De Ommegang start fantastisch, maar eindigt een tikkie teleurstellend. Daarom vier sterren.
Wat het begin (ik gok de eerste vijfhonderd pagina's) te gek maakt, is de Umberto Eco-eske eruditie en kennis die Jan van Aken heeft over de vroege middeleeuwen, zonder zich (zoals Eco wél doet) daarin te verliezen en de lezer kwijt te raken. De hoofdpersoon is dan niet de meest aardige jongen (het is nogal een doelgerichte en koelbloedige autist, en dan druk ik me rustig uit), maar door zijn ogen krijg je wel een heel mooi beeld van de mensen en gebeurtenissen rond 1400, inclusief de complexe machtsstrijd tussen de vele pausen, keizers, koningen en exotische overheersers, maar ook de bizarre rituelen rondom seks, geweld en eten. En doordat de schrijver zich verre houdt van subjectieve oordelen, verschijnt en verdwijnt alles op een rustig tempo aan het oog, vol mooie, tot leven wekkende details.
Ook de gebeurtenissen zelf rondom hoofdpersoon Isidoor zijn fascinerend. De vele mensen die hij tegenkomt tijdens zijn wereldreis, de magische gebeurtenissen, maar bovenal zijn rust en kalmte tijdens dat alles, aangezien hij elke keer enkel het grotere doel voor ogen heeft, ongeacht of hij de liefde van zijn leven tegenkomt of piramides van mensenhoofden passeert.
De verteltrant van Van Aken, met twee lijnen in verschillende tijden, is ook heel plezierig. Korte hoofdstukken maken het heel overzichtelijk, terwijl de afwisseling tussen de twee tijden veel fijne variatie geeft.
Maar aan het einde gaat het mis. Er is nog maar één verhaallijn, de gebeurtenissen in Konstantz worden wel erg gedetailleerd en complex uitgelegd (welke paus? Welk dogma? Welke koning? Welke infiltrant? Welke zonde? What what what?), waarbij de personages niet tot leven komen. Blijkbaar heeft Van Aken zich hier overstrekt, want een kort verhaal vertellen is wat anders dan in detail een wereld op één plek scheppen.
Ook het einde zelf is zo zo. Het is niet zo teleurstellend als, zeg, de donkere toren (ga terug naar start, u ontvangt geen bonus), maar je blijft wel met tamelijk lege handen achter.
Niet helemaal trouwens, want als lezer gun je het Isidoor ook wel dat hij door de mand valt en ten onder gaat aan zijn eigen, blijkbaar vooral zelfverklaarde, genialiteit. Na zoveel doden in zijn spoor, all for his greater good, mag hij ook weleens lijden.
Wat nog wel speciale vermelding verdient, is hoe knap Van Aken aannemelijk maakt dat macht zorgt voor blinde devotie. Vooral zijn laatste partner, de voorbeeldige voormalige hoer, gun je een beter beeld einde dan deze afvoer via de achterdeur. Dat dit me zo frustreert, geeft goed aan hoe goed Van Aken deze dynamiek neerzet.
Het moraal van dit verhaal: volg mensen nooit, hoe slim ze ook zijn of lijken. Beter kies je voor jezelf. Weer wat geleerd!