جادوهای داستان: چهار جستار داستان‌نويسی

by حسین سناپور

جهان چیزی یکپارچه و ملموس و کاملا آشنا نیست و این کار داستان است که آن را و لایه‌ لایه‌هایش را به ما بشناساند و از این طریق، زندگی‌مان را غنی‌تر کند. این کار هم مقدور نیست جز عرضۀ جهان در نگاه‌های متنوع و سبک‌های متعدد که هر یک نیز با ابزار و شگردهای متنوع داستان، قابل دستیابی و شکل دادن است و کار نویسنده چیزی نیست جز تازه کردن و غنی کردن زندگی خوانندگان از طریق به کارگیری ابزار مناسب برای وجوه گوناگون عناصر داستان‌های متفاوت. کتاب حاضر با موضوع عنصر جادو در داستان در چهار بخش به نگارش درآمده‌ است. عناوین این بخش‌ها عبارت است از: جادو در آثار مارکز؛ بروخس، کافکا؛ وهم در آثار ساعدی؛ داستان موقعیت؛ و سیلان ذهن.
چاپ اول ۱۳۸۷

123 pages, Paperback

First published April 1, 2008

About the author

سناپور در سال ۱۳۳۹ در کرج به‌دنیا آمد. درس‌خواندهٔ رشتهٔ منابع طبیعی است اما از همان ابتدا به نوشتن و روزنامه‌نگاری روی آورد. در آغاز فعالیت داستان‌نویسی‌اش برای کودکان و نوجوانان می‌نوشت. پسران دهکده (۱۳۶۹) و افسانه و شب طولانی (۱۳۷۳) حاصل این دوران است. سپس به روزنامه‌نگاری روی آورد و در روزنامه همشهری و زن و حیات‌نو و چند نشریه دیگر شروع به همکاری کرد. مدتی هم بر کار گردآوری و چاپ داستان‌هاب مجلات گردون و کارنامه نظارت داشت. اولین رمان‌اش نیمهٔ غایب را در ۱۳۷۸ منتشر کرد. این رمان برای او جوایز مختلفی را به ارمغان آورد و در مدت یک سال شش بار تجدید چاپ شد.[۱:] در سال ۱۳۸۰ کتابی در شناخت زندگی و آثار هوشنگ گلشیری به نام همخوانی کاتبان تالیف و منتشر کرد. او هم‌اکنون مشغول تدریس داستان‌نویسی است.

Husayn Sanapur

Reviews

[Fateme Beygi · Rating 4 out of 5]

داشتم فکر می کردم اگه این کتاب رو همون چند سال پیش که گرفته بودم، می خوندم انقدر برام مهم نبود که الان هست. در صورتی که تا نیمه هم خونده بودم گویا. از نو خوندمش. دقیق با نکته برداری و می تونم بگم بی اندازه کمکم کرد در شناسایی مسیر نوشتن خودم و این که به کدوم سبک نوشتاری گرایش دارم و تازه فهمیدم چرا نثرم یه سری از ویژگیا رو داره و این عیب نیست چون نیازش اینه.

سه جستار جادو، وهم و داستان موقعیت واقعا راهنما و پاسخگوی نیازم بودن و حالا باید بیشتر درباره شون بخونم. به خصوص داستان موقعیت که خیلی خیلی کمتر بهش پرداخته شده توی تالیفات ایرانی. اگه به مطالعه ی ساختار داستان و سبک ها یا جریانتش علاقه مندید، اگه می نویسین و اگه مخاطب جدی داستان هستین این کتاب به کارتون میاد و در در عین سادگی و مختصر بودنش توی خیلی مواقع ممکنه برای هضم داستانا راهگشاتون باشه.

