Bułgaria. Złoto i rakija

by Magdalena Genow

Bułgaria. Złoto i rakija to fascynujący a zarazem intymny obraz miejsca, w którym nie tylko autorka się urodziła, ale także któremu oddała serce.

Dlaczego rakii nie pije się na raz? Kim jest bułgarski Indiana Jones i czy to prawda, że Bułgaria jest rajem dla archeologów? Dlaczego przeciętny Bułgar woli rozmawiać o ziołach niż o pogodzie? I w końcu, jak to się stało, że ten czarnomorski kraj zasłużył sobie na przydomek "Róża Europy"?

Bułgaria kojarzy nam się przede wszystkim z wczasami w PRL-u. Na wakacjach w Złotych Piaskach popijano pomarańczowy schweppes, a na pamiątkę każdy pakował do torby koniak Słynczew Briag. Kwitł nie tylko handel wymienny, ale także nawiązywały się wieloletnie przyjaźnie. A jaka jest współczesna Bułgaria?

Autorka pokazuje nam nieznane oblicze jednego z najciekawszych krajów Europy. Prowadzi nas nieznanymi szlakami, mierzy się z mitami, uwodzi znajomością miejsca i kultury.

Genres: Nonfiction, Audiobook, Polish Literature, Travel, Reportage, Bulgaria

312 pages, Hardcover

First published June 5, 2019

About the author

Autorka powieści "Złodziejka matek" i książki non fiction "Bułgaria. Złoto i rakija". Matka założycielka wydawnictwa Czwarta Strona. Przez ponad 10 lat pracowała jako wydawczyni. Obecnie prowadzi warsztaty storytellingowe i pomaga w inkubacji książek. Pracuje jako redaktorka i mentorka pisania. Pisze o poznańskich osobliwościach do magazynu kulturalnego „Dynks”. Lubi czytać w pociągu.

Zapisz się do newslettera autorki:
https://magdalenagenow.pl/newsletter/

Reviews

[Olga Kowalska (WielkiBuk) · Rating 4 out of 5]

Trochę tu przewodnika, trochę reportażu, moc wspomnień, anegdot i ciekawostek prosto od Magdaleny Genow, czyli „Bułgaria. Złoto i rakija”, która sprawi, że zechcecie pakować walizki i wybyć w podróż jej śladami.

Czy wiecie, że był taki czas, gdy na niemal każdym balkonie w blokach w Bułgarii można było znaleźć specjalny piecyk do palenia papryki? A czy wiecie, że łazienki w Bułgarii całe zalewane są wodą i nie sposób nie wyjść z nich całkowicie mokrym? Na pewno nie zdajecie sobie sprawy, że Bułgarzy mają swój własny sposób na slow life i nawet kilka słów, które określają wypoczynek? Albo tego, że w Bułgarii obchodzi się dzień topielca?

Magdalena Genow Bułgarię ma nie tylko we krwi i w sercu, ale też w głowie i w swojej specjalizacji. Ta pół-Bułgarka po mieczu, filolożka bułgarystka, w kraju swoich przodków spędziła nie tylko wiele miesięcy dzieciństwa, ale wciąż do Bułgarii wraca, ma tam rodzinę i Bułgaria jest jej drugą ojczyzną. „Bułgaria. Złoto i Rakija” to reportaż, to przewodnik, ale niezwykle osobisty, napisany z dystansem i humorem, tak, by trafił także do tych, którzy z Bułgarią mają niewiele wspólnego. Złote Piaski, rakija, wspomnienia wakacji rodzinnych z czasów PRL-u – to wszystko, z czym Bułgaria może skojarzyć się totalnemu laikowi, a co stanowi jedynie podstawę, by poznać ten niezwykły kraj bliżej. Kraj o wielowymiarowej kulturze, śródziemnomorsko-bałkańskim charakterze, smakowitej kuchni i miejscach, które mogą zaprzeć dech w piersiach.

Magdalena Genow pokazuje Bułgarię, która nie jest powszechnie znana, a którą poznać warto! Przedstawia moc anegdot i ciekawostek, dzieli się osobistymi wspomnieniami, pokazuje Bułgarię z perspektywy nowoczesnej Polki i Bułgarki, tym samym z łatwością obalając stereotypy, albo – przewrotnie – potwierdzając je, bo i tak zdarza się w tej książce.

