Roest

De Zwijgende Aarde #2

by Jasper Polane

Magistraat Sam Peeters werkt voor het Internationale Mars Akkoord, dat de koloniën op de rode planeet overziet. Ze reist tussen nederzettingen om de wet te handhaven en recht te spreken. Wanneer in Lowellkanaal het lichaam van een meisje wordt gevonden, gaat Sam op onderzoek uit.
Sam is een rode dochter: zeven jaar geleden werd ze geïnfecteerd met een technovirus dat haar DNA heeft herschreven. Niet helemaal menselijk meer en doodsbang om verder te muteren probeert ze haar werk zo goed en zo kwaad als het gaat uit te voeren.
Intussen komen de brokstukken van een uit zijn baan geslagen maan snel dichterbij. Er is niet veel tijd meer voordat ze op Mars zullen neerstorten. Zal de inslag het einde betekenen van de Martiaanse samenleving?

Genres: Science Fiction

202 pages, Paperback

Published May 1, 2019

About the author

Jasper Polane (1973) is schrijver, regisseur en oprichter van Quasis Uitgevers. Als scenarist schreef hij tekenfilmseries voor televisie. Er zijn een aantal kinderboeken van zijn hand verschenen bij Just Publishing. Lege steden is zijn eerste boek voor volwassenen. Hij woont met zijn gezin in Leiderdorp.

Reviews

[Maarten · Rating 4 out of 5]

Roest van Jasper Polane is het tweede deel van De Zwijgende Aarde serie. Deze serie bestaat (tot nu toe!) uit zes diverse en los te lezen boeken van verschillende Nederlandse auteurs die zich afspelen in hetzelfde universum. In dit universum heeft de mensheid zich uitgestrekt over het zonnestelsel, gedomineerd door de van oorsprong Nederlandse VAHA, de Vrije Algemene Handelsorganisatie Aarde, een VOC-achtige organisatie. Dit geeft het universum een Nederlands tintje dat overal zichtbaar is, van de namen van personages tot het gebruik van ‘drek’ als stopwoord ter vervanging van ‘shit’ en ‘koud’ in plaats van ‘cool.’ De centrale achtergrondgebeurtenis waar het universum van de serie omheen gebouwd is, is het plotseling wegvallen van alle communicatie met de aarde: de Zwijging.

In tegenstelling tot in Jorrit de Klerk’s Revolte speelt de Zwijging in het plot van Roest echter een vrij kleine (zij het essentiële) rol. Het boek begint met hoofdpersoon Samantha Peeters die als magistraat op Mars naar de Lowellkanaal-kolonie afreist om een moord te onderzoeken. Hoewel je als lezer aanvankelijk de indruk krijgt dat dit het centrale plot is, blijkt dit na een kwart van het boek niet het geval te zijn. Samantha is namelijk een Rode Dochter – iemand die besmet is met nanobots die haar DNA herschrijven, met als gevolg sterkere zintuigen, heftigere emoties, en fysieke veranderingen om makkelijker te overleven in het Martiaanse milieu. De rest van het boek gaat naadloos over in een analyse van de Martiaanse samenleving, de rol van Rode Dochters, en de naderende inslag van een losgeslagen maan van Saturnus op Mars. Samantha komt door het moordonderzoek in een situatie terecht waarin ze heftig geconfronteerd wordt met haar status als Rode Dochter. Ook de inslag van de maan en de verstrekkende gevolgen van die gebeurtenis raken verweven met Samantha’s zoektocht naar zichzelf. Uiteindelijk zal Samantha een keuze moeten maken: ben ik mens, ben ik van Mars, of kan ik positie kiezen in het grijze gebied tussen die twee extremen?

