What do you think?
Rate this book
Alledaags racisme
Voor Alledaags racisme sprak Philomena Essed aan het begin van de jaren '80 met Surinaamse en Afro-Amerikaanse vrouwen over situaties op het werk, bij het zoeken naar woonruimte, tijdens het contact met buren of collega's, bij het winkelen, in de bus of in de tram. Als een van de eerste onderzoeksters probeerde zij een beeld te krijgen van de vooroordelen en het racisme dat deze vrouwen ondervonden in hun alledaagse omgang met witte Nederlanders.
Het boek levert een schat aan materiaal dat inzicht biedt in wat Philomena Essed alledaags racisme noemt. Een diffuus geheel van steeds terugkerende patronen van discriminatie en vooroordeel. Deze patronen zijn nog steeds aanwezig waardoor het boek dat in 1984 voor het eerst verscheen niets aan actualiteitswaarde heeft ingeboet.
Aan deze nieuwe editie voegde Philomena Essed een nieuw hoofdstuk toe over het zogenaamde 'entitlement racism', het racisme dat wordt gerechtvaardigd met een beroep op de vrijheid van meningsuiting.
Het boek levert een schat aan materiaal dat inzicht biedt in wat Philomena Essed alledaags racisme noemt. Een diffuus geheel van steeds terugkerende patronen van discriminatie en vooroordeel. Deze patronen zijn nog steeds aanwezig waardoor het boek dat in 1984 voor het eerst verscheen niets aan actualiteitswaarde heeft ingeboet.
Aan deze nieuwe editie voegde Philomena Essed een nieuw hoofdstuk toe over het zogenaamde 'entitlement racism', het racisme dat wordt gerechtvaardigd met een beroep op de vrijheid van meningsuiting.
320 pages, Paperback
First published January 1, 1984
19 people are currently reading
383 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
August 16, 2020
Aan de hand van gesprekken met zwarte vrouwen in Nederland en de VS geeft Essed een duidelijk beeld van het soort racisme wat in de dagelijkse omgang met witte mensen plaatsvindt. Ik werd er verdrietig van, ook beseffende dat sinds dit boek uitkwam (in de jaren '80) er waarschijnlijk weinig is veranderd.
June 25, 2020
Op aanraden van mijn feministische moeder dit boek gelezen. Ik ben een witte man van eind twintig. Het is vrij pijnlijk om alle ervaringen van de vrouwen in het boek te lezen en je te beseffen dat dit werk bijna 40 jaar geleden is uitgebracht. Veel situaties klinken redelijk bekend in de oren, terwijl ik zelfs niet eens zoveel met mensen van kleur in aanraking kom in het dagelijks leven. De subtiliteit van veel van de uitingen van racisme zoals beschreven in dit boek lijken volkomen tijdloos. De etnische minderheid waar het in dit boek met name over gaat zijn Surinamers, maar het zou zo een andere groep kunnen zijn in het heden of althans zo voelt het tijdens het lezen 36 jaar later. Dus, voor iedereen die sceptisch is en denkt dat dit werk niet meer relevant is; geef het een kans.
Het eerste deel van het boek bemoeid zich met het defineren en verklaren van terminilogie rond racisme en vooroordeel. Dat ik een oude uitgave las alsmede het feit dat ik een complete leek ben rond dit onderwerp stellen mij niet in de gelegenheid om een gefundeerde mening te hebben over de relevantie van het eerste deel, dus neem dat in acht. Het zou goed kunnen dat bepaalde termen alweer achterhaald zijn of tegenwoordig anders worden uitgelegd. In ieder geval vond ik het eerste deel verhelderend en voorzag het me van de kennis die ik nodig had om de uitingen van racisme zoals beschreven in deel 2 en 3 beter te begrijpen.
Het tweede deel is een verzameling van delen van interviews met vrouwen van kleur over racisme gecategoriseerd naar gelang waar de besproken situaties zich voor doen, in de zorg, ander werk, op school etc. Gezien deze categorisatie en dat het over verschillende mensen gaat die met naam worden aangeduid zorgde er regelmatig voor dat ik niet meer helemaal doorhad welke naam bij welke persoon hoorde, maar ter illustratie van de situaties stoorde mij dit niet bijzonder veel. Het is duidelijk genoeg in de vorm waarin het gebracht word.
Het derde deel pakt het anders aan. Dit focust zich op afro-amerikaanse vrouwen en is onderverdeeld in samenvattingen van de interviews per persoon. Je leest de ervaringen van één persoon, sluit dat af en gaat dan naar de volgende persoon. Ik vond dit een makkelijkere manier van overzicht houden en omdat de vragen van de auteur vrij letterlijk geschreven staan zou je in principe ook zoals in deel 2 categorisch kunnen zoeken naar specifieke situaties, mocht je dat graag willen.
Hoe dan ook het lezen waard en ook het andere tot lezen aansporen waard, vandaar dat ik voor het eerst sinds mijn middelbare schooltijd een boekverslag schrijf.
