Apoll Besobrasow

by Boris Poplawski

Boris Poplawski (1903–1935) war in den Pariser russischen Exilkreisen vor allem als ausdrucksstarker Lyriker bekannt. Der Roman »Apoll Besobrasow« erzählt in gleißenden Bildern von einigen entwurzelten jungen Menschen – meist russischen Emigranten –, die sich torkelnd und tanzend durch Paris treiben lassen und der Kunstwerdung ihres eigenen Lebens widmen. Der Ich-Erzähler Wassili lernt den geheimnisumwitterten Apoll Besobrasow kennen, der voller Widersprüche, aber auch von enormer Anziehungskraft für ihn ist. Beide sind verlorene Existenzen, die nach Schönheit und Aufrichtigkeit streben, beide schlagen sich durch und deuten ihre Zukunftslosigkeit zu Freiheit um. Russland gehört der Vergangenheit an, Frankreich bleibt ihnen fremd – die Nichtzugehörigkeit des Dazwischen versetzt den Roman in einen ambivalenten Schwebezustand. Doch die selbstgewählte Isolation treibt giftige Blüten, auf die Euphorie der Freiheit droht ein tiefer Absturz zu folgen.

Die von der Lyrik geprägte Sprache reizt die Imaginationskraft des Lesers mit ihrer hypertrophen Farbenpracht bis zum Überschäumen – und weist mit futuristischen und surrealistischen Einflüssen, mit den ausgiebig erforschten Rauschzuständen und der radikal antibürgerlichen Attitüde der Figuren wie ein früher Vorläufer auf die späteren Beatpoeten voraus. Olga Radetzkajas Übersetzung arbeitet mit feinem Gespür die Zwischen- und Untertöne in den grellen Formulierungen und kraftvollen Bildern heraus. Sie bringt die den Figuren eingeschriebene Verlorenheit und tiefe Traurigkeit des Exils, die auch hundert Jahre später noch Gültigkeit haben, zum Leuchten.

Genres: Russia, Russian Literature

299 pages, Hardcover

First published January 1, 1956

Reviews

[Vit Babenco · Rating 5 out of 5]

Apollon Bezobrazov can be roughly rendered into English as Apollo the Ugly.
First of all Boris Poplavsky was a poet and surrealist so his prose remained surreally poetic:
“Coarse beauty of the creation seemed to be dissolving in the rain like in time.”
“Huge cities continue to suck in and exhale human dust.”
And imagery is like stardust of words…

Dragging my feet, I left my kin; dragging my thoughts, I left God, dignity and freedom; dragging my days, I lived for twenty four years.

This is a frank self-portrait of the narrator and the protagonist is his only friend.

Apollon Bezobrazov was entirely in the present. The present was like a golden wheel, with neither top nor bottom, which the perfection of the world was spinning pointlessly, without plan and free of charge, on which someone invisible stood, ravished from the world by his horrifying happiness.
In his presence, everything turned to stone, as though he was Medusa.

And they were going through life as if they were blown by the wind of time… They were outcasts. They forgave and forgot.
“Blessed are those who have forgiven much: for their kingdom of heaven is on earth.”
Turn your living into poetry… Fritter your youth away… Squander your love… Burn your books… Burn your entire life.
“Tears are the only fluid of life.”
All is sadness. All is wistfulness. And all is nostalgia.

[Sophie · Rating 4 out of 5]

4.5/5.0 ♥
Alte Russen wissen ja ohnehin viel Begeisterung bei mir auszulösen, aber Boris Poplawski stach dieses Jahr sehr heraus. Freue mich schon darauf, dazu ein paar geordnete Gedanken in Videoform zu bringen.

[Mr. (Rami)Roshka · Rating 4 out of 5]

Lyrisch stark, und düster

[Kathrin (la_chienne)]

Ein Schuss Künstlerarmut, etwas Bohèmeromantik, alles sehr symbolistisch und surrealistisch. Genauso wie ich es mag.
Es ist ein Roman ohne große Handlung, aber ein sprachlicher Genuss. So lässt man sich also gerne mittreiben...