Roest heef een minder eenduidige plotlijn dan Revolte. Het begint als detective, maakt een ommezwaai naar psychologische thriller, en eindigt als verkenning van de grenzen van menselijkheid in een volstrekt niet-menselijke omgeving. Dit laatste thema komt wellicht het dichtst bij het hart van het boek. Gedurende het hele boek is er een spanning voelbaar tussen het vasthouden aan bestaande aardse normen en de samenleving die daar bij hoort, en het toegeven aan de infectie om vrij letterlijk opgeslokt te worden door de rode planeet. Dit is allerminst een simpele kwestie – niets is zwart-wit en beide opties hebben existentiële voor- en nadelen. Terwijl Samantha dit dilemma ondergaat toont het boek verschillende manieren waarop de mensheid met een nieuwe omgeving om zou kunnen gaan. Wat hierbij centraal staat is de grilligheid van een planeet die enerzijds geclaimd en gedomineerd wordt door de mens, en anderzijds constant bewijst dat mensen hier slechts te gast zijn. De kolonisten kiezen er veelal voor om hierop te reageren door te proberen Mars meer als de aarde te maken door middel van koloniën en terraforming, terwijl de Rode Dochters staan voor een pad waarin de mens juist meer als Mars wordt.

Zowel de thematische achtergrond als het plot zijn in Roest minder eenduidig dan in Revolte, wat zorgt voor een moeilijker te verwerken, maar ook moreel complexer boek. Polane deinst er niet voor terug om een rauwe, brutale wereld te schetsen die hier bijzonder goed bij past. Het simpele leesplezier leidt daar in mijn mening soms wel wat onder (Revolte las soepeler, had een duidelijkere moraal, en kende meer spanning), maar dat is niet zo zeer kritiek als het logische gevolg van een prima te verdedigen stilistische keuze. Een leuke extra is dat in Roest de integratie in het Zwijgende Aarde-universum duidelijk begint te worden. Er wordt meerdere keren gerefereerd aan gebeurtenissen uit Revolte en het plot van Roest wordt netjes aan dat van Revolte gekoppeld. Net zoals bij Revolte het geval was snak ik vooral naar meer dan de 200 pagina’s die Roest kent, maar inmiddels is mij wel duidelijk dat ik daarvoor slechts naar de rest van de serie hoef te kijken. Zowel Revolte als Roest hebben de lat voor de andere boeken in ieder geval hoog gelegd!

[Johanna · Rating 4 out of 5]

Vooraan in dit boekje staat een kaartje van Mars, met daarop aangegeven de plaatsen waartussen het hoofdpersonage reist in haar Marsrover. Enkele capsules uit boek 1 zijn neergestort op Mars, waardoor de nanotechnologie deze planeet kon bereiken. Dit heeft verstrekkende gevolgen voor sommige vrouwelijke bewoners van de Marskoloniën. Zij muteren en worden rode dochters. Ik vond dit een mooi gegeven en ook de aanpassingen die gedaan worden om op Mars te overleven zijn interessant om over te lezen.
Het personage wordt in verschillende perioden van haar leven getoond, zodat er een mooi totaalbeeld is van Samantha. De planeet roept haar, maar ze verzet zich tegen haar verdere mutatie. Ze concentreert zich op haar werk en houdt afstand, zelfs tot degene op wie ze heimelijk verliefd is.
Als magistraat staat ze voor het recht en wanneer er iemand wordt vermoord in een van de koloniën zoekt zij uit wat er is gebeurd en wie de dader is. Dat is niet zonder gevolgen.
Er duiken problemen op die te maken hebben met het technovirus en de regels die op Mars gelden. Dan is er nog het gevaar van het brokstuk van Hyperion dat op mars afkoerst en grote gevolgen heeft voor de planeet. De bewoners van Mars kunnen er niet onderuit dat alles zal veranderen, met het klimaat op de planeet, maar ook met henzelf. Ook Samantha moet eraan geloven.
Bij het lezen van dit boek zat ik helemaal in het verhaal en ik kon het boek dan ook moeilijk wegleggen, in het begin. Na het midden las het moeizamer. Ik weet niet precies hoe dat komt, doordat ik zelf vermoeid raakte en minder concentratie op kon brengen, of doordat de spanningsboog aan het einde wat verslapte door alle nieuwe informatie over Esther en haar groep rode dochters. In ieder geval is dit een interessant verhaal over het leven op Mars, met alle problemen en gevaren die met de kolonisatie van planeten te maken hebben. Ik vind het knap geschreven en er zijn alweer hints gegeven voor deel 3 van de serie De zwijgende aarde. Daarom ben ik gelijk maar door gaan lezen in deel 3, Titanium.
De zwijgende aarde is een mooi initiatief voor Nederlandstalige science fictionverhalen, waarbij verschillende schrijvers de kans krijgen om hieraan mee te werken.

