از اوایل سال 1945 معلوم بود که امریکاییها نمیخواهند دست روسها و فرانسویها به دانشمندان آلمانی و پروژهی هستهایشان برسد. برای همین، دانشمندان آلمانی همه بازداشت شدند و به اردوگاه اسرای جنگی بلژیک انتقال یافتند. گدسمیت ده نفر را از میان آنان انتخاب کرد ـ از جمله ورنر هایزنبرگ ـ تا در فرصت مغتنم به فارم هال گسیل شوند. با آماده شدن فارم هال، او همهی آنها را به دست سرگرد ریتنر سپرد تا عملیات اپسیلون را آغاز کند: اسکان دانشمندان هستهای آلمان در فارم هال و ضبط و ترجمه و مخابرهی مخفیانهی حرفهای آنان. در تمام اتاقها و از جمله اتاق نشیمن میکروفون نصب شد. مأموریت کاملاً سری بود و مربوط میشد به برنامهی هستهای آلمان در جنگ جهانی دوم
یکی از بهترین نمونههای نمایشنامههای علمی ـ تاریخی. چیزی شبیه به «قضیهی رابرت اوپنهایمر» هاینار کیپهارت یا «کپنهاگ» مایکل فرین. گذشته از روایت واقعهای تاریخی، دوراهیهای اخلاقی پیش روی دانشمندان هستهای رو هم خیلی خوب نشون میده. مؤخرهی بسیار خوندنی هم داره با عنوان «مسئولیت دانشمند» که از کتاب «جزء و کل» ورنر هایزنبرگ گرفته شده
علارغم اینکه موضوع و شخصیت های جالبی داشت، چیز خاصی برای ارائه نداشت.
فارم هال روایتی از یک برهه حساس در جنگ جهانیه که توش، ورنر هایزنبرگ و چندتای دیگه از خفن های علم فیزیک و شیمیِ آلمان قبل از انداختن بمب های اتمی روی ژاپن توسط آمریکا، دستگیر میشن و به فارم هال منتقل میشن. بقیه نمایشنامه شرح حالی از شرایط، رفتار و افکار این چندتا دانشمند درباره پروژههاشون در مورد شکافت اتم و اختراعِ راکتور هسته ایه.
شاید زیباترین بخشِ این کتاب، اون بخش گزیده از کتاب جزء و کل هایزنبرگه که نویسنده متناسب با محتوای فارم هال، از کتاب اصلی انتخاب کرده و ته این نمایشنامه اضافه کرده.
انگیزهی باطنی برتولت برشت از نوشتن «زندگی گالیله» خبر شکافتن اتم به وسیلۀ فیزیکدانان آلمانی بوده. «فارم هال» در واقع باطن و ظاهرِ انگیزۀ باطنی برشت است. هر دو کتاب سعی در پاسخ به پرسشهای مشابهی دارند: نخست آنکه آیا برای پیشرفت علم میتوان اصول انسانی را زیر پا گذاشت؟ دوم آنکه مسئولیت طبقه روشنفکر در روزگار حکمرانی ظلم چیست؟ اسناد ترجمه و شنود فارم هال در سال 1993 منتشر شده و گفتوگوهای این کتاب بر اساس همان اسناد نوشته شده است. دانشمندان حاضر در ساختمان فارم هال، آمیزهای از تضادها هستند: شکاک اما زود باور، روشن بین اما نابینا. سرگرد ریتنر در جایی از کتاب میگوید: شاید ما انتظار داریم آدمهایی که در یک زمینه برجستهاند باید در زمینههای دیگر هم برجسته باشند. برشی از کتاب جزءوکل اثر ورنر هایزنبرگ به انتهای کتاب ضمیمه شده که به ارزش کتاب افزوده
نمایشنامهای مستند در مورد عملیات اپسیلون آمریکاییها برای اسیر کردن دانشمندان مرتبط با انرژی هستهای در آلمان در زمان جنگ جهانی دوم و محصور کردن آنها در فارمهال در انگلیس به قصد جاسوسی از پیشرفتهای آلمان در اختراع بمب اتم. اکتشافاتی که تصمیم بعدی آمریکا برای بمباران هستهای هیروشیما و ناکازاکی رو زیر سوال میبره. کتاب بر اخلاق در علم و مسئولیت اخلاقی دانشمند تمرکز داره و خیلی جذاب تونسته وقایع فارمهال رو روایت کنه.
Very interesting history. Fascinating to read the transcripts of the German scientists conversations about their involvement in the German atomic bomb program.
This jewel of a book is both a dramatization (play) of Farm Hall and a historical account of the German nuclear fission project. It also includes excerpts from the original Farm Hall transcripts. The play is very true to its source and brings the events to life. After reading the narrative, I am convinced that the German scientists did not really want to develop a nuclear bomb for Hitler, but were scared of failure under the Reich. However, despite the fact that Hahn (who received the Nobel prize while interned at Farm Hall) had discovered nuclear fission several years before, they were not even able to produce a nuclear reactor, which was their main goal; they seemed very embarrassed by that failure when they discovered that the Americans had done that a few years before…thanks to Fermi.
PS For those unfamiliar with "Farm Hall", that is where the key German scientists for the German atomic bomb project were interned after the war (WWII), which included 3 Nobel laureates by my counting. Their conversations and responses to the American atomic bomb were secretly recorded. The top secret transcripts were not released publicly until the 1990's.