مزدیسنا و ادب پارسی

by محمد معین, ابراهیم پورداود (Preface)

م‍زدی‍س‍ن‍ا و ادب‌ ف‍ارس‍ی‌؛ تألیف: محمد معین؛ سرآغاز: استاد ابراهیم پورداود؛ تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم، 1338 خورشیدی؛ 623 صفحه به زبان فارسی و 36 صفحه به زبان انگلیسی، مصور.
در اصل این کتاب پایان نامه دکترای مولف است که تحت عنوان " مزدیسنا و تاثیر آن در ادبیات پارسی" اولین بار در سال ۱۳۲۶ توسط دانشگاه تهران به چاپ رسیده است.

Genres: Research

659 pages, Paperback

First published January 1, 1947

About the author

محمّد معین (۹ اردیبهشت ۱۲۹۷ در محله زرجوب رشت – ۱۳ تیر ۱۳۵۰ در تهران) یکی از محققان برجسته و پدیدآورندهٔ یکی از مهمترین لغت‌نامه‌های فارسی یعنی فرهنگ معین است. آرامگاه وی در آستانه اشرفیه قرار دارد.

Reviews

[Erfan.Dianat]

گذشته از مطالبِ کتاب، یک حظِ مضاعفی هم از شکل و شمایل ونثر و روش‌ و...ی کتاب بردم. به عنوان یکی از نمونه‌های خوب از تحقیقات کلاسیک فارسی.
دیگه این که توضیحات مقدماتی‌ای که مرحوم معین قبل از ورود به بحث‌های اصلی‌ش تنظیم کرده بسیار کامل و خوندنی‌ن. و جدای از اون گوشه‌کنار کتاب پُره از یادداشت‌های ریشه‌شناختی و تقریباً هر اسم خاصی که توی کتاب اومده درباره‌ی ریشه‌ش هم بحث شده.
اما بحث اصلی کتاب، یعنی ربط آیین مزدیسنا به ادبیات بعد از اسلام، به خوبی باقی بخش‌ها نبود شاید. معین حجم زیادی از شواهد و اسناد مربوط به بحث رو از لابه‌لای متن‌های فارسی جمع کرده که کار ستودنی‌ایه ولی غالباً از این شواهد به یه تحلیل نهایی نمی‌رسه.
در مجموع کتاب بسیار خوندنی‌ای بود. خصوصا چند صفحه‌ای از جلد اول که درباره‌ی اساطیر آریایی بحث می‌کنه ‌واقعا بی‌نظیره.

[Sadra]

مهم‌تر از متن کتاب، پاورقی‌های خیلی دقیقشه.

[Ali]

It's mostly about Iranian old religions and it's effect on Iranian culture and literature
مزدیسنا و ادب پارسی تحقیقی ست کلاسیک و نسبتن قدیمی، در عین حال بسیار جامع.

[Khodabakhsh]

از سرآغاز این کتاب بقلم استاد پورداود: تأثیر آئین ایران باستان نه فقط در منظومه هایی چون شاهنامه و گرشاسبنامه و در آثار منثوری مانند قابوسنامه و سیاستنامه و جزاینها دیده میشود، بلکه در سراسر ادبیات هزارسالۀ فارسی چه نظم و چه نثر نیز هویداست و نبایستی هم جز این باشد، زیرا اقلیم و نژاد و زبان ما همان است که در چند هزار سال پبش بود، با این تفاوت که سرزمین کنونی ما پاره ایست از ایران زمین بزرگ و در استیلای بیگانگان نژاد غیر آریایی باین دیار راه یافت و زبان ما مانند همۀ زبانهای زندۀ روی زمین در گردش طولانی خود تغییری یافته از فرس هخامنشی بهیئت فارسی درآمد... این مقدمه در 4 صفحه آمده است.

[Mj Ahmadizade]

با توجه به زمان نگارش آن سبک کتاب بسیار پیشرو و پژوهشگرانه است؛ از منابع بسیاری استفاده شده و دقت علمی آن بالاست.
فصول مقدماتی آن برای هر مخاطب متوسطی که می‌خواهد تصویری کلی از دین زرتشتی به دست بیاورد بسیار مفید است.