld wordt als we het over het paard hebben. Anton heeft een keer besloten hem Raket te noemen en dat heeft hij een hele poos volgehouden, steeds als iemand het paard zei, vroeg hij: ‘Bedoel je Raket?’ Maar omdat iedereen gewoon paard bleef zeggen, is hij er na een tijdje mee gestopt.”
Van dit soort onbelangrijke maar mooie details staat het boek vol. Iedere verteller heeft een eigen taal en observatie. Af en toe een terugblik naar de jaren ‘40 en ‘50. Naar het begin van het oorlogstrauma van Leie als zij als 3-jarig Joods meisje wordt afgeleverd bij een boerderij in Zanegeest (thans een buurtschap van Bergen NH). Daar opent het boek mee. Dat oorlogstrauma van Leie is het centrale thema. Even was ik bang dat het verhaal te zwaar zou worden. Maar nu ik het uit heb kan ik niet anders concluderen dan dat de schrijfster een mooie balans heeft weten te vinden tussen licht en donker.
June 19, 2020
Op jonge leeftijd wist Machteld Siegmann al dat ze wilde gaan schrijven én dat ze daar goed in wilde worden. Vanaf haar veertiende schreef ze gedichten, studeerde ze Nederlands en cultuurgeschiedenis en pas in 2012 besloot ze om een roman te gaan schrijven, maar daarna duurde het nog een paar jaar voordat ze haar eigen stijl had ontwikkeld. Het resultaat was haar debuutroman De kaalvreter, dat in augustus 2019 is verschenen. Het verhaal is niet autobiografisch, maar een aantal plekken uit haar jeugd komen wel in het boek voor.
Een paar jaar na het begin van de Tweede Wereldoorlog wordt de driejarige Leie Blum naar een boerengezin in Zanegeest gebracht. Zestien jaar later trouwt ze met Dirk Rook en samen krijgen ze twee kinderen, Anton en Meeus. In de zomer van 1974 gaat ze naar de begrafenis van haar pleegmoeder en wanneer ze terugkomt, is ze niet meer dezelfde als daarvoor. Ze zit alleen maar te wachten en zwijgt praktisch als de hele dag. De rest van het gezin weet hier niet mee om te gaan en de hele situatie is ook van invloed op hun onderlinge relatie. Zal het ooit nog worden zoals het is geweest?
Hoewel het verhaal in 1942 begint, speelt het grootste deel zich tweeëndertig jaar later, het is dan 1974, af. Het wordt verteld vanuit het perspectief van de vier leden van het gezin Rook: Dirk, Leie, Anton en Meeus. In korte, soms zijn het zelfs erg korte, hoofdstukken geven deze vier personages zijn of haar visie over bepaalde omstandigheden of situaties. Omdat ieder van hen regelmatig aan het woord komt, leert de lezer ze erg goed kennen, komt zo te weten waar ze zich wel of niet mee bezig houden en daardoor kan hij zich prima met hen identificeren. Wat Siegmann trouwens erg zorgvuldig heeft gedaan, is zich in hen te verplaatsen. Neem bijvoorbeeld Meeus, hij is een elfjarige jongen en in het boek komt hij ook zo over. Voor de rest geldt hetzelfde, maar dan passend bij zijn of haar identiteit als personage.
Door middel van flashbacks, een periode van 1942 tot en met 1958, krijgt de lezer steeds meer te weten waar de depressie van Leie, want het is al meteen duidelijk dat dat haar probleem is, door veroorzaakt is. Dat de Tweede Wereldoorlog daaraan ten grondslag ligt, is in feite een understatement. Die sprong terug vertelt overigens ook hoe Leie en Dirk elkaar hebben ontmoet. De diverse sprongen in tijd, maar ook de wisselende perspectieven zorgen ervoor dat De kaalvreter blijft boeien, de lezer wordt in het begin al nieuwsgierig gemaakt, maar blijft dat ook gedurende de plot. Voor ieder tijdvak geldt trouwens ook dat de sfeer van toen heel mooi wordt overgebracht. De lezer die die tijd heeft meegemaakt, zal dat kunnen beamen.
