خلسه

by محمدحسن اعتمادالسلطنه

خلسه ، مشهور به خوابنامه

کتاب خلسه از آخرین نوشته های اعتماد السلطنه است . او که جرات نمیکرد اندیشه های سیاسی خود را آشکارا بر زبان آورد در این کتاب چنان وانمود می کند که در حالت بین خواب و بیداری دیده است که پادشاهان ایران یازده تن از صدر اعظمان قاجار را از حاجی ابراهیم اعتماد الدوله شیرازی تا میرزا علی اصغر خان اتابک مشهور به امین السلطان، به بازپرسی کشیده و درباره آنان داوری کرده اند.

Unknown Binding

Reviews

[Hamed · Rating 3 out of 5]

در مسیر بازگشت اردوی ناصرالدين شاه از عراق عجم در سالهای آخر سلطنتش در حوالی ساوه نویسنده از اردوی شاهی جدا می‌شود و شبی را در داخل مسجدی که رو به ویرانی است می‌گذراند. شب سقف چند بار باز می‌شود و افراد مختلفی که بعدا معلوم می‌شود شاهان سرسلسله ایرانی از کوروش و داریوش و اشک و شاه اسماعیل و... و همچنین یازده تن صدراعضم های تا آن موقع قاجار وارد می‌شوند و این شاهان صدراعضم ها را محاکمه می‌کنند تا دلیل عقب ماندگی معلوم شود.
اکثر صدراعظم ها نمره قبولی می‌گیرند فقط میرزا حسین خان سپهسالار و امین السلطان نمره رد می‌گیرد. که هر دو با نویسنده مشکل شخصی دارند و بنابراین در اعتبار روایات نویسنده باید با احتیاط نظر کرد.
امیرکبیر هم با اینکه نیت خیر داشته ولی متهم به اقدام به براندازی ناصرالدين شاه می‌کند به سختی نمره قبولی می‌گیرد.
بیشتر کتاب به محاکمه امین السلطان سپری می‌شود و به نوعی در همه امور مقصر شخص او بوده و از خیانت نشات گرفته.
همچنین شرح تحریم تنباکو و چگونگی پرداخت جریمه که مبلغ زیادی بوده و با گرفتن وام از بانک به مبلغ 500 هزار لیره با درصد 8درصد به مدت 40 سال انجام شده.
پایان کتاب به ظاهر کامل نیست و نصفه تمام می‌شود.