Ksiądz Marek. Poema dramatyczne w trzech aktach

by Juliusz Słowacki

Tematem Księdza Marka uczynił poeta niezwykle ważny dla pokolenia polistopadowych wychodźców dramatyczny epizod pierwszego polskiego zrywu narodowościowego - konferencji barskiej - którego spadkobiercami czuli się romantycy. Miejsce akcji - Bar staje się współczesną Golgotą i zyskuje symboliczne znaczenie, a czas akcji osadzony jest w kalendarzu świąt kościelnych, tak że na rzeczywistość historyczną nałożona zostaje rzeczywistość transcendentalna. Konwulsje ginącego świata nie pozwalają dostrzec sensu rozgrywających się wydarzeń. Ich ład i celowość można rozpoznać dopiero z perspektywy boskiej, a jedyną osobą, która to potrafi, jest natchniony prorok konfederacji - ksiądz Marek.

Genres: Polish Literature, Poetry, Classics, Drama, School, 19th Century, Romanticism

116 pages, Paperback

First published January 1, 1843

About the author

Juliusz Słowacki ['juljuʂ swɔ'vatski] (4 September 1809 in Kremenets, Volhynia, Russian Empire now in Ukraine – 3 April 1849 in Paris) was a noted Polish Romantic poet, considered to be one of the "Three Bards" of Polish literature. His works often feature elements of Slavic pagan traditions, mysticism, and Orientalism.


Life and work

Influenced largely by Byron and Shakespeare, Słowacki's early work was often historical in nature, combining exotic locales (as in Arab) and tragedy (as in Maria Stuart). His work took on a more nationalist tone following the failed November Insurrection of 1830 - 1831. Like many of his countrymen, he decided to emigrate to France as a political refugee. Ironically, the first collections of poems he produced in France were unpopular in his native Poland, as they failed to capture the sentiment of the people living under Russian occupation. It was the French authorities which deemed them too nationalist; following a trip to Geneva in 1832, he was denied the right to return to France as part of a larger program to rid the country of the potentially subversive Polish exiles who had settled there. A third volume of his works, produced in Geneva, was far more nationalist in tone, and he began to win recognition in his homeland.

In 1836, Słowacki embarked on a journey throughout Italy, Greece, Egypt and Palestine, which he described in his epic poem "Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu". In 1844, he wrote Genezis z Ducha, an exposition of his philosophical ideas (called genesic idea) according to which the material world is an expression of an ever-improving spirit capable of progression into constantly newer forms.

It was at this time that he attached himself to a group of likeminded young exiles, determined to return to Poland and win its independence. One of his friends was the pianist and composer Frédéric Chopin. The group travelled to Poznań, then under Prussian control. He participated in the Wielkopolska Uprising of 1848, addressing the National Assembly (Komitet Narodowy w Poznaniu) on 27 April. "I tell you," he declared as the rebels faced military confrontation with the Prussian Army, "that the new age has dawned, the age of holy anarchy." By 9 May, the revolt was crushed.

Arrested by the Prussian police, Słowacki was sent back to Paris. On his way there, he passed through Wrocław, where he was reunited with his mother, whom he had not seen for almost twenty years. He died in Paris the following year, and was buried in the Montmartre. In 1927, some eight years after Poland regained her independence, the Polish government requested that Słowacki's remains be moved to Wawel castle in Krakow. He was reinterred near his old rival, Adam Mickiewicz.

Long after his death, Słowacki acquired the reputation of national prophet. His poem "Papież Słowiański" (The Slavic Pope), published in 1848, was believed to foretell the ascension, in 1978, of Karol Wojtyła to the throne of St. Peter as Pope John Paul II. In 2009 Faye Dunaway starred in film "The Bait" by Polish film director and producer Dariusz Zawislak. "The Bait" is a contemporary version of the drama, "Balladyna."