Jeśli Bułgaria Was kusi, przyciąga i zachęca, jeśli chcielibyście dowiedzieć się o tym wyjątkowym miejscu czegoś więcej niż tylko suchych faktów z przewodników czy z ulotek turystycznych, to „Bułgaria. Złoto i Rakija” jest pozycją obowiązkową.

[Monika · Rating 4 out of 5]

Przyjemna lektura - powinna być obowiązkowa dla wszystkich urlopowiczach w Złotych i Słonecznym.

[Anna Klimont · Rating 4 out of 5]

"Bułgaria. Złoto i rakija" to przede wszystkim bogate kompendium wiedzy o Bułgarii i jej mieszkańcach - ich tradycjach, wierzeniach, historii i codzienności. Książkę zdecydowanie wyróżnia postać autorki, która sama w połowie jest pochodzenia bułgarskiego, przez co wiedza akademicka miesza się tu z osobistymi doświadczeniami tworząc swoistą mozaikę i pozwalając przedstawiać opisywane zjawiska z różnych perspektyw. Miejscami może to nieco zaburzać odbiór - opowiadania z życia rodziny przeplatają się z ogromną ilością konkretnych informacji na temat kraju, przez co narracja nie zawsze jest równa, a stężenie faktów, dat, nazwisk czy bułgarskich słów może być niekiedy trudne do przyswojenia (zwłaszcza dla czytelników, którzy nie mają dużej wiedzy na temat kraju i języka). Ale "Bułgaria. Złoto i rakija" to przecież nie powieść podróżnicza czy przewodnik (choć Magdalena Genow wskazuje mnóstwo niezwykle atrakcyjnych turystycznie miejsc, czasami prawdziwych ukrytych perełek), a raczej ciekawy podręcznik po tej krainie. Pozwala lepiej poznać jej kulturę i charakter, a opisy, zdjęcia i wspomnienia autorki zachęcają do tego, żeby wyjść poza strony książki i doświadczyć ich samemu. Zdecydowanie polecam każdemu, kto interesuje się Bałkanami albo szuka nowych, niezapomnianych kierunków do odkrycia.

[Karolina Kownacka · Rating 4 out of 5]

3,5*

[Jonasz]

Zebrane fakty (i opinie) o Bułgarii są wcale ciekawe, lecz wydaje się, że książce zabrakło zarówno korekty, jak i redakcji: błędy składniowe, leksykalne („cenzura” to nie to samo co „cezura”), rzeczowe (passus o prawosławiu)… Wpisuje się w irytujący trend niedbalstwa wydawniczego i odbiera część przyjemności z lektury.

[Monika · Rating 3 out of 5]

Na pierwszych stronach czytamy ze będzie sentymentalnie i jest, ale to duży plus tego tytułu. Bardzo przystępna i czyta się dosłownie sama.

[Filip · Rating 3 out of 5]

This was an interesting but uneven book. Some parts of it - regarding customs, history, superstition, were very, very interesting and, often, quite amusing. Others: anecdotes from the author's family life and about cuisine weren't that interesting to me, even though I agree, that thanks to her unique perspective - having come from a Bulgarian family - made it bearable.

Despite finding some of these parts boring, I enjoyed listening to the book. And while I've got the feeling that I've only scratched the surface when it comes to learning about this country and I would appreciate a deeper delve into it, I left the book wanting to learn more.

[Delophera · Rating 4 out of 5]

Bardzo dobra książka, jednak momentami się dłużyła.

[Marianna the Booklover · Rating 3 out of 5]

Nigdy nie byłam w Bułgarii, więc z ciekawością sięgnęłam po książkę Magdaleny Genow. Trudno ją jednoznacznie sklasyfikować. Jest to po trochu: książka podróżnicza, wspomnienia, historia rodzinna i opowieść kulinarna, a wszystko to doprawione danymi historycznymi i statystycznymi. Autorka chciała tu naprawdę dużo zmieścić i w efekcie jest nieco chaotycznie, nie udało się też przez to uniknąć uogólnień i powierzchownego potraktowania niektórych wątków. Natomiast mimo to była to bardzo sympatyczna lektura. Autorka pisze sprawnie i dowcipnie, a o swoich dziadkach i dzieciństwie bardzo ciepło, choć nie stroni też od ukazania mniej różowych aspektów życia w Bułgarii. Jeśli ktoś, tak jak ja, nie wie praktycznie nic o tym kraju, albo kojarzy go przede wszystkim z tytułowymi złotem i rakiją oraz wczasami nad Morzem Czarnym, to myślę, że ta pozycja może zachęcić nie tylko do wizyty w innych niż wybrzeże zakątkach Bułgarii (przede wszystkim jednak chyba po to, żeby tam jeść te pachnące pomidory i inne specjały 😋🤤), ale też do dalszych poszukiwań informacji o tym bardzo (jak się okazuje) ciekawym państwie.

