«Οι χρόνοι εκείνοι φύγανε εδώ και καιρό. Οι άνθρωποι που έρχονταν κάποτε μέσα στη νύχτα σπίτι μου με το κρασί τους, το γέλιο τους και το δάκρυ τους χάθηκαν. Τα μεγάλα όνειρα παραμερίστηκαν επειδή ακριβώς ήταν μεγάλα. Οι παλιοί σύντροφοι χτίσανε σπίτια, φτιάξανε οικογένειες, αγόρασαν χρηματοκιβώτια. Μα εγώ, που δεν έκτισα κανένα σπίτι για να θάψω κάτω από τα θεμέλιά του τους ανθρώπους που αγάπησα, εγώ που απαρνήθηκα την οικογένεια για να μείνω πιστός στο ομαδικό όνειρο, νιώθω πως έχω ένα χρέος απέναντι στο προδομένο μας παρελθόν και στον εαυτό μου…»
Το πρώτο βιβλίο του Αντώνη Σουρούνη.
Η Θεσσαλονίκη των παιδικών χρόνων, η ανθρωπογεωγραφία της γειτονιάς, το ταξίδι, ο έρωτας, οι φίλοι της δουλειάς και της ξενιτιάς, η εξερεύνηση του εαυτού, ο διάλογος με το «εγώ».
Οι σπίθες μιας σπουδαίας λογοτεχνικής διαδρομής, σε μια συλλογή από ιστορίες που ξανάρχονται στο φως για να θυμίσουν έναν αυθεντικό «παραμυθά», έναν μεγάλο συγγραφέα στο ξεκίνημά του.
Για τους αναγνώστες που δεν τον γνώρισαν, αλλά και για εκείνους που τον αγάπησαν με πάθος.
Greek: Αντώνης Σουρούνης βραβευμένος Έλληνας πεζογράφος, γνωστός για τα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του με θέμα την ζωή των «γκασταρμπάιτερ». Έργα του έχουν μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες.
Ένα αγόρι που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη καταμεσής του πολέμου και που ήξερε πως θα γινόταν συγγραφέας απ’ όταν του διάβασαν το πρώτο του παραμύθι, σεργιανίζει στις γειτονιές της γενέτειράς του και, πότε γελώντας και πότε κλαίγοντας (με την ένταση και τη συχνότητα που το 'χουν συνήθειό τους τα παιδιά), συλλέγει μνήμες κι εικόνες από τους ανθρώπους γύρω του, τη γειτονιά του, την πόλη του. Θύμησες που, όταν με τον καιρό καταστάλαξαν, γίνανε το υλικό των δέκα πρώτων του ιστοριών. Με τα νεανικά του πονήματα παραμάσχαλα, ο νεαρός που ήξερε πως θα γινόταν συγγραφέας κι είχε πια εγκατασταθεί στην Αθήνα, συναντήθηκε μ’ έναν εκδότη. «Θα πρέπει ν’ αλλάξετε μερικά πράγματα», του είπε εκείνος ευγενικά, «αν θέλετε οπωσδήποτε να τυπωθεί έτσι, θα πρέπει να το πληρώσετε εσείς». Αν άλλαζε το παραμικρό, θα 'ταν σα να πρόδιδε τους φίλους του, σκέφτηκε ο νεαρός, και πλήρωσε εκείνος τα εκτυπωτικά. Πεντακόσια αντίτυπα του βιβλίου που είχε τον τίτλο Ένα αγόρι γελάει και κλαίει πήραν τον δρόμο τους για τα βιβλιοπωλεία κι ο Αντώνης Σουρούνης ήταν πια ο συγγραφέας που ήξερε από παιδί πως θα γινόταν.
Αρκετά εσωτερικό βιβλίο, δύσκαμπτο, σα να θέλει να μη σου αρέσει. Αν και λίγες σελίδες, πιέστηκα να το τελειώσω. Μου άρεσαν τα δυο τελευταία διηγήματα περισσότερο από τα άλλα. Το ο κένταυρος και ο στρατιώτης Παπούλιας. Δεν ταυτίστηκα με τη γραφή του, σαν γεμάτη με χώμα κι αγκάθια.
Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο του Αντώνη Σουρούνη που εκδόθηκε το 1969 σε ελάχιστα αντίτυπα. Όποιος έχει τη συλλογή διηγημάτων Νύχτες με ουρά στο "Ο στρατιώτης Παπούλιας" μπορεί να διαβάσει την περιπέτεια της πρώτης έκδοσης του (το διήγημα αυτό περιλαμβάνεται και εδώ ως επίμετρο). Παρότι το πρώτο του βιβλίο κάποιος εύκολα θα αναγνωρίσει το ύφος που διακρίνει και τα μεταγενέστερα κείμενα του Αντώνη Σουρούνη, από εκεί και πέρα σε σύγκριση με αυτά είναι φανερό πως πρόκειται για μια πρώτη συγγραφική απόπειρα. Αν κάποιος αγαπά το συγγραφέα σίγουρα αξίζει να το έχει, κάποιος που δεν έχει μεγάλη επαφή με το έργο του καλύτερα να ξεκινήσει από κάπου αλλού.
Θα το κρίνω ως το πρώτο βιβλίο του συγγραφεα: μέσα στις αυτοτελείς αυτές ιστορίες ανανγωρίζει κανείς τα πρώτα του διστακτικά βήματα στον κόσμο της συγγραφής καθώς και τις μεγάλες αρετές του ταλέντου του, την μεγάλη φαντασία, την παρατηρητικότητα, το μυαλό του που σκεφτόταν με ένα κλικ αριστερα ή δεξιά των ημών υπολοίπων, κυρίως αυτό το τελευταίο που εγώ πάντα θεωρώ μεγιστη εκδήλωση συγγραφικού ταλέντου, να κοιτάς τα ίδια πράγματα με τους άλλους αλλά να τα βλέπεις αλλιώς. Το χάρηκα το βιβλίο αυτό μια και πάντα λάτρευα τον Σουρούνη κι ήταν λες και ξαναβρήκα έναν παλιό φίλο εκεί που δεν το περίμενα.
Έψαχνα καιρό ένα από τα 500 αντίτυπα του πρώτου βιβλίου του Σουρούνη χωρίς επιτυχία. Και μόνο για τον λόγο πως είναι το πρώτο βιβλίο του αγαπημένου Σουρούνη αξίζει τα 5 αστέρια. Είναι επίσης μια καλή ευκαιρία να "ξεσκονίσω" τη συλλογή μου..