Het eerste deel van het boek bemoeid zich met het defineren en verklaren van terminilogie rond racisme en vooroordeel. Dat ik een oude uitgave las alsmede het feit dat ik een complete leek ben rond dit onderwerp stellen mij niet in de gelegenheid om een gefundeerde mening te hebben over de relevantie van het eerste deel, dus neem dat in acht. Het zou goed kunnen dat bepaalde termen alweer achterhaald zijn of tegenwoordig anders worden uitgelegd. In ieder geval vond ik het eerste deel verhelderend en voorzag het me van de kennis die ik nodig had om de uitingen van racisme zoals beschreven in deel 2 en 3 beter te begrijpen.
Het tweede deel is een verzameling van delen van interviews met vrouwen van kleur over racisme gecategoriseerd naar gelang waar de besproken situaties zich voor doen, in de zorg, ander werk, op school etc. Gezien deze categorisatie en dat het over verschillende mensen gaat die met naam worden aangeduid zorgde er regelmatig voor dat ik niet meer helemaal doorhad welke naam bij welke persoon hoorde, maar ter illustratie van de situaties stoorde mij dit niet bijzonder veel. Het is duidelijk genoeg in de vorm waarin het gebracht word.
Het derde deel pakt het anders aan. Dit focust zich op afro-amerikaanse vrouwen en is onderverdeeld in samenvattingen van de interviews per persoon. Je leest de ervaringen van één persoon, sluit dat af en gaat dan naar de volgende persoon. Ik vond dit een makkelijkere manier van overzicht houden en omdat de vragen van de auteur vrij letterlijk geschreven staan zou je in principe ook zoals in deel 2 categorisch kunnen zoeken naar specifieke situaties, mocht je dat graag willen.
Hoe dan ook het lezen waard en ook het andere tot lezen aansporen waard, vandaar dat ik voor het eerst sinds mijn middelbare schooltijd een boekverslag schrijf.
December 24, 2016
Wat een sterk en interessant boek! Juist de subtiele en venijnige vormen van racisme zijn nog altijd aanwezig, helaas. Dat was in 1984 (toen het boek geschreven is) al zo en nu in 2016 misschien nog wel meer. Racisme is niet alleen de apartheid, de kkk of openlijk mensen uitschelden. Het is lagere cijfers krijgen, onderschat worden, minder recht hebben op een zitplaats in de bus of een woning, ermee worden gecomplimenteerd dat je er zo netjes uitziet (wat niet wordt verwacht van een donkere vrouw)... We hebben nog heel veel te leren als samenleving.
June 3, 2019
Baanbrekend boek. Heel helder geschreven. Nog steeds actueel. Wat mij betreft een must-read voor iedereen.
October 15, 2024
Dankzij een mooi item over schrijver/samensteller Philomena Essed op NPO 2 leerde ik over het bestaan van dit boek en hoe het na zijn oorspronkelijke verschijnen in 1984 ruim drie decennia is verguisd en in algemene kringen naar de vergetelheid is gebonjourd.
In onze huidige tijdgeest is het helemaal terug, uitgebracht in een geüpdatet versie. Zelf heb ik nog een oorspronkelijk exemplaar weten te vinden.
Eerder heb ik het zeer aan te raden boek “Witte Onschuld” van professor Gloria Wekker gelezen, waarin op een bijzonder gedetailleerde wijze wordt uitgelegd wat systemisch en geïnstitutionaliseerd racisme is, vanuit zijn wortels uit het slavernijverleden tot zijn huidige verschijningsvormen. Een belangrijke kwestie die enkel vraagt om oordeel-vrije erkenning, ook door middel van zelfreflectie. Volledig vrij van de directe schuldvingers of eisen van boetedoening in hoogsteigen persoon waarmee het zo vaak onterecht wordt geassocieerd.
“Alledaags racisme” onthoudt zich van wetenschappelijke uitleg of verdere uiteenzetting en laat vrouwen van Surinaamse en Afro-Amerikaanse afkomst in interview setting aan het woord over hun ervaringen in het dagelijks leven met witte mensen. De patronen in hun ervaringen gaan niet over openlijke haat, maar bevinden zich veelal op subtiele niveaus die afzonderlijk van elkaar ook makkelijk als subjectief kunnen worden weggezet. Een vervelende opmerking hier, een “grapje” daar, herhaaldelijke en opvallende gemiste kansen in het leven.
Het is een boek dat simpelweg uitnodigt om te luisteren. Vrij van oordeel of de drang om een mening te uiten. Wat is er voor een eerste stap naar begrip voor de geuite zorgen van je medemens nu nog belangrijker dan dat? Zeker wanneer de betreffende zorgen zich buiten je eigen referentiekader bevinden.
In onze huidige tijdgeest is het helemaal terug, uitgebracht in een geüpdatet versie. Zelf heb ik nog een oorspronkelijk exemplaar weten te vinden.
Eerder heb ik het zeer aan te raden boek “Witte Onschuld” van professor Gloria Wekker gelezen, waarin op een bijzonder gedetailleerde wijze wordt uitgelegd wat systemisch en geïnstitutionaliseerd racisme is, vanuit zijn wortels uit het slavernijverleden tot zijn huidige verschijningsvormen. Een belangrijke kwestie die enkel vraagt om oordeel-vrije erkenning, ook door middel van zelfreflectie. Volledig vrij van de directe schuldvingers of eisen van boetedoening in hoogsteigen persoon waarmee het zo vaak onterecht wordt geassocieerd.