Onderwerpen als depressie en de Tweede Wereldoorlog zijn natuurlijk niet de meest vrolijke en wanneer hier een verhaal over geschreven wordt, bestaat de kans dat het boek nogal zwaar is, dat het veel van de lezer vergt. Bij De kaalvreter is hier geen enkele sprake van. De auteur heeft de roman toegankelijk gemaakt. In heldere taal en met regelmatig voorkomende en mooi geformuleerde zinnen weet ze de juiste snaar te raken. Gevoelens komen over zoals ze zijn: de onmacht van Dirk, het pubergedrag van Anton, de gevoeligheid van Meeus, maar bovenal de leegte die ze alle drie voelen. Nergens krijg je het gevoel dat er iets ontbreekt of dat ze te veel aan het uitweiden is. Alle factoren tezamen leiden ertoe dat Siegmann met haar debuutroman een blijvende indruk achterlaat.
Een paar jaar na het begin van de Tweede Wereldoorlog wordt de driejarige Leie Blum naar een boerengezin in Zanegeest gebracht. Zestien jaar later trouwt ze met Dirk Rook en samen krijgen ze twee kinderen, Anton en Meeus. In de zomer van 1974 gaat ze naar de begrafenis van haar pleegmoeder en wanneer ze terugkomt, is ze niet meer dezelfde als daarvoor. Ze zit alleen maar te wachten en zwijgt praktisch als de hele dag. De rest van het gezin weet hier niet mee om te gaan en de hele situatie is ook van invloed op hun onderlinge relatie. Zal het ooit nog worden zoals het is geweest?
Hoewel het verhaal in 1942 begint, speelt het grootste deel zich tweeëndertig jaar later, het is dan 1974, af. Het wordt verteld vanuit het perspectief van de vier leden van het gezin Rook: Dirk, Leie, Anton en Meeus. In korte, soms zijn het zelfs erg korte, hoofdstukken geven deze vier personages zijn of haar visie over bepaalde omstandigheden of situaties. Omdat ieder van hen regelmatig aan het woord komt, leert de lezer ze erg goed kennen, komt zo te weten waar ze zich wel of niet mee bezig houden en daardoor kan hij zich prima met hen identificeren. Wat Siegmann trouwens erg zorgvuldig heeft gedaan, is zich in hen te verplaatsen. Neem bijvoorbeeld Meeus, hij is een elfjarige jongen en in het boek komt hij ook zo over. Voor de rest geldt hetzelfde, maar dan passend bij zijn of haar identiteit als personage.
Door middel van flashbacks, een periode van 1942 tot en met 1958, krijgt de lezer steeds meer te weten waar de depressie van Leie, want het is al meteen duidelijk dat dat haar probleem is, door veroorzaakt is. Dat de Tweede Wereldoorlog daaraan ten grondslag ligt, is in feite een understatement. Die sprong terug vertelt overigens ook hoe Leie en Dirk elkaar hebben ontmoet. De diverse sprongen in tijd, maar ook de wisselende perspectieven zorgen ervoor dat De kaalvreter blijft boeien, de lezer wordt in het begin al nieuwsgierig gemaakt, maar blijft dat ook gedurende de plot. Voor ieder tijdvak geldt trouwens ook dat de sfeer van toen heel mooi wordt overgebracht. De lezer die die tijd heeft meegemaakt, zal dat kunnen beamen.
Onderwerpen als depressie en de Tweede Wereldoorlog zijn natuurlijk niet de meest vrolijke en wanneer hier een verhaal over geschreven wordt, bestaat de kans dat het boek nogal zwaar is, dat het veel van de lezer vergt. Bij De kaalvreter is hier geen enkele sprake van. De auteur heeft de roman toegankelijk gemaakt. In heldere taal en met regelmatig voorkomende en mooi geformuleerde zinnen weet ze de juiste snaar te raken. Gevoelens komen over zoals ze zijn: de onmacht van Dirk, het pubergedrag van Anton, de gevoeligheid van Meeus, maar bovenal de leegte die ze alle drie voelen. Nergens krijg je het gevoel dat er iets ontbreekt of dat ze te veel aan het uitweiden is. Alle factoren tezamen leiden ertoe dat Siegmann met haar debuutroman een blijvende indruk achterlaat.
January 21, 2022
Eerste boek van 2022. Roman door de ogen van alle gezinsleden verteld. Mooi verhaal, pakkend, vrij rauw. Ieder gezinslid lijdt doordat de moeder plots een zware depressie krijgt. Gaat voornamelijk om een trauma verwerking ❤️
November 24, 2023
Misschien zakt de intensiteit wat weg na de ijzersterke eerste helft, maar wat een festival van empathie: je switcht in korte flitsen van de gedachtenwereld van een verlegen elfjarige via een lastige puber en een volwassen boer tot en met een getraumatiseerde vrouw in depressie.
Elk personage is transparant vanaf het eerste woord. Elke zin is doodsimpel, maar boeiend door zijn eerlijkheid en transparantie. Wars van effecten maar rijk aan herkenbare menselijke twijfel en moedeloosheid. Zonder dat je er zelf moedeloos van wordt, integendeel: de liefde spat er vanaf en werkt troostend.
Elk personage is transparant vanaf het eerste woord. Elke zin is doodsimpel, maar boeiend door zijn eerlijkheid en transparantie. Wars van effecten maar rijk aan herkenbare menselijke twijfel en moedeloosheid. Zonder dat je er zelf moedeloos van wordt, integendeel: de liefde spat er vanaf en werkt troostend.
June 27, 2020
3-3,5. Een mooi boek met een mooi einde, dat het simpele niet schuwt en daarom juist sterk is. Soms prachtige beeldspraken, soms mindere (bijv een aantal varianten op 'de aarde/grond trekt aan [iemand]). Ik twijfelde ook wel wat over de manier waarop omgegaan wordt met de Joodse achtergrond van Leie, in relatie tot de christelijke motieven in de roman - het oorlogsverleden lijkt nog zo door te leven in Leie, maar blijft in het verhaal misschien té simplistisch weergegeven.
February 15, 2020
Dit is een heel bijzonder boek. In korte hoofdstukjes beleef je het verhaal vanuit de gedachten van de verschillende personen uit het boek. Dat geeft een traag verhaal, maar wel heel intensief. Je leeft mee met het meisje dat in de oorlog naar een onderduikadres werd gebracht en sindsdien wachtte en bleef wachten. En wat de oorlog met haar deed en de invloed daarvan op haar latere leven en haar eigen gezin.
February 9, 2020
Een bijzonder boek met een pittig onderwerp. Een boek wat je raakt dat je soms weg moet leggen om het op een rijtje te zetten maar eigenlijk wil je het niet wegleggen.
November 23, 2022
Treurig verhaal over een vrouw die laat voelen hoe erg de oorlog je kapot kan maken. Heb het twee dagen geleden uitgelezen, maar ik weet nu al niet meer wat het einde is. Ik laat in het midden of dat aan mijn geheugen ligt of aan het boek.
Read
November 3, 2020Gelezen (half) voor de leesclub. Goed geschreven, maar veel te zwaar onderwerp. Mee gestopt.
January 24, 2021
Beetje vreemd boek, geschreven vanuit aantal personen
Vreemd einde, weet niet hoe het met hoofdpersoon afloopt
Leest wel makkelijk
Weet dus eigenlijk niet wat ik ervan vind
Vreemd einde, weet niet hoe het met hoofdpersoon afloopt
Leest wel makkelijk
Weet dus eigenlijk niet wat ik ervan vind
March 7, 2023
Intens aangrijpend.
July 18, 2022
Mooi boek over traumaverwerking. Het boek laat je wel zwaarmoedig achter, maar sleept je tegelijk ook wel mee.
August 22, 2019
Wat een topdebuut!
June 18, 2020
Het boek begint heel intrigerend: een klein meisje wordt naar een haar onbekende familie gebracht. Dit is het begin van een leven van wachten en verwerking.
De korte hoofdstukken daarna springen tussen verschillende tijdstippen. Flashbacks worden in de derde persoon verteld, en ook in een ander lettertype weergegeven (wat zeker voor duidelijkheid zorgt). Deze maken stilaan duidelijk wat er gebeurd is dat tot de huidige situatie geleid heeft.
In het heden (1974 in dit boek) neemt telkens één van de hoofdpersonages (de vier gezinsleden) het woord. Langzaamaan krijgt elk gezinslid zijn eigenheid, leer je hen kennen. En dan vooral hoe ze naar Leie kijken, want om haar draait het boek. Ze is de spil, ook al is ze het eigenlijk niet (meer).
Er is de vader, die het contact met zijn vrouw wil herstellen, en zich afvraagt hoe hij dat kan doen. Er zijn de twee jongens die de wereld ontdekken, elk op zichzelf, elk op een andere leeftijd, en op wie de (mentale) afwezigheid van hun moeder een andere stempel drukt.
En er is Leie, die verward is, wachtend op iets wat maar niet komt. De hoofdstukjes die door haar verteld worden zijn verwarrend, zoals het er in haar hoofd ook aan toegaat.
Het boek is in spreektaal geschreven, wat goed de gedachten van de gezinsleden weergeeft. Door de korte hoofdstukjes zit er vaart in het verhaal, en bovendien zit er spanning in (wat voor mij onverwacht was), het verhaal loopt echt naar een climax toe.
