Ein Beitrag zur Geschichte der Freude

by Radka Denemarková

Drei ältere Frauen betreiben in Prag ein Archiv, in dem Gewalt an Frauen dokumentiert ist, gleichzeitig versuchen sie, Mädchen zu retten. Ein Ermittler untersucht den scheinbaren Selbstmord eines reichen, einflussreichen Mannes - und stößt dabei auf die drei Frauen und ihr Tun.

Radka Denemarková, die wichtigste tschechische Autorin der Gegenwart, verwebt in ihrem sprachgewaltigen Roman Elemente des Kriminalromans, Fakt und Fiktion zu einem erschütternden Panorama der Gewalt gegen Frauen.

Genres: Fiction, Czech Literature, Womens, Society, Feminism, 21st Century

336 pages, Hardcover

First published October 1, 2014

About the author

Radka Denemarková vystudovala germanistiku a bohemistiku na FF UK, 1997 získala doktorát. Pracovala v Ústavu pro českou literaturu AV ČR, též jako dramaturgyně v Divadle Na zábradlí. Od roku 2004 na volné noze. Publikovala monografii Evalda Schorma Sám sobě nepřítelem (1998), redigovala sborník Zlatá šedesátá (2000), je autorkou studie Ohlédnutí za Milenou Honzíkovou (in: Dopis zmizelému, 2003). V roce 2005 vyšla její prozaická prvotina A já pořád kdo to tluče, o rok později román Peníze od Hitlera (Magnesia Litera za nejlepší prózu roku). Polské vydání bylo nominováno na cenu Angelus (2009), za německé obdržela Usedomskou literární cenu (2011, laudatio Hellmuth Karasek) a Cenu Georga Dehia (2012, laudatio Andreas Kossert). Románová monografie Smrt, nebudeš se báti aneb Příběh Petra Lébla (2008) byla oceněna Magnesií Literou za nejlepší publicistickou knihu roku. V roce 2010 uvedlo Divadlo Na zábradlí její divadelní hru Spací vady (knižně 2012). Za překlad knihy Rozhoupaný dech (2010) od Herty Müllerové, nositelky Nobelovy ceny, získala Magnesii Literu za překlad roku. Dvojromán Kobold (2011) byl nominován na Cenu Josefa Škvoreckého. Její texty byly přeloženy do 17 jazyků. Žije v Praze s dcerou Ester a synem Janem.

Reviews

[Między sklejonymi kartkami · Rating 2 out of 5]

Doceniam całokształt, ale dla mnie jest to powieść zbyt przekombinowana formalnie. Dodatkowo Denemarkova ma niezwykły talent do tworzenia w zróżnicowany sposób antypatycznych postaci, więc całość czytało mi się wyjątkowo ciężko.

[Táňa Sedláková · Rating 4 out of 5]

existujú ľudia, lastovičky a vzduch.
jen jedno slovo - vynikajúce!

[Sarah Bookmarked · Rating 3 out of 5]

Das war ein schwerer Brocken, inhaltlich sowie stilistisch. Mehr Details später, wenn ich meine Gedanken sortiert habe :)

[Ania · Rating 4 out of 5]

Choć opis i początek zapowiada kryminał, daleko tej powieści do kryminału, rozwiązania zagadki domyślamy się bowiem już po pierwszych kilkudziesięciu stronach, a intryga kryminalna nie gra większej roli. Liczy się za to temat, wielki, trudny, ciężki temat, tak rzadko w literaturze poruszany – temat gwałtu. Radka Denemarková pisze stanowczo i dosadnie, daje do myślenia, tworzy wstrząsające obrazy, raz jeszcze, wedle słów Kafki, rozrąbuje zamarznięte morze wewnątrz nas, ale robi to też bez świętego gniewu, za to z elementem czułości dla ofiar. Apeluje do wrażliwości i empatii każdego czytelnika i zadaje pytania, na które ten sam musi sobie odpowiedzieć. Książka trudna, zarówno ze względu na tematykę, jak i styl, ale zdecydowanie ważna i warta wysiłku włożonego w jej lekturę.

[Anna · Rating 4 out of 5]

Naprawdę dobra proza o silnym, kobiecym przesłaniu. I świetnie przetłumaczona, czyta się jak polski tekst.