“Alledaags racisme” onthoudt zich van wetenschappelijke uitleg of verdere uiteenzetting en laat vrouwen van Surinaamse en Afro-Amerikaanse afkomst in interview setting aan het woord over hun ervaringen in het dagelijks leven met witte mensen. De patronen in hun ervaringen gaan niet over openlijke haat, maar bevinden zich veelal op subtiele niveaus die afzonderlijk van elkaar ook makkelijk als subjectief kunnen worden weggezet. Een vervelende opmerking hier, een “grapje” daar, herhaaldelijke en opvallende gemiste kansen in het leven.
Het is een boek dat simpelweg uitnodigt om te luisteren. Vrij van oordeel of de drang om een mening te uiten. Wat is er voor een eerste stap naar begrip voor de geuite zorgen van je medemens nu nog belangrijker dan dat? Zeker wanneer de betreffende zorgen zich buiten je eigen referentiekader bevinden.
September 22, 2018
Must read voor iedere witte Nederlander. En iedere witte niet-Nederlander.
March 25, 2023
Tweede boek voor de D&I-leesclub op werk, na Anton de Kom laatst. Racismeklassieker uit 1984. Sterke en verhelderende uiteenzetting van Philomena Essed, hoogleraar aan de Antioch University in Yellow Springs, Ohio.
Ze heeft kwalitatief onderzoek gedaan via interviews met Surinaamse vrouwen in Nederland en Afro-Amerikaanse vrouwen in Berkeley, Californië. Verschillen zijn er zeker, gezien de geschiedenis van segregatie in de VS, maar vooral veel overeenkomsten. Leidraad vormt het zogenaamde alledaagse racisme. Niet zozeer uitgesproken, maar veelal subtiel, diffuus, vaak institutioneel racisme over de gehele breedte van de samenleving en in alledaagse situaties, waar in dit geval vrouwen van kleur tegenaan lopen en hoe het hun levens ongemerkt enorm beïnvloedt.
Het boek is geactualiseerd met een hoofdstuk over eigengerechtigd racisme en de wrijving met vrijheid van meningsuiting.
Ze heeft kwalitatief onderzoek gedaan via interviews met Surinaamse vrouwen in Nederland en Afro-Amerikaanse vrouwen in Berkeley, Californië. Verschillen zijn er zeker, gezien de geschiedenis van segregatie in de VS, maar vooral veel overeenkomsten. Leidraad vormt het zogenaamde alledaagse racisme. Niet zozeer uitgesproken, maar veelal subtiel, diffuus, vaak institutioneel racisme over de gehele breedte van de samenleving en in alledaagse situaties, waar in dit geval vrouwen van kleur tegenaan lopen en hoe het hun levens ongemerkt enorm beïnvloedt.
Het boek is geactualiseerd met een hoofdstuk over eigengerechtigd racisme en de wrijving met vrijheid van meningsuiting.
November 9, 2022
Het nieuwe hoofdstuk en de eerste twee delen van de 1984 editie waren heel herkenbaar en daardoor soms emotioneel zwaar om te lezen. Het geheel is bedroevend actueel.
November 7, 2023
Ongekend actueel
December 3, 2023
Erg interessant om te lezen en het bevat een goede vergelijking van racisme in Amerika en Nederland. Ik kan dit boek goed gebruiken voor mijn studie en ontwikkeling van een lesprogramma over racisme.
July 21, 2021
Illuminating book! The individual events of racism can seem very subtle, to the outsider as well as to those who receive those treatments, but when you actually make an overview of how the (threat of) racism affects parts of everyday life (work, school, shopping, finding a house, public transportation), you realise how all-encompassing racism is, and how much of a setback it gives all together.
What also struck me is that even if the experience of racism is minor and occurs say once a month, the threat of it is always present, and the feeling of being unsafe is therefore also always there. To me, this means that it is not enough to personally avoid acting racist, but morally you should actively fighting the status quo.
It is also interesting to note that Dutch are often seen as hypocritical to the victims of racism, as many have experiences of talk behind their backs.
What also struck me is that even if the experience of racism is minor and occurs say once a month, the threat of it is always present, and the feeling of being unsafe is therefore also always there. To me, this means that it is not enough to personally avoid acting racist, but morally you should actively fighting the status quo.
It is also interesting to note that Dutch are often seen as hypocritical to the victims of racism, as many have experiences of talk behind their backs.
June 29, 2020
Een boek die eigenlijk iedereen zou moeten lezen als verplichte kost. Het deed zeer om te lezen hoe vreselijk mensen kunnen zijn en ook om te realizeren dat ik me soms helemaal niet bewust ben van mijn witte privilige. Dit boek heeft me veel gegeven om over na te denken en ook om kritisch te kijken naar hoe ik mijn priviliges positief kan inzetten.
Displaying 1 - 12 of 12 reviews