[Anna · Rating 3 out of 5]

Niestety nie byłam nigdy w Bułgarii, a chciałabym, więc miałam nadzieję, że Magdalena Genow przybliży mi ten kraj. Autorka jest nie tylko pół-Bułgarką, ale i bułgarystką, osobą z otwartym umysłem, która w Bułgarii ma rodzinę, spędziła wiele czasu i wciąż na temat swojej drugiej ojczyzny się dokształca. Dla mnie to najlepsza rekomendacja – wielkim łukiem unikam książki napisane przez osoby, które dany kraj opisują po kilku latach pobytu. Sama wiem, jak trudno wejść dogłębnie w kulturę i tajniki nacji, jeśli nie ma się do niej furtki od wewnątrz, czyli partnera, rodziny, lat spędzonych z babcią i ciocią na słuchaniu gawęd i opowieści.

Ciąg dalszy: https://przeczytalamksiazke.blogspot....

[negocjacje · Rating 4 out of 5]

podeszłam do tej książki bez żadnych oczekiwań, bardzo pozytywnie mnie zaskoczyła i zaintrygowała. Bułgaria okazała się znacznie ciekawsza niż sądziłam. Niektórym może przeszkadzać forma - czasem są dane, statystyki itp, czasem historia, czasem trochę wspomnień autorki oraz opowieści o jej rodzinie, mi natomiast (o dziwo) w ogóle to nie przeszkadzało. W sumie, to chyba właśnie te fragmenty przypominające pamiętnik najbardziej mi się podobały :)
jeśli to ma znaczenie - słuchałam w audio

[Raspberry · Rating 4 out of 5]

3.5-4 przyjemna podróż po wspomnieniach z Bułgarii.

[Ver · Rating 4 out of 5]

A really nice book about the author's personal experience. Her family comes from Bulgaria and she visited them often. She explains the culture, customs and history from a point of view that a Polish person can understand and also the differences between us. She presents the Bulgarian point of view too, being part-Bulgarian herself. I have been there on holiday and I can identify with many things said by the author.

[Ignacy · Rating 3 out of 5]

✨3.5✨

[backtobook · Rating 4 out of 5]

4,25

[Gabrysia · Rating 3 out of 5]

Audio 🎧

[Wiktoria Wiśniewska · Rating 3 out of 5]

3.5
Może chce ktoś ze mną poeksplorować Bułgarie?

[Aleksandra Szcześniak · Rating 4 out of 5]

3,75

[Pavelpetkov]

Колко българи живеят в Европа и какви са тенденциите в тяхната мобилност?
България изпитва масивни емиграционни потоци. И все пак не всеки заминава по същата причина или се премества в друга държава от ЕС със същите житейски планове. Явлението е много по-сложно.

Българите в чужбина - голямата болка на българската икономика, за която липсата на хора вече се превръща в хроничен проблем. И голямата надежд�� за всички останали тук - на всички избори гледаме наведнъж колко българи извън страната са гласували и как са гласували, с очакването, че промяната ще излезе от тяхната воля. Разбира се, в съвременния начин на живот между тук и там вече няма непреодолими препятствия и всеки избира или да нарече своя избор емиграция, или просто мобилност. Колко обаче са българите в Европа в момента и какви са техните тенденции за мобилност?

Краткият отговор е - около 900 000. Това е цифрата, цитирана от директорката на Евростат Мариана Коцева в интервю за bTV преди седмица. Тя уточни, че това са регистрирани българи, живеещи в други страни от ЕС.

Доклад на Евростат за трудовата мобилност в Европа, публикуван през юли тази година, разкрива повече подробности. През последните десет години, откакто българите имат право да се движат свободно в ЕС, процентът на гражданите, които са се възползвали от това, че живеят и работят в друга държава, се е удвоил. Следователно през 2018 г. около 13,3% от населението в трудоспособна възраст на нашата страна (20-64 години) е мобилно. За сравнение, румънските граждани са най-мобилните в ЕС, тъй като около една пета от общото население на страната живее някъде другаде в Европа.