Reviews

[Tomasz · Rating 4 out of 5]

Wspaniałe wiersze, mocne obrazy, mroczne wizje, szaleństwo i rozpacz. Sama treść jest jednak dyskusyjna. Jestem w stanie czytać ten poemat tylko z historycznego punktu widzenia, jako wyraz romantycznej wiary w moc opatrzności, gorących uczuć i czystości postawy. Wiary, że droga do wybawienia wiedzie przez ofiarę i cierpienia, a gorące serca starczą tam, gdzie brakuje szabel, armat i trzeźwej myśli. Piękny to, ale bardzo szkodliwy nurt kultury polskiej. Nawet Słowacki nie do końca w to wierzy, bo wspiera Marka cudami i znakami.

Świetne są opisy różnych warstw i postaw szlachty, w szczególności przeciwstawienie magnatów i pospolitaków. Bardzo interesujące i pogłębione są też postacie żydowskie. Widać, że Słowacki próbuje rozpisać im nowe role, choć nadal jest tu wiele tradycyjnych uprzedzeń. Nadal też Judyta, by móc zostać bohaterką, musi przyjąć chrzest.

[Miszor · Rating 3 out of 5]

niczego sobie, ale jak każde dzieło Słowackiego mocno wybrakowane. stworzone chyba tylko po to, by miał swoje widzenie księdza...

[krecikovva · Rating 3 out of 5]

nu

[Marcelina Szulc · Rating 2 out of 5]

Po pierwsze, trochę słaba ta ,,kontynuacja" Beniowskiego XD
Po drugie, jednak religijne odchyły Mickiewicza jakoś bardziej mi podchodzi niż Słowackiego...

[majazmaja · Rating 4 out of 5]

Kossakowski trochę przesadził, Judyta goat

[Ludwik · Rating 4 out of 5]

I mean slay?

[wbobek]

🤯🤯 mind blown

[Krystian Stelzer · Rating 4 out of 5]

Pojebany Słowacki

[olga · Rating 4 out of 5]

słowacki ty to potrafisz...

[Wiktor Seweryn · Rating 1 out of 5]

[2/10] – (2025) – ja pie_dolę, co to było.........

[Zuzanna:) · Rating 2 out of 5]

Mieć taką okazję i nie napisać nic o szczurach... żal...

[Wiktoria · Rating 2 out of 5]

⭐2.5
Pułaski jeszcze nie pojechał Ameryczki, więc
ratuje sytuację

[duchowidzenie · Rating 3 out of 5]

szczerze mam beef z genezyjskim słowackim. chociaż ksiądz marek i tak jest lepszy od genezis z ducha, czy króla ducha, to mimo wszystko nie ma podskoku nawet do wcześniejszej twórczości , już nie mówiąc o beniowskim. po prostu brzmi tutaj trochę jak drugi mickiewicz, w tym szale ideowo-historycznym zgubił się dla mnie ten wspaniały julek-ironista.

[Dariusz Nawojczyk · Rating 4 out of 5]

To jest napisane doskonale. Gdyby mi dane było napisać choćby z 10 linijek takiego ośmiozgłoskowca, mógłbym umierać. Ideowo to jest rodzimy mesjanistyczny romantyzm pełną gębą. Można z tym dyskutować, ale po co?

[Mikołaj · Rating 3 out of 5]

marek to totalny sigma chad, literalnie ja
judyta to moja wymarzona alternatywka z zaburzeniami
klemens coś tam odpierdala; prawdopodobnie idol wykopków
dałbym 4 ale zakończenie trochę rozczarowuje

[geniusz · Rating 5 out of 5]

Niezłe

[Oliwiaaa · Rating 1 out of 5]

chujowa

[Marta · Rating 4 out of 5]

nie sądziłam, że mogę się tak dobrze na Słowackim bawić

[lindzia · Rating 1 out of 5]

nuda jak nie wiem

[Mimilenka · Rating 3 out of 5]

+ za fajne monologi

[klaudia ✨ · Rating 3 out of 5]

jedyna akceptowalna postać to judyta 😀

[e · Rating 3 out of 5]

typical słowacki kiedy wydarzenie historyczne. napisał lepsze rzeczy tbh ale nie było najgorsze

[Szymon · Rating 3 out of 5]

2,75 - fajne pomysły inscenizacyjne