[Patrycja Krotowska]

Gdybym miała oceniać po połowie to byłoby 2/5.
"Przyczynek do historii radości" nie okazał się przyczynkiem do radości czytania w moim przypadku. Co więcej, połowa tej książki zdecydowanie mnie wymęczyła. Zaznaczam, że tylko do połowy właśnie "Przyczynek..." doczytałam i w myśl świętej zasady, że czytanie ma być przyjemnością i szkoda czasu na czytanie książek, które mnie się nie podobają, odłożyłam ją na półkę. Byłam bardzo podekscytowana, gdy kupowałam i gdy sięgnęłam po "Przyczynek...". Szybko jednak mój entuzjazm osłabł, bo właściwie od pierwszych stron nie kliknęło. Nie zainteresowali i nie zainteresowały mnie bohaterowie i bohaterki, nie złapałam rytmu narracji, język nie przykuwał mojej uwagi, a i fabuła niespecjalnie mnie zaciekawiła. Co właściwie dziwne, bo sam opis brzmiał bardzo zachęcająco - na początku dowiadujemy się, że umiera pewien mężczyzna, prowadzone jest śledztwo, podczas którego jeden z policjantów sugeruje morderstwo w opozycji do stwierdzonego od razu samobójstwa. W międzyczasie poznajemy również 3 kobiety, które zajmują się bardzo enigmatycznymi sprawami związanymi z innymi kobietami. I te kobiety mają właśnie w drodze zemsty przywrócić sprawiedliwość światu. Bardzo niejednoznaczny opis i równie niejednoznaczna treść. To w żadnym wypadku nie jest thriller czy kryminał (czego zresztą się nie spodziewałam, ale opis może to trochę sugerować). Zarówno forma jak i konstrukcja powieści są bardzo zawikłane. Kilka linii fabularnych przeplata się z wstawkami ornitologicznymi (te przepiękne jaskółki na okładce nie są tam bez przyczyny). W mojej ocenie wszystko w tej książce podane zostało w bardzo przekombinowany sposób. Przekombinowany do tego stopnia, że zupełnie nie chciało mi się do tej książki wracać, ale zmusiłam się do czytania chociaż do połowy, by mieć pewność, że faktycznie nie ma między nami chemii. No, i nie było. Tak jak lubię "nudne" książki (w domyśle takie, w których akcja się nie spieszy i wiele się w nich nie dzieje), tak "Przyczynek..." okazał się po prostu nudny do bólu. To moja druga po "Wadach snu" książka Denemarkovej i zupełnie nie czuję, by było między nami przyciąganie.
PS. Ta okładka jest tak piękna, że mogłabym na nią patrzeć godzinami!

[Sophia]

I can say with certainty that I did not understand this book.

[Ludmila Kovaříková · Rating 5 out of 5]

Těžko zařaditelné, zpočátku i těžko čitelné (rozvláčné metafory, úsečný styl), přesto neopakovatelné. O ženách, které se mstí za ponižování žen. Na vážkách je motiv lásky mezi policistou a vdovou zavražděného, připadá mi jako zbytečný polo happy-end.

[Zuzana Švecová · Rating 5 out of 5]

Radka Denemarková je výbornou autorkou, ktorá aj v tejto knihe veľmi premyslene a detailne pracuje so slovami. Príbeh sa košatí, je veľmi komplexný a oveľa hlbší, ako sa spočiatku zdá. Tri staršie dámy sa navonok zaoberajú niečím neškodným (joga, kreatívne písanie), v skutočnosti sú však akési bojovníčky za spravodlivosť a pomstu. Viac neprezradím, je to ale náročné čítanie, ktoré si vyžaduje trpezlivosť a koncentráciu.

[Frederike · Rating 3 out of 5]

Anstrengend. Aber interessant...

[Bookvica · Rating 3 out of 5]

Više o ovom romanu možete pročitati na: https://bookvica.net/muske-igre-i-zen...

[Tatjana · Rating 5 out of 5]

Tudi ta roman R. Denemarkove je, podobno kot njena prejšnja dela, tematsko večplasten. Na površini lahko bralec sledi napeti detektivski zgodbi, hkrati pa mu avtorica nastavi niti, ki ga vodijo v globlje sloje besedilnega sveta. Na bralcu je, kako globoko, do katere semantične plasti se bo spustil. Teme, ki se avtorici razraščajo v besedilu, so sodobne in aktualne – piše o tistem, kar »lebdi v zraku«, kar ji ne da miru (nasilje nad ženskami in nasilje nasploh, islamski ekstremizem, neoliberalizem itd.).
Druga značilnost pisanja Denemarkove je popolna osredotočenost na jezik. Avtorica se zaveda družbene in kulturne razsežnosti jezika. V svojem pisanju ves čas preizprašuje ustaljene jezikovne forme in simbolne vrednosti, kajti v njih se skriva ključ do sveta, ki nas obdaja, in tudi do nas samih. Če je v svojih prvih romanih, kot pravi, stala nad jezikom z enim bičem, zdaj nad njim bedi z desetimi, kot je rekla v nekem pogovoru ...

[Kateřina · Rating 4 out of 5]

Kniha pro zdatné čtenáře. Rozhodně jsem si hodně užívala autorčinu schopnost líčení, příběh mi ale, myslím, místy unikal. Ráda se vrátím k historickým dílům, možná jí tento žánr sedí lépe. Usuzuji tak z posledních stran psaných modrým inkoustem... :)

Oblíbený úryvek:
Miluješ mě.
Šíleně.
Miluješ mě.
Nekonečně.
Muž ženu líbá. Radostiplná těla se zpomalují, zbavují napětí. Je to nejjednodušší a nejtěžší varianta jógy, těla se napětí zbaví jen tehdy, když cítí bezpečí a důvěru, nejen touhu. Když duše cítí bezpečí a důvěru. Když srdce cítí bezpečí a důvěru. Odpočívají na opuštěných místech, je to jejich příspěvek k dějinám radosti. A respektují si jinakost. Vítr fičí. Ach, Ty. Kéž bych Tě mohla spatřit, až budu umírat. Tato varianta jógy se podaří jen tehdy, když si duše jedna druhé váží. Když se dívají do očí. Mužovy rty putují po ženině krku. Ochutnavají si navzájem kůži zobáčky.

[Nađa Pavlica · Rating 3 out of 5]

3.5

[Blazz J · Rating 5 out of 5]

5/5. Denemarkova je David Lynch literature. Marsikateri bralec bi jo (pre)hitro pospravil v predal feminističnega govoričenja, iz katerega nato izleti večplastna anekdotična pripoved zgodovinsko zamolčanega spola; po Denemarkovi so to lahko iznajdljive in osebnostno trdne lastovke. Avtorica skuša najti in nagovoriti ter vzgojiti bralca, dojemljivega za večplastna besedila. Prispevek ga dotlej ujame na limanice detektivke s primesmi noirja, nato erotično-psihološkega trilerja, dalje feminističnega traktata – bralcu vsesplošno poznane in priljubljene žanre.

[Veru Březinová · Rating 3 out of 5]

Většinou zbožňuju knížky, které se vymykají a jsou originální. Po několika stranách jsem ji skoro přestala číst, protože jsem se v příběhu neuvěřitelně ztrácela, a lyrické pojetí v hlavní roli s vlaštovkami mě neuchvátilo. Nakonec jsem ji přečetla, místy jsem se nemohla odtrhnout, ale hlavně kvůli konci dávám jen tři hvězdičky. Souhlasím s dalšími komentáři - vadila mi překombinovanost, která mě vedla až k vyčerpanosti, samotný příběh byl ale dechberoucí.

[Klaris · Rating 5 out of 5]

Zvláštní kniha. Je strhující a přitom není jednoduché ji číst. Neboť slova neslouží jen k vyprávění, jsou utkána do krajky. Poezie v próze. Příběh s podtónem filozofické úvahy, která není vyslovená, pojmenovaná - člověk si v ní musí hledat vlastní smysl...
Není to běžná oddechová beletrie pro každého. A dovedu si představit, že vzbudí velmi odlišné reakce.

[Anna Krejzová · Rating 1 out of 5]

Dějová linka o dámách je dobrá, tahle myšlenka se mi líbila a kvůli ní jsem to se skřípáním zubů dočetla. Linka o policistovi je slátanina. Konec celé knihy je hrozný kýč. Forma, jazyk a úpravy jsou zlé, špatné a odstrašující. Smysl se ztrácí za hromadou balastu a blábolů.

[Kamila Smutná · Rating 3 out of 5]

Přiznávám bez mučení, tuhle knihu jsem dočetla jen s vypětím sil a se značným přeskakováním. Tři hvězdičky za neotřelost, nosné téma a to, že autorka píše přesně podle a neohlíží se, co si o knize budou myslet čtenáři nebo kritici. Pro mě každopádně velmi těžkopádné čtení.

[Romana · Rating 4 out of 5]

Tahle knížka bude rozhodně chtít druhý čtení, protože spoustu autorčiných záměrů a detailů jsem pochopila až hodně za půlkou, a možná i proto mi dost trvalo se do příběhu začíst a sžít se se stylem, jakým je napsán... Ale jinak dost paráda.

[Petr Čapek · Rating 4 out of 5]

http://www.schefikuvblog.eu/radka-den...

[Jitka Č. · Rating 3 out of 5]

Moc příjemné čtení :) Děj mě až tolik neoslovil, ale paní Denemarková má tak poutavý styl, že si od ní moc ráda přečtu ještě něco jiného.

[Pavel Kočička · Rating 1 out of 5]

Špatně napsané, špatně editované. Více na blogu: http://kocicka.blog.idnes.cz/c/437176...

[Bambitka · Rating 4 out of 5]

Kniha se zajímavým námětem, 3 ženy a jejich zvláštní pojetí spravedlnosti pro znásilňované oběti. Nicméně ty řeči o vlaštovkách mě spíš rušily, než bych ocenila jejich metaforickou hodnotu.

[Kac Fiser · Rating 2 out of 5]

asi jsem to vubec nepochopila ;(, nejlepsi casti knihy se pro me stal epilog, ktere nemel se zbytkem nic spolecneho.

[Iva Čížková · Rating 5 out of 5]

těžké, ale neskutečně hluboká knížka! ženy jako vlaštovky...

[Marcela · Rating 4 out of 5]

Na stupnici divnosti by to byla tak sedmička.

[Ivo Skopal · Rating 5 out of 5]

Náročná četba, s mnoha pauzami na oddech. I když jsem se občas ztrácel v postavách, zpracování se mi líbilo. Není to jednoduché téma. Jsem rád, že jsem si knihu přečetl. Výjimečný zážitek.

[verbava · Rating 4 out of 5]

«вклад в історію радості» радки денемаркової — роман, формальну хитромудрість якого можна описати бодай тим, що тут кожне слово «тільки» виділене розрядкою — і в цьому таки є сенс.

щонайменше тому, що це книжка про применшення сексуального насильства над жінками: тю, її ж _тільки_ згвалтували, у нас тут є справжні військові злочинці, яких треба зловити; це ж був _тільки_ секс, ще скажіть, що вона сама не хотіла; пусте, то _тільки_ забавки, хіба можна через них ламати життя перспективному чоловікові. історія починається з підозрілого самогубства впливового чоловіка, і в ній, як і в кожній історії, що трохи маскується під детективну, є поліціянт, який береться за розслідування справи й невдовзі — доволі випадково — виходить на головних героїнь, які з часів другої світової вершать помсту за те, що занадто дрібне в очах офіційного (укладеного з чоловічих ідей про світ) правосуддя. поліціянт прогресивний, емпатичний і під час розслідування дізнається занадто багато всякого лайна, щоб лишитися байдужим, тому зрештою каже героїні: я розумію ваш гнів, але ж так не можна, залиште відплату кваліфікованим органам. але в тому й річ, що це _тільки_ покривджені жіночі тіла, в органів завжди є важливіші справи, а суспільство досі думає, що неідеальна жертва — то не дуже й жертва.

а ще це книжка про тіло і його пам’ять, яка взаємодіє з читацьким тілом, роблячи йому незручно й незатишно. я не одразу зрозуміла, що текст хоче моїх фізичних реакцій, хоче щось сказати мені цілій, а не тільки розуму, — і саме для того тут довгі відступи, брутальні описи, речення, що ходять по колу, контрастні ситуації поруч і навіть розв’язка одного з сюжетів, яка мене засмутила, бо я чекала від денемаркової видовищної помсти, що стала би вкладом у мою історію радості. утім, це усвідомлення, звісно, не робить книжку простішою до читання.

[Alexandra Drozdová · Rating 3 out of 5]

Velmi důležité téma násilí na ženách, kterému se (zatím, alespoň dle mojí zkušenosti) moc českých autorů/autorek nevěnuje. Originální náměty i dějové motivy, nicméně na můj vkus jich bylo na jednu knihu možná až moc, některé skoro zbytečné. Občas bylo náročné kvůli vrstvám vyprávění i skrze jazyk a stylistiku udržet dějovou pozornost. Ke konci se musím přiznat k lehké averzi vůči variacím slova “vlaštovka”. Na druhou stranu je řada pasáží napsaná skutečně mistrně sugestivně. V subjektivním souhrnu: Náročná, mnohdy vysloveně (a tuším, že úmyslně) nepříjemná kniha, která ale dokázala zanechat několik hlubokých dojmů, ne však touhu vracet se k ní.