Данните показват също, че много по-нискоквалифицирани български граждани са се възползвали от възможността за миграция. Броят на мобилните българи с основно образование, мигриращи в други страни, се е увеличил с 10,4% за периода 2008-2018 г. В същото време равнищата на заетост в България са по-високи от тези на нашите мобилни граждани в други страни. Според Евростат това означава, че миграцията от страни като България е мотивирана от причини, различни от търсенето на работа (например събиране на семейството, образование или ранно пенсиониране).

Картината е интересна и от разглеждането на различни страни. Германия е най-облагодетелстваната страна за миграция, като към 2019 г. там живеят около 340 000 българи. Този брой нараства с впечатляващите 30-40 000 души годишно. Ако българите в Германия продължат да се увеличават с тази скорост, цялото население на град като Варна (третият по големина град в България) скоро ще живее там. А средната възраст на българите, живеещи в Германия, е 32,4 години, според германския НСИ.

От друга страна, Белгия е водеща дестинация за работа сред българите в момента, според Евростат, с общ брой 37 000 души през 2019 г. Повечето от тях са заети в строителството, хотелиерството и ресторантьорството и козметичните услуги според наблюденията на нашите сънародници.

Традиционна страна за български гастарбайтери, като Испания, отчита сериозен отлив от 2009 г. (пиковата година за българите, живеещи в страната - около 151 000 души). Досега броят на българите е намалял с почти 29 000 души. Това е резултат от дългата рецесия на испанската икономика и колапса на строителния сектор, където е нает голям дял от българските граждани. Някои от тях се завърнаха в България, а други отидоха в други европейски страни.

Според изследовател на миграцията, професор Анна Кръстева, все повече българи се „уреждат в мобилността“. Техните миграционни проекти не са окончателни и често се трансформират - например образователната мобилност може да прерасне в семейна миграция, временната работа в чужбина може да доведе до постоянно установяване или в противен случай успешната реализация в чужбина може да продължи с успешна реализация в родината.

[Jakprzezokno Jola · Rating 5 out of 5]

Świetnie, lekko i z dystansem napisana książka, która jednak momentami dotyka dosyć bliskich autorce spraw. Pisze o kuchni bułgarskiej, miastach i wsiach, ludziach, mentalności, historii, polityce, wadach i zaletach tamtejszych ludzi. Gawędziarski styl autorki i wplatanie osobistych przeżyć sprawia, że czyta się to bardzo szybko i przyjemnie. To raczej opowieść o Bułgarii, a nie przewodnik, więc jeśli szukacie konkretnych, turystycznych informacji, to tutaj ich tak łatwo nie znajdziecie. Jako pół Bułgarka, która dużą część życia spędziła u dziadków w Bułgarii autorka odwiedza miejsca inne niż dobrze wydeptane, turystyczne ścieżki. Niemniej polecam bardzo.

[Joanna Czernik · Rating 2 out of 5]

2.5
Niestety - pierwsze w tym roku rozczarowanie.
Książka nie jest bardzo zła, ale to zdecydowanie nie to czego oczekiwałam. W Bułgarii byłam chyba z 6 razy - ulubiony kierunek wakacyjny moich rodziców - i oczekiwałam, że nie tylko się tam mentalnie przeniosę, ale dowiem również czegoś nowego o tym jakże ciekawym państwie.
Klimatycznie było tak sobie - raz czy dwa zakręciła się łezka i jakieś wspomnienie zamajaczyło w oddali.
Reportażowo było jeszcze gorzej - mnóstwo poruszonych wątków historyczno-społeczno-kulturalnych - żaden nie poprowadzony w sposób rzetelny i wyczerpujący..
Ehh - szkoda. Można przeczytać, ale nie ma się co nastawiać na fajerwerki.

[Koral Intens · Rating 2 out of 5]

Mimo że bardzo starałam się pokochać Bułgarie to mam wrażenie że Bułgaria nie kocha mnie.
Książka jest ciekawa jeśli szukacie czegoś o tym kraju i wiele rzeczy mnie naprawdę zdziwiło i czuję że dużo się dowiedziałam ale....
- miałam jednak momenty gdy czułam że jednak jest już tego za dużo
- autorka bardzo skacze po tematach i przez to czułam się w tym zagubiona
- mnóstwo opisów jedzenia ale brak ich fotografii a szkoda bo dla osób które nie znają tych potraw by to dużo wniosło.
Generalnie wydaje mi się że jest to dobra książka jeśli ktoś chciałby się dowiedzieć czegoś o Bułgarii. Ja po prostu się nią strasznie zmęczyłam.