Boris Poplawski starb 1935 mit gerade einmal 32 Jahren an einer Überdosis.
Von seinem stark autobiografisch geprägten Roman erschienen zu seinen Lebzeiten lediglich Auszüge.
2019 ist "Apoll Besobrasow" in der Übersetzung von Olga Radetzkaja im Guggolz Verlag erschienen.

[Krys · Rating 3 out of 5]

Прамежкавы свет эміграцыі
— Вы француз?
— Нет, я из промежуточного мира.
— Как вы говорите?
— Я не говорю.

Мадэрнізм - удалы жанр... стыль... перыяд... з'ява: як ні напішаш, а ёсць прыкрыццё - гэта ўсё па-мадэрнісцку. Не падабаецца сюжэт? Нерэальныя персанажы? Няроўная мова? Дык мадэрнізм жа. Ну, ладачкі. Пісьменнік "у доміку". Але ніхто нам з цынічнай высоткі постмадэрнізму не забароніць разглядаць ягоную спаруду.

З першых радкоў зачароўвае экспрэсіянісцкая мова, як дождж з парыжскіх паштовак - не мокры, а глянцавы: "клокотал... нежно шелестел... медленно падал, как снег... стремительно пролетал светло-серыми волнами, теснясь на блестящем асфальте... Он шел, как идет человек по снегу, величественно и однообразно. Он то опускался, как вышедший из моды писатель, то высоко-высоко пролетал над миром, как те невозвратные годы, когда в жизни человека еще нет никаких свидетелей". Цікава, што ў частцы пра дзяцінства неадмірнай, нетутэйшай Веры-Тэрэзы, нявесты ўсіх і нікога, мова празаізуецца, гучыць класічна-абыдзённа, без штукарства, нанізвання эпітэтаў, але празрыста-проста. Гераіня - сама незямная істота - не мае патрэбы ў спецэфектах. Але магчыма, што аўтар пісаў гэтую навэлу не адначасова з іншымі часткамі, і выпаў з уласнага стылю.

"Огромные города продолжают всасывать и выдыхать человеческую пыль". Не ў стане прыжыцца ў чужым свеце, асімілявацца, невялікая дзівацкая "камуна" інтравертаў-эмігрантаў, кожны песцячы сваю філасофію-рэлігію, шукае апору адзін у адным, у кнігах, у веры, у бязвер'і, у чалавеку, у алкаголі, у прыродзе, у слове. Бадзянні герояў - спроба ўтрымацца, ухапіцца за нешта ў падзенні ў нішто, бессэнсоўнасць. Так яны хапаюцца за песні радзімы, не памятаючы словы. Так ловяць погляд выпадковага чалавека. Так даюць нырца ў выпадковы баль."Париж, Париж, асфальтовая Россия. Эмигрант — Адам, эмиграция — тьма внешняя. Нет, эмиграция — Ноев ковчег. Малый свет под кроватью, а на кровати Грушенька наслаждается со Смердяковым. Слышны скрипы, эмиграция молится под кроватью". Цікава, што ў Іванова ў Харбінскіх матыльках яркі вобраз эміграцыі - гэта Бабілонская вежа. А тут - Ноеў каўчэг. Бабілонская вежа больш пасуе з мяшанкай моваў, народаў і страчанай мэтай жыцця.

"О, проснулся, болезный", - гэтую фразу хочацца ўжыць да герояў неаднойчы, беспрытульных, брудненькіх і п'яненькіх, пахмельна і сухотна хваравітых, бяздомных, нелюдзімых: "о, проснулся, болезный" - і "раскрываются медленно глаза уязвленных светом, ошеломленных головною болью, изжогой во рту, усталостью и болью в половых органах, души тех, кто вчера до утра хохотали, острили, кричали, пили фальсифицированные напитки, бессвязно спорили, развратно целовались и длительно и изможденно совокуплялись с кем-то, зачем-то, где-то". "Я тоже пока не бобовлял, щас подумою хде достать бы" - прага распухлага языка, заблытанага ў мовах, "обожженного холодной водой, ошеломленного отсутствием сна, больного, бодрящегося, ежедневного и равнодушного зрителя розового возникновения, алого полыхания, желтого свечения и, наконец, белого исчезновения холодного летнего рассвета, быстро сменяющегося мертвым белесым сияньем дождливого дня".