به قطع حالا باید برم سراغ خوندن ده جستار داستان نویسی

[Mohammad Sadegh Rasooli · Rating 2 out of 5]

این نوشته در وبلاگم

از موقعی که غربت‌نشین شده‌ام، کتاب‌های ایران را از طریق کتاب‌هایی که دانشگاه می‌آورد دنبال می‌کنم. تازگی‌ها با پدیده‌ای مواجه شده‌ام که اسمش را فی‌البداهه می‌گذارم کتاب‌سازی. مثلاً نویسنده‌ای خیلی معروف است، آن وقت چهار تا نوشتهٔ بی‌ربطش را سر هم می‌کنند و به اسم کتاب به خورد ملت می‌دهند. مثلاً کتاب «تا سر زلف عروسان قلم» نوشتهٔ محمود دولت‌آبادی که گزیدهٔ بدون توضیح و حاشیه‌نویسی نوشته‌های کهن است. یا همین الان کنار دستم، کتاب «چگونه می‌توان داستان‌نویس شد؟» نوشتهٔ جمال میرصادقی است به قیمت ۵۵ هزار تومان. محتوایش چیست؟ شاید حدس بزنید یک کتاب مرجع است برای راهنمایی تازه‌کارها برای نوشتن. حدس تا حدی درست است البته با این توضیح که عمدهٔ کتاب داستان‌های کوتاه خود نویسنده است که لابلای فصول کتاب جا خوش کرده است تا به هفتصد و خرده‌ای صفحه و قیمت پنجاه و پنج هزار تومانی برسد. کتاب دیگری از همین نویسنده در کتابخانهٔ دانشگاه هست به اسم «داستان و داستان‌نویس» به همین سبک و سیاق.

در این میان، کتاب «جادوهای داستان»، کتاب‌سازی نیست ولی تا حدی چنین حسی را به آدم میم‌دهد. یعنی بد نیست و می‌توانست خیلی بهتر باشد. این کتاب، کتابی کوتاه شامل یک سخنرانی و چهار مقاله است. موضوع اصلی کتاب، تحلیل عناصر جادو و سیالیت خیال در داستان‌های رئالیسم جادویی و جریان سریال خیال است. یک فصل از کتاب اختصاص دارد به جادو در داستان‌های مارکز، بورخس و کافکا. فصلی دیگر در مورد وهم در داستان‌های ساعدی است. دو فصل دیگر در مورد داستان موقعیت و سیلایت خیال است. به نظرم به غیر از سخنرانی (به جای مقدمهٔ) کتاب، بقیهٔ نوشته‌ها نامسنجم و پراکنده هستند. شاید اگر خواننده همهٔ آن کتاب‌هایی که در این فصول اشاره شده است را خوانده و به یاد داشته باشد، بتواند تا حدی با کتاب ارتباط برقرار کند. درست مثل حسی که من از فصل آخر کتاب داشتم چون هم «خشم و هیاهو»ی فاکنر را خوانده بودم و هم «شازده احتجاب» گلشیری را. در مجموع این آش شله‌قلم‌کار، آش دهن‌سوزی نیست.

[Ava]

- به جای مقدمه : چی بنویسیم، یا با چه سبک و سیاقی بنویسیم
- جادو در آثار ِمارکز، بورخس، کافکا
- وهم در آثار ِ ساعدی
- داستان ِ موقعیت
- سیلان ذهن

واقعا کار ِ مفید و خوبی ِ

[Elyas · Rating 4 out of 5]

جستارهای «جریان سیال ذهن» و «داستان موقعیت» رو که نیاز داشتم، خوندم. خوب بود.

[Bahareh Sharifi · Rating 4 out of 5]

کتاب خوبی بود ولی اگر قبل از خوندن این کتاب داستان هایی که از کافکا، مارکز، بورخس و ساعدی در کتاب نام برده شده خوانده باشید بهتر کتاب را درک خواهید کرد.این کتاب از پنج بخش اصلی تشکیل شده:
- به جای مقدمه: چی بنویسیم، یا به چه سبک و سیاقی بنویسیم
- جادو در آثار مارکز، بورخس، کافکا
- وهم در آثار ساعدی
- داستان موقعیت
- سیلان ذهن

[وریا سنایی · Rating 3 out of 5]

خوب نبود متاسفانه

[Atefe Dtr · Rating 3 out of 5]

کتابش مجموعه ای از جهار جستاره. من بخش مربوط به ساعدی رو دوست داشتم. توضیحاتش شفاف، ساده و جالبه.