Ik gaf dit boekje vier sterren.

Gelezen mei 2023

[Marlies Vaz · Rating 4 out of 5]

Toen ik aan het boek begon, zag ik pas dat het deel 2 was van een reeks verhalen met als titel De Zwijgzame Aarde. Het is gelukkig goed als alleenstaand boek te lezen. Het begint als een detective op Mars, maar de moord die magistraat Sam Peeters moet oplossen, heeft ze al na ongeveer een kwart van het verhaal opgelost. De rest leest als een psychologische roman. Het heeft mij zeer zeker geboeid, niet alleen door de verfrissende en goed leesbare stijl!
Aanrader!

[Lilian · Rating 4 out of 5]

Ik vond dit tweede deel uit deze serie wederom goed geschreven. De opbouw is goed en de personages zijn goed neergezet. Ik vond het wel jammer dat het zo snel was afgelopen. Ik had nog wel meer willen lezen over Samantha en ik ben toch wel benieuwd hoe dit verhaal verder had kunnen gaan

[Jeanine · Rating 4 out of 5]

Mijn recensie van "Roest" van Jasper Polane, Quasis Uitgevers. Een boek uit de serie "De Zwijgende Aarde" - 4 sterren

http://perfecteburenleesclub.blogspot...

[Johan Haneveld · Rating 5 out of 5]

9+

Mijn beoordeling van dit boek is niet geheel onbevooroordeeld gezien mijn betrokkenheid bij het project 'De zwijgende aarde'. Maar toch denk ik dat ik me over deze korte roman mag uitspreken en dat ik eerlijk ben als ik dit omschrijf als een van de beste Nederlandstalige SF-werken die ik tot nu toe heb gelezen. Nu was er niet zoveel sciencefiction in Nederland, vooral niet vergeleken met de omvang van het fantasygenre, maar wat er was kwam nogal eens wat ouderwets over, met ideeen en technologie uit SF-verhalen van de vorige eeuw en mensen die opvallend genoeg niet waren veranderd ook al leefden ze op andere planeten. Ik heb wel eens het gevoel gekregen dat een aantal auteurs niet werkelijk op de hoogte waren van recente werken uit de VS en Engeland en teerden op boeken en bundels die ze in hun jeugd hadden gelezen. Maar van dit boek had ik hoge verwachtingen. De 'Onzichtbare maalstroom'-serie van de auteur bevat al complexe, ideeënrijke verhalen die kennis geven van belezenheid in het genre en een originele verbeelding en wat ik aan kort werk van hem heb gelezen kon zich meten met dat van internationale auteurs ('Witruimte' in Ganymedes 18). Dit boek stelt niet teleur. Het doet, vooral vergeleken met ander Nederlandstalige SF-boeken, modern aan. In de manier waarop interactie met computers wordt beschreven, tot de nieuwe economische en sociologische modellen van de samenleving op Mars, tot de diversiteit van afkomst, gender en geaardheid van de karakters, tot het idee van transformatie en de effecten daarvan de menselijke psyche. Jasper schept hier ook een rond karakter, innemend, aan zichzelf twijfelend, geloofwaardig beschreven. Het helpt als je ook 'Revolte' hebt gelezen, het eerste boek van 'De zwijgende aarde' van de hand van Jorrit de Klerk, maar ook zonder kun je dit boek prima volgen. Het verhaal staat op zichzelf. Al is het natuurlijk leuk om te weten waar Michelle Dijon eerder heeft uitgehangen. De gevolgen van de Zwijging (het stilvallen van de communicatie met Mars) wordt indringend beschreven en de vervreemding die de hoofdpersoon mede daardoor ervaart is invoelbaar. Ook het apocalyptische einde was spannend en bevredigend. Misschien had ik zelf de voorkeur gegeven aan een enkel mysterie dat de magistraat in het verhaal had moeten oplossen, nu lijken de gebeurtenissen soms episodisch. De rode draad is echter sterk genoeg. Net zoals de lezer na 'Revolte' eigenlijk zou willen weten hoe het de hoofdpersoon verder vergaat, zou ik meer avonturen van Sam op het veranderde Mars best weten te waarderen. Naar mