Paryż domowym sposobem. O kreowaniu stylu życia w czasopismach PRL

by Agata Szydłowska

Jak uszyć modny płaszcz o kroju francuskim z wojskowego koca? W jaki sposób urządzić przyjęcie, kiedy nie mamy ani stołu ani krzeseł? Jak kichać sposobem bezszmerowym i dlaczego mamy się witać bez całowania rąk? W jaki sposób "Przyjaciółka" walczyła z powojennym analfabetyzmem, a jej redaktorki - z biedą, zacofaniem i "zabobonem"? Jakie warunki musiała spełniać kandydatka na "kociaka"? Dlaczego wnętrza, stroje i przepisy kulinarne publikowane w "Ty i Ja" budziły niesmak części czytelników? Co kryje się pod hasłem: Paryż domowym sposobem?

Popularne w PRL-u czasopisma poświęcone kulturze, stylowi życia i codziennym bolączkom towarzyszyły czytelniczkom i czytelnikom w zmaganiach z nową powojenną rzeczywistością. Edukowały, pouczały, radziły. Kreowały snobizmy, prowadziły własne kampanie na rzecz dobrego gustu, lecz także wykonywały pracę u podstaw, oferując fachowe porady dotyczące zdrowia czy wychowywania dzieci. Bywały narzędziami propagandy, ale też walczyły o zachowanie niezależności. Wszystkie miały misję, którą realizowały, sięgając po środki odpowiednie dla różnych grup społecznych.
Książka Agaty Szydłowskiej to próba zmierzenia się ze współczesną nostalgią za kulturą wizualną PRL-u i spojrzenia na nią z perspektywy pism kształtujących styl życia: "Przekroju", "Ty i Ja", "Przyjaciółki" i "Kobiety i Życia".

Elity zostały wymienione, panie ruszyły do pracy, mieszkańcy wsi ruszyli w stronę miast i wyższych szczebli społecznej drabiny, a żelazna kurtyna oddzieliła ich wszystkich od świata kultury zachodniej. Jak budowano nowe projekty tożsamościowe? Jaką rolę odgrywały w tym procesie kobiety? Do czego aspirowaliśmy naprawdę, a co próbowano nam narzucić? Czym był konsumpcjonizm w czasach głębokiej komuny i wiecznego braku?
Książka Agaty Szydłowskiej jest pozycją obowiązkową dla tych, którzy chcą zrozumieć świat, w którym dawniej funkcjonowali, i dla tych, dla których był on dotąd abstrakcją.
Ewa Pawlik, zastępczyni redaktor naczelnej kwartalnika "Przekrój"

Agata Szydłowska - historyczka projektowania, wykładowczyni w Katedrze Historii i Teorii Designu na Wydziale Wzornictwa warszawskiej ASP. Absolwentka historii sztuki na UW i Szkoły Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, doktorka etnologii. Autorka książek i artykułów na temat projektowania, kuratorka wystaw.

Genres: Nonfiction

368 pages, Hardcover

First published May 8, 2019

Reviews

[Bloodorange]

Solidne i wartościowe opracowanie. Jeśli faktycznie interesuje Was, jak żyli ludzie w PRL (z naciskiem na "nową" i "z tradycjami" inteligencję mało- i wielkomiejską), to jest bardzo przydatna książka. Sporo informacji o zapleczu materialnym, kulturowym, aspiracjach ludzi, którzy na dziesiątki lat zostali de facto odcięci od świata. (Z zastrzeżeniem, że książka skupia się na 25 latach po wojnie.)

O książce dowiedziałam się bez przypadek (co trudno mi zrozumieć), a przeglądana w księgarni nie zrobiła na mnie szczególnego wrażenia, ale kupiłam z ciekawości ebooka na wakacje i nie żałuję; to solidne opracowanie z rozbudowaną bibliografią, które rozprawia się z krążącymi w internecie i dostępnych opracowaniach mitami (np. kwestia rzekomej zgody pism zachodnich na posiłkowanie się publikowanymi w nich zdjęciami jako metodą 'rozwalania komunizmu od środka').

[Julia]

Dosyc ciekawa ksiazka o lajfstajlu, magazynach kulturowo-modowo-spolecznych i oplakanej sytuacji (pod tym wzgzledem) w Polsce po wojnie, do lat 70, w ktorych jednach ludzie jakos sobie radzili, glownie za pomoca kreatywnosci. Jak fotografia, to wykorzystywalo sie kogos, kto zna, kogos innego, kto zna zas jeszcze kogos innego, kto wie itp itd. Modne ubrania byly wyszywane w domu, a mieszkania meblowalo sie meblami domowej produkcji na podstawie instrukcji w magazynch.
Ja zawsze sie interesowalam sytuacja kulturowwo-spoleczna, a juz szczegolnie czasy powojenne sa moja szczegolna pasja, dlatego tez spodobalo mi sie to, co pani Szydlowska stworzyla, jednak czesc z tych wiadmosci byla mi juz dosyc dobrze znana, szczegolnie dzieki ksiace o samej historii Przekroju.
Szybka pozycja, dla zainteresowanych takimi tematami.

[Ewa]

2.5? Zaczyna sie super, ale potem gubi cokolwiek poza „Przekrojem” i „Ty i Ja”, szkoda