Hardop: Spoken word in Nederland

by Babs Gons

In rap tempo raakt Nederland in de ban van het jonge literaire genre spoken word: speciaal voor het podium geschapen, vaak politiek geladen vertelkunst; met onweerstaanbare energie tot leven gebrachte verhalen en gedichten die regelmatig hand in hand gaan met muziek of theater. Vooral in grote steden oogsten jonge performers van diverse pluimage applaus in stampvolle zalen.

Precies die overrompelende energie ervaar je als je HARDOP openslaat. Topdesigner Jay Sunsmith (TopNotch, 22Tracks) voegt een nieuwe dimensie toe aan de teksten van de door Babs Gons geselecteerde performers en dat geeft de lezer het gevoel daadwerkelijk bij een optreden aanwezig te zijn.

Maar het begint allemaal bij de teksten van achttien uitzonderlijke talenten met wie elke literatuurliefhebber kennis zou moeten maken.

Genres: Poetry

224 pages, Paperback

Published May 1, 2019

Reviews

[Remco Sleiderink · Rating 4 out of 5]

Prachtige papieren kennismaking met het genre spoken word. Lees ze hardop, zegt samenstelster Babs Gons aan het einde van de inleiding en inderdaad heeft het iets paradoxaals om zulke teksten op papier uit te geven. Maar het werkt wel, althans voor heel wat van deze gedichten. Soms is het een tikkeltje moraliserend maar ik genoot toch van het werk van, o.a., Siham Amghar, Akwasi, Naomi Veldwijk en Babs Gons zelf. De inhoud van de teksten toont hoezeer (deze Nederlandse selectie) spoken word gevoed wordt door een multiculturele achtergrond, al wordt in de inleiding en biografietjes precies dat aspect verzwegen (wellicht om vooral te stellen: dit zijn literaire kunstenaars, los van hun achtergrond). En waar de performance wordt gemist krijgt de lezer wel iets anders in de plaats, namelijk de grafische vormgeving. Bij elke auteur staat een portret in blauw, rood, zwart en wit en elke titel is grafisch uitgewerkt (zie bijvoorbeeld Druppels op p. 102 door Vincent de Boer, een kunstwerk dat aan Escher doet denken). Lees ze hardop, ja, maar bekijk de titels ook.

[Jet · Rating 4 out of 5]

Uniek

[Reinier · Rating 5 out of 5]

Ik heb het geluisterd en dat maakt het denk ik af.

[Janneke · Rating 3 out of 5]

3.5

[Mies · Rating 4 out of 5]

Een hoge waardering voor een onderwerp dat relatief weinig aandacht krijgt in Nederland. Alle waardering daarvoor. Spoken word, hoe vertaal je dat?
Na de inauguratie van Biden kan het populairder worden. Wie kan beter laten zien wat het kan zijn dan Amanda Gordon?

[André · Rating 4 out of 5]

Citaat : 'Ik vind het belangrijk dat mensen weten waar het vandaan komt. Het is niet alleen kunst, maar het heeft ook z’n wortels in verzet en protest. Het letterlijk je stem laten horen. En zelf vind ik heel belangrijk dat je door zo’n platform te bouwen ook een stem geeft aan diegenen die dat niet hebben.'
Review :
Bab Gons raakte in 1999 tijdens een trip naar New York betoverd door spoken word. Het was voor haar het kloppend hart van de stad. Zij rolde echt van de ene spoken word-avond in de andere. Het was voor haar de eerste keer dat ze besefte dat het vertellen van verhalen ook op zo’n ongedwongen manier kon. Terug in Amsterdam begon ze direct met het initiëren van verschillende spoken word-evenementen.
In rap tempo raakt Nederland in de ban van het jonge literaire genre spoken word: speciaal voor het podium geschapen, vaak sterk geëngageerde vertelkunst; met onweerstaanbare energie tot leven gebrachte verhalen en gedichten die regelmatig hand in hand gaan met muziek of theater. Maar dit is nog maar het begin. 2018 is het jaar van hardop. Dat is de naam van het spectaculair vormgegeven boek waarin Babs Gons, de ongekroonde koningin van de vaderlandse spoken word, twintig toonaangevende performers uit de scene aan ons voorstelt.
'Nieuwkomers of mensen en kinderen met een taalachterstand kunnen prachtige verhalen maken, alleen komen ze vaak niet in aanraking met literatuur. Maar dat is bij spoken word niet belangrijk. Het belangrijkste is dat wat je vertelt uit je hart komt, en dat het er toe doet. Het kan soms ook heel bevorderend zijn voor iemands taalgevoel, omdat je hierdoor bewust bezig bent met woorden.' Zegt Babs Gons tijdens een spoken word-optreden.
Hardop is een bundeling van spoken word-teksten van achttien Nederlandse dichters en woordkunstenaars. In het voorwoord geeft Gons de lezer ook een korte geschiedenisles over de roots van het nog relatief onbekende spoken word.
Spoken word kan volgens Gons gaan over heel grote thema's als racisme of feminisme, waar ze zelf ook wel eens over schrijft. Maar ook over kleine dingen in het leven. En soms gaat het juist om het klein en toegankelijk maken van grote dingen..'
Spoken word is een ware performance, waarin niet alleen tekst, maar ook ritme, tempo, mimiek, beweging, intonatie en de interactie met het publiek een rol spelen. Het is een manier om de wereld te bezien en een rechtstreekse en krachtige manier om je stem te laten horen.
Met werk van Akwasi, Jasper Albinus, Siham Amghar, Gershwin Bonevacia, Sandy Bosmans, Dean Bowen, Sjaan Flikweert, Juan-Carlos Goilo, Neusa Gomes, Babs Gons, Smita James, Elten Kiene, Onias Landveld, Roziena Salihu, Justin Samgar, Jörgen Gario "UNOM', Naomi Veldwijk en Gino van Weenen.
Spektakel en vuurwerk nu ook gebundeld.

[Tine Putzeys · Rating 3 out of 5]

Blij dat er in de boekenwereld ook eens wat aandacht voor spoken word is. Als Vlaamse lezer/spoken word consument was het zeker ook interessant om eens een duik te nemen in de Nederlandse scene. Ook grafisch zeer leuk.

Alleen was het voor mij thematisch net iets te veel politiek. Op zich niets mis mee, maar ik vond er niet vaak de vonk in die mijn interesse kon wekken. Ik hou van originele beelden, uitgelichtte details, taalspelletjes die verder gaan dan enkel rijm. Dat vond ik minder terug in deze collectie. De teksten waren meestal erg "direct", waardoor ik zelf geen aansluiting vond met de inhoud. Nochtans is het niet onmogelijk om politieke thema's in meer beeldende poëzie te stoppen (bv Rudi Francisco's The Heart and the Fist)

Maar misschien is dat net precies wat de Nederlandse spoken word definieert? Die directheid?

[Wieneke]

Spoken word op papier is niet bepaald voor de hand liggend, maar wel heel vet. Zeker in een tijd dat er minder optredens zijn... Daarnaast zijn de illustraties ook fantastisch. Ik ben fan!

[Joke Pereira]

prachtig boek