Героі Паплаўскага не падаюцца мне рэальнымі, хоць Вера-Тэрэза і мае ўласную гісторыю ад дзяцінства - гэта больш падобна на міфалагізаванае жыціе, а не жыццё. Ціхан-Зеўс, Вера-Тэрэза, Апалон-Безабраз - ці не расшчапленне ўсё гэта асобы апавядальніка? Ягонае "я" амаль не гучыць у кнізе. Ягоную асобу найбольш цяжка аднавіць з аповеду: нябачны, бязвольны, няўдачлівы, беспрытульны.

Чаму кніга названая імем Апалона Безабразава? "Прыгожы непрыгожы". Боскі, у іншым месцы называны наўпрост нячыстай сілай. Апалон Безабразаў - выступае ідэальным альтэр эга апавядальніка, ён моцны фізічна, начытаны, ён аскет, звысака глядзіць на свет, ён зачароўвае Тэрэзу, ён адзіны знаходзіць сякую-такую працу (здольны прыстасавацца і выжыць). Ён патрэбны суразмоўца для імітацыя дыялогу, ён апора дзіўнай кампаніі.

Вера-Тэрэза - душа кампаніі, хворая на цела і на дух. Блюзнерка і святая адначасова. Яна - яшчэ адно ўвасабленне эміграцыі (дзіця, народжанае на чужой зямлі, нетутэйшая гэтай зямлі і ўсёй чалавечай планеце ўвогуле), свядомасць, змененая чужым арганізму рэчывам, скажоны свет, занадта хуткі ці замаруджаны, хваробна яркі, у пошуку пяшчоты і прабачэння Богу (а не прабачэння ад Бога). З памкненнем, патрэбай "хрысціць каменьчыкі".

Ціхан-Зеўс - цела, маўклівая фізічная дзея. Што пра яго сказаць, акрамя "шофер сорок дней не ел и не читал Достоевского".

Бодры эмігранцкі шафёр, афіцэр, пралетарый, хрысціянін, містык, бальшавік... "армянские анекдоты, еврейские, солдатские, генеральские, советские и марсельские, слой за слоем, бремя за бременем, как сажа, копоть, шелуха и нечистоты"... "яркий и наглый поток, где среди шума и переполоха все отрицают друг друга, все смеются друг над другом, все взглядом или метким словом стараются стереть друг друга с лица земли. Огромное Нет... отовсюду, все толкаются словами, все кипят и изнемогают в словах" - так віруе эміграцыя, пажыраючы таленты, слабыя душы, бяздомных філосафаў.

А в соседних комнатах с разбитыми стеклами зимовали ласточки.
Мне падаецца, у кароткім сказе схаванае сэрца кнігі, столькі ў ім вастрыні, нутраной выстыласці, пяшчоты, крохкасці, безабароннасці і неадменнасці бяды.

[Jo Edinburgh · Rating 3 out of 5]

After really enjoying 'Homeward from Heaven' I really wanted to love this book, however, I struggled to finish it.
At at least a couple of key points there is nothing driving the story forward. I had two hiatuses from which I struggled to keep reading. The first was after the party/ball which ends at page 66, and the second at page 97, after Tereza's backstory.
I have given this book a rating of 3 stars as I thought the ending satisfying, but it could have easily been 2 stars.

[Natalia Miller · Rating 5 out of 5]

Это скорее не роман, а ��уманная исповедь русского эмигрантского Парижа, роман-состояние, роман-бред, роман про молодость, потерянность, бедность, мистику, тоску и невозможность нормально жить.
Невозможность нормально жить, это про нас.

[Amedeo Ceruti · Rating 4 out of 5]

Herr Poplawski kann schreiben - ein wenig zu surrealistisch für mein Geschmack aber lyrisch