[Qchcia · Rating 4 out of 5]

Książka napisana przez córkę Bułgara i Polki mieszkającą w Poznaniu. Opisuje w niej swoje przeżycia, wspomnienia, część tradycji bułgarskiej rodziny oraz dzieli się kilkoma przepisami kulinarnymi. - to by była część pierwsza.
W drugiej części autorka przechodzi bardziej do historii i obecnej sytuacji Bułgarii, kraju. Nawiązuje także do jej powiązań z Rosją, co w obecnych czasach słucha się niewątpliwie ciekawie niż przedtem.
Książka wciąga, zdecydowanie! Idealna lektura jeśli ktoś chciałby poznać kraj "od kuchni".

[Tatianka · Rating 3 out of 5]

Ciągle odczuwałam jakąś niechęć autorki do kultury, i może nawet obcość. Jakby autorka była bardziej Polką, niż Bułgarką, i to było czuć w opisach niektórych tradycji (pogrzebu, ślubu). Byli też w tekście powtórzenia (tu już to chyba wina redaktorów). Ale czytało się łatwo, i szczególnie mnie ciekawiło opisy rodzinne/osobiste, niż te historyczne czy kulturowe, może też dlatego, że czułam, iż autorka nie jest w nich rozeznania za bardzo.

[Weronika · Rating 3 out of 5]

Nie mam pojęcia, czym ta książka jest, ponieważ mamy tu zbiór faktów historycznych, które przemieszane są opisami przeżyć autorki, a także historiami o jej rodzinie.
Książka ma chaotyczny układ w środku, ponieważ wzmianki o zwyczajach bułgarskich potrafią być przemieszane sprawami z historii czy polityki, które nie mają jakiegoś logicznego ciągu.
Czegoś tam się o Bułgarii dowiedziałam, ale niedosyt pozostał.

[zuzi · Rating 4 out of 5]

Książka istotnie umiliła pobyt nad Morzem Czarnym. Autorka przeprowadza nas przez różne aspekty bułgarskiej rzeczywistości: od lekcji kulinariów do rozległego dziedzictwa historycznego które do dziś rzuca cień na naród. W nie za grubej książce poruszone jest bardzo wiele kwestii, to wręcz pigułka wiedzy - co niekoniecznie działa tu na plus, bo chyba największy minus tej pozycji to jej krótkość. Polecam dla ciekawych świata ❤️❤️

[AD · Rating 5 out of 5]

Książka bardziej o ludziach niż o miejscu. O Bułgarach zaskakująco (jak na autorkę, która się z nimi mocno utożsamia) szczerze i bez pudru. Mimo to po lekturze Bulgarzy wydają się jeszcze sympatyczniejsi. A może właśnie dlatego? Miks własnych obserwacji i przeżyć autorki (czasami bardzo osobistych) i opinii badaczy z autorytetem (mimo to przyjemne w czytaniu). Polecam.

[La Cucaracha · Rating 3 out of 5]

Najmocniejszą stroną tej książki były dla mnie prywatne wątki autorki. Głównie opowieści o babci, wspomnienia z pobytów w Bułgarii, ciekawostki kulinarne. Oczywiście tradycje bułgarskie i różnice kulturowe też bardzo interesujące i przekazane w przystępny sposób.
Temat historyczno-polityczny dość obszerny i nużący, jakbym czytała Wikipedię.

[shubiektywnie · Rating 3 out of 5]

🎧

3

Przesłuchana w ramach bałkańskiego miesiąca u Natalii z kanału @kursywa i #czytamszeroko u Krysi z kanału o książkach, bo to w dużej mierze autobiografia.

Dużo ciekawostek, dobra na początek. Spełniła swoje zadanie, bo po tej lekturze inaczej podejdę do Bułgarii, jeśli kiedyś się tam wybiorę.

[Ola · Rating 4 out of 5]

Bardzo sympatyczna lektura. Może dobrze mi się ją czytało ponieważ sama podróżowałam po Bułgarii i większość ciekawostek była miłą przypominajką. Po takiej książce trzeba usiąść do szopskiej i rakiji :)