Nar: Bir Yeraltı Efsanesi

by Eda Söğütlü

“Ne yaparsan erişirsin kalplerine? Dudaklardaki zehri kalbe akıtmadan, nasıl karşı koyabilirsin aşka? Ve nasıl kaybedebilirsin masumiyeti, o karanlık dünyada…”

Nar; dünyadaki birçok kültürde yer edinmiş, her coğrafyada ayrı bir anlamın habercisi olmuştur. Yunanistan’da ve Orta Doğu’da yüzyıllarca şifanın sembolü olup, içinde barındırdığı mistik öykülerin de başkahramanı olmayı başarmıştır. Farsça’da “ateş” anlamına gelen nar, ateşle ve kalple özdeşleşen tutkulu aşkın sembolüne dönüşmekten kurtulamamıştır. Nitekim bunun en güzel örneği, Yunan Mitolojisi’nin en büyük aşklarından biri olan Hades ve Persephone’nin hikâyesinde başrol oynamasıdır.

Yaşamındaki ironi Tanrısaldı. En uzun gün, 21 Haziran'da dünyaya gelmişti, Gece. Yeni yaşının ilk gününde, o hayatının bu denli değişeceğini hiç düşünmemişti. Çünkü geçmişte kapanmayan hesaplar ve tarihin boğucu tozları o istese de onun peşini bırakmayacaktı. Hayatına giren yeni insanların, onu tepeden tırnağa bambaşka birine çevirmesi kaçınılmazdı.

Gece Altınay, sıradan sürdürdüğü hayatındaki bu çarpıcı gelişmelere ayak uydurmaya çalışırken; özgürlüğünü kaybettiği dünyada kendini yeniden yazdı. O artık yeraltının karanlık yüzü, Hades’in Persephone’si olmuştu. Çünkü ona Alas Çetin tarafından ikram edilen Nar’ı kabul etmişti. Ve yeraltında bir şey yiyenlerin, yeryüzüne çıkma hakları yoktu.

368 pages, Paperback

Published March 18, 2019

Reviews

[Eafiu · Rating 3 out of 5]

Aşırı güzel anlar ve aşırı güzel hikâye elementleri tek tük kitabın her aşamasında vardı, ama aralarında çok da kopukluk vardı. Bu kitabın yapmak istediklerini bir kez daha süzgeçten geçirsek, bazı şeyleri olduğu gibi atıp bazı şeylere daha çok yer versek ve tüm hikâye elementlerini birbirine daha sağlam bağlasak, bence uçar da ne uçar.

Mafyayla aşk hikâyeleri seven arkadaşlar (ki bu ben değilim, o yüzden benim aşırı heyecanlı olmayan yorumumu biraz da o gözden değerlendirin) kesinlikle alıp okusunlar. Bence spoiler altında benim bu kadar uzun "keşke bu, keşke şu" yazmamı, olumsuz bir yorum olarak değil, kitabın yapmaya çıktığı şeylerin beni bağlamayı başarmış olmasının bir kanıtı olarak algılayın.

Mesela, İzel olduğu gibi çıkarılabilir. Bence etrafındaki karakterlerin kişiliklerini yansıtmak için kullanılan bir karikatürden ötesi değildi, ve o yansıtılan taraflar bile ne ilginçti, ne gerekliydi. Onun yerine Alev'le tanıştığımız anda ölmese, o ilişkiler biraz didiklense daha güzel olurdu. Ya da Alev'in aşırı ani ölümünün verdiği (iyi anlamda) şok etkisini tutmak için yine öyle ölen bir karakter olsa ve onun gibi başka kadınlarla da daha çok işimiz olsa. Bence Gece'nin kitabın sonlarına doğru "yeraltında yaralanan" kadınlar konuşmasına hem derinlik hem de nüans katardı, o kadınlara da hikâye içerisinde biraz daha güç verirdi.

Bir önceki jenerasyonun aşk üçgenine de biraz daha an verilebilirdi bence. Orada çok malzeme vardı. Hades/Persephone benzetmelerini de daha çok zenginleştirirdi. Özellikle bu sadece Persephone mitinin iki (ve bence biraz temel) yorumu olarak değil de, iki ailenin de üyelerinin mite kendi hayatlarında yükledikleri anlam olarak daha ilginç olurdu.

(Alas'ta bunu gördük, ama bence Selen hanımın hikâyesi yeterince açılmadan, Alas'ta yapılan zayıf kaldı. Bu da Alas'tan Gece'ye geçenin etkisini azalttı. Mesela Orhan beyin mitoloji ilgisi/bilgisi bir baba-kız ilgi alanı olarak hikâyenin bir parçası olsa? Gece'nin Persephone ve nar hakkında bilgisi önceden olsa? Bunun üstüne hep mutfakta bir narla karşılaşmak ona ironik bir tesadüf gibi gelse, ona bu hikâyeyi düşündürtse? Sonra köpeklerin ismi de onu işkillendirse? Alas, o narı başından beri bilerek alıp mutfağa koyduğunu sonunda Gece'ye söylediğinde, Gece'nin yaşayacağı şok ve vereceği tepki daha da vurmaz mıydı mesela?)

Bu arada, şimdiki zamanın aşk "üçgeni" en başta gereksiz gelmişti bana (sadece o tür hikâyeleri sevmediğim için, kişisel) ama bence çok güzel bağlandı. Sadece keşke Alas'ın Sedef'i onun Gece hakkındaki plânlarını öğrendikten sonra manipüle ettiği yerler ve Sedef'in de bir yandan kabullenip bir yandan hâlâ karşı gelmek isteyen tarafları açılsaydı. Kısacası, bu yemeği sevdim, lütfen bir tabak daha.

Bir de Gece'nin polisle beraber çalışmayı kabul edip sonra işlere karıştıkça yavaş yavaş polisten kopması, daha ilginç bir hikâye yaratabilirdi. Bunu Persephone mekânının sonradan ona verilmesi kısmıyla daha iyi bağlanabileceğini düşünüyorum. Her şey bu kadar çabuk gelişmek yerine beraber uzun uzun kaynasalardı, harika olurdu. Ama bir yandan da yazarın ve asıl kitle okurunun önceliklerinin bu yönde olmadıklarını da anlıyorum.

Ahmet'in cinayetinin de yeterince işlenmediğini düşünüyorum*. (Yalnız, özellikle Gece'nin birini öldürmüş olmasına verdiği tepkiler? Mükemmeldi.)

*hehe

[Fatma Eser · Rating 4 out of 5]

Yazarın ilk kitabı olduğunu göz önünde bulundurarak. İlk yüz sayfasının çöp olduğunu düşündüğüm ama ilerleyen sayfalarda açılan içine çeken bir yapısı var kitabın. İkinci kitabı merak ettirecek şekilde yazılmış sonu. Yanlız editöryel anlamada berbat onu söyleyeyim bence yazara saygısızlık bu kadar kelime ve harf hatları, paragraf olmayan yerler bile paragraf gibi yazılmıştı. Daha dikkatli olunsa çok daha iyi olabilirdi. Yinede ben kitabı zevkle ve keyifle okudum.

[Kitap Kurdu Değilim · Rating 2 out of 5]

Türk işi mafya dizisi izlermiş gibi oldum. Yüzüncü sayfadan sonra kanal değiştiriyorum.