Het is een beklemmend en beklijvend verhaal, met een origineel thema, nl. traumaverwerking, en de impact hiervan op de naasten.
Het is geen vrolijk boek, maar het blijft hangen. Een sterk debuut!
Over de titel van het boek zegt Machteld Siegmann in een interview het volgende:
« God houdt van zijn volk, is het idee – maar hij stuurt er wel kaalvreters op af. Kun je nog geloven als je heel moeilijke dingen meemaakt? Dat is iets waarover ik mezelf bevraag en wat ik in mijn boek bevraag. » Passender kan het niet uitgelegd worden.
De korte hoofdstukken daarna springen tussen verschillende tijdstippen. Flashbacks worden in de derde persoon verteld, en ook in een ander lettertype weergegeven (wat zeker voor duidelijkheid zorgt). Deze maken stilaan duidelijk wat er gebeurd is dat tot de huidige situatie geleid heeft.
In het heden (1974 in dit boek) neemt telkens één van de hoofdpersonages (de vier gezinsleden) het woord. Langzaamaan krijgt elk gezinslid zijn eigenheid, leer je hen kennen. En dan vooral hoe ze naar Leie kijken, want om haar draait het boek. Ze is de spil, ook al is ze het eigenlijk niet (meer).
Er is de vader, die het contact met zijn vrouw wil herstellen, en zich afvraagt hoe hij dat kan doen. Er zijn de twee jongens die de wereld ontdekken, elk op zichzelf, elk op een andere leeftijd, en op wie de (mentale) afwezigheid van hun moeder een andere stempel drukt.
En er is Leie, die verward is, wachtend op iets wat maar niet komt. De hoofdstukjes die door haar verteld worden zijn verwarrend, zoals het er in haar hoofd ook aan toegaat.
Het boek is in spreektaal geschreven, wat goed de gedachten van de gezinsleden weergeeft. Door de korte hoofdstukjes zit er vaart in het verhaal, en bovendien zit er spanning in (wat voor mij onverwacht was), het verhaal loopt echt naar een climax toe.
Het is een beklemmend en beklijvend verhaal, met een origineel thema, nl. traumaverwerking, en de impact hiervan op de naasten.
Het is geen vrolijk boek, maar het blijft hangen. Een sterk debuut!
Over de titel van het boek zegt Machteld Siegmann in een interview het volgende:
« God houdt van zijn volk, is het idee – maar hij stuurt er wel kaalvreters op af. Kun je nog geloven als je heel moeilijke dingen meemaakt? Dat is iets waarover ik mezelf bevraag en wat ik in mijn boek bevraag. » Passender kan het niet uitgelegd worden.
November 11, 2020
Wat doe je met een moeder en echtgenote die alle levenslust verloren heeft, waar het familieverleden zodanig drukt dat het op een dag ondraaglijk doorbreekt en haar volledig onteigend? Tegen de achtergrond van de wreedheden van de tweede wereldoorlog maken we kennis met een boerengezin in Noord Holland. In korte hoofdstukken laat Siegmann een synergie van stemmen aan het woord (een techniek zoals bvb ook Faulkner gebruikt), opent aandoenlijk met de driejarige Leie die zich achterop een fiets vastklampt aan een vreemde man. De pastorale enscenering van het boek doet Rijneveldiaans aan, daar zorgt het uitgebreid boerenjargon een beetje voor, en om de zoveel alinea’s loopt er wel een koe door het beeld. Maar toch heeft Siegmann een eigen stem, een uniek oog dat pareltjes van nuchter-Hollandse metaforen creëert, ontleend aan het leven dicht bij de natuur: ‘ Als Rinus zijn gebit uitdoet is zijn mond een koeienaars’ , een lintworm is ‘als een vuile gymveter die uit me hangt’, en ze vind een treffend natuurbeeld voor geestelijke gesteldheid: ‘Dat is het met gekte, die komt als een grauwe gans in de zomer, er klopt helemaal niets van.’ De titel van het boek is zo raak als het schot van een scherpschutter, één woord zegt wat schuld, verdriet en trauma in het binnenste van een mens kan uitrichten. De schrijfstijl is ingehouden, de dialogen kort en krachtig. Dirk, de echtgenoot van hoofdpersoon Leie, spreekt in de eerste bladzijden profetische woorden die het ganse boek zullen doordringen: ‘Nu zit ik de hele tijd aan die oorlog te denken. Of die wel echt is uitgevochten. In dat hoofd van haar, bedoel ik.’
September 13, 2020
Gelezen in het kader van de Bronzen Uil 2020 Publieksprijs.
Dit was een heel fijn boek dat enorm vlot en scherp geschreven is met mooie, poëtische beeldspraak. Ik klikte heel erg met de verschillende vertelstemmen, waardoor ik onmiddellijk geïntrigeerd was en het boek niet kon neerleggen. Ik was wat verrast door de sterke christelijke thematiek, en hoe fel die is, ondanks de Joodse achtergrond van sommige personages. Het oorlogstrauma van Leie mocht van mijn part nog wat sterker uitgediept zijn en voelt soms wat gesimplificeerd aan, maar wordt desondanks wel heel goed mondjesmaat aan de lezer aangebracht. Het boek kent een mooie spanningsopbouw, maar de pointe wordt wat mij betreft wel iets te vroeg weggegeven, waardoor ik op het einde nog wat op m'n honger bleef zitten. Niettemin is dit zeker een heel sterk debuut!
Dit was een heel fijn boek dat enorm vlot en scherp geschreven is met mooie, poëtische beeldspraak. Ik klikte heel erg met de verschillende vertelstemmen, waardoor ik onmiddellijk geïntrigeerd was en het boek niet kon neerleggen. Ik was wat verrast door de sterke christelijke thematiek, en hoe fel die is, ondanks de Joodse achtergrond van sommige personages. Het oorlogstrauma van Leie mocht van mijn part nog wat sterker uitgediept zijn en voelt soms wat gesimplificeerd aan, maar wordt desondanks wel heel goed mondjesmaat aan de lezer aangebracht. Het boek kent een mooie spanningsopbouw, maar de pointe wordt wat mij betreft wel iets te vroeg weggegeven, waardoor ik op het einde nog wat op m'n honger bleef zitten. Niettemin is dit zeker een heel sterk debuut!
March 17, 2021
3,5*. Dit was absoluut geen makkelijk-weg-lees-boek en ik weet eigenlijk nog steeds niet wat ik ervan vind. Het verhaal wordt mooi verteld, ik vind de sprongen in de tijd en tussen personages goed passen en ik snap op sommige punten de diepgang en kan de onderliggende emoties waarderen. Het einde vond ik persoonlijk niet fantastisch, maar misschien heb ik de onderliggende boodschap daarvan gemist. Het hele boek sluimert er namelijk iets, iets onverklaarbaars, iets ongemakkelijks. Het was ‘makkelijker’ voor mij geweest als lezer als ik hier uiteindelijk iets meer duidelijkheid over had gekregen. Ik denk vandaar ook niet het wow-gevoel, maar toch een verrassend mooi boek dat ik zonder mijn bookspot-abonnement waarschijnlijk nooit had uitgekozen 🙌🏼.
August 4, 2021
Dit boek vreet aan mijn zieltje. Ontroerend verhaal, maar het is vooral de schrijfstijl die me bijblijft. De prachtige taal in heerlijk lange zinnen die zachtjes vertelt. Vanuit de verschillende gezinsleden (met elk hun eigen vertelstem) komen we steeds meer over de moeder (Leie) en haar verleden te weten.
Door in grote blokken te durven springen in de tijd, komt alles op het juiste moment, staat alles perfect op zijn plaats. Wat een vakvrouwschap!
Door in grote blokken te durven springen in de tijd, komt alles op het juiste moment, staat alles perfect op zijn plaats. Wat een vakvrouwschap!
February 14, 2021
Dit boek geeft de worsteling van het na oorlogsrecht leven op treffende wijze weer. De wisseling van perspectief geeft je soms het gevoel deel van het verhaal uit te maken. Zo voelbaar zijn de emoties.
Read
February 21, 2021Heerlijk uitdagend om sprongen in de tijd te maken en gelijkertijd bij elk hoofdstuk in iemands hoofd te kruipen (ook in het verleden). Het boek kruipt onder je huid en langzaam worden de contouren duidelijk.
January 4, 2022
Mooi verhaal en ik vond het heen-en-weer springen in de tijd een bijzonder element in dit boek. Op bepaalde momenten in je leven springen plots herinneringen naar boven, zaken die je leven destijds hebben bepaald en waar je pas na jaren ineens achter komt. Prachtig!
November 15, 2020
4,5 sterren
Zachte taal. De sfeer, zo mooi neergezet.
Zachte taal. De sfeer, zo mooi neergezet.
January 3, 2021
Prachtig, over de psych schade die generaties door blijft spelen, na WOII
February 5, 2021
Wat een prachtig boek. Ik kon het maar moeilijk wegleggen en ‘loslaten’. Indrukwekkend.
September 11, 2019
Een bijzonder roman kan je wel stellen.. In het boek volgen we een gezin in de jaren 70, en het verhaal draait hoofdzakelijk over Leie, die naar een begrafenis gaat, terug naar het verleden en daarna totaal verandert, ze blokkeert, ze zwijgt en niemand weet waarom..Er mee om gaan als gezinsleden is ook moeilijk zeker als er nog een bedrijf ( boerderij) gerund moet worden…
In het boek vertellen de gezins leden per hoofdstuk hun verhaal, en daarnaast ga we regelmatig teurg naar het verleden en zo langzamerhand komen de verhaallijnen samen en wordt duidelijk waarom Leie zo is ingestort….
De schrijfstijl is vlot waardoor het boek vlot leest, niet al te lange hoofstukken en het wisselen van personages is daardoor makkelijk bij te houden. De hoofdstukken per gezinslid geeft een goed beeld hoe ieder het ” ziek” zijn van Leie ervaart en er mee omgaat. Alles is zeer levendig beschreven en soms voel je gewoon de machtloosheid, frustratie en verdriet…
Ieder ervaart een depressie binnen en gezin anders, reageert anders en dat komt in dit boek wel naar voren. Jammer is alleen dat verhaal van Leie wat minder naar voren komt, daarmee bedoel ik dat er minder hoofdstukken aan haar zijn besteed tijdens de depressie.
Boek is zeker geen vrolijk tussendoortje, het houdt je wel even bezig….
In het boek vertellen de gezins leden per hoofdstuk hun verhaal, en daarnaast ga we regelmatig teurg naar het verleden en zo langzamerhand komen de verhaallijnen samen en wordt duidelijk waarom Leie zo is ingestort….
De schrijfstijl is vlot waardoor het boek vlot leest, niet al te lange hoofstukken en het wisselen van personages is daardoor makkelijk bij te houden. De hoofdstukken per gezinslid geeft een goed beeld hoe ieder het ” ziek” zijn van Leie ervaart en er mee omgaat. Alles is zeer levendig beschreven en soms voel je gewoon de machtloosheid, frustratie en verdriet…
Ieder ervaart een depressie binnen en gezin anders, reageert anders en dat komt in dit boek wel naar voren. Jammer is alleen dat verhaal van Leie wat minder naar voren komt, daarmee bedoel ik dat er minder hoofdstukken aan haar zijn besteed tijdens de depressie.
Boek is zeker geen vrolijk tussendoortje, het houdt je wel even bezig….
January 22, 2020
Dit is een debuutroman waar je niet zomaar tegen aan loopt. Machteld Siegman was een van de geïnterviewden tijdens een literaire estafette. Haar verhaal was pregnant genoeg om het boek aan te schaffen. Het thema: "Hoe verwerk je het trauma als je er achter komt dat je, je moeder niet hebt herkend nadat ze terug kwam na deportatie tijdens de oorlog." Vanuit 4 perspectieven wordt geschetst hoe dat proces verloopt en proces waarin de hoofdpersoon Leie zichzelf terug moet vinden. De titel van het boek geeft reeds een indicatie van de grondigheid waarmee deze traumaverwerking plaats vindt.
Het verhaal speelt zich ook af tegen de achtergrond van een christelijke omgeving in de Krimpenerwaard. De schets van de dijken, de boerderijen en het ritme van alle dag op zo'n boerderij in de 70-tiger jaren is best aardig gelukt. Ook de alledaagse zorgen van haar man en de 2 zonen alle drie met hun eigen verwerking maken van het tot een lezenswaardig boek. De uitgever had zich echter 100 pagina's papier kunnen besparen als de protagonisten slechts gescheiden waren geworden door 1 of 2 extra regels.
Het verhaal speelt zich ook af tegen de achtergrond van een christelijke omgeving in de Krimpenerwaard. De schets van de dijken, de boerderijen en het ritme van alle dag op zo'n boerderij in de 70-tiger jaren is best aardig gelukt. Ook de alledaagse zorgen van haar man en de 2 zonen alle drie met hun eigen verwerking maken van het tot een lezenswaardig boek. De uitgever had zich echter 100 pagina's papier kunnen besparen als de protagonisten slechts gescheiden waren geworden door 1 of 2 extra regels.
Displaying 1 - 30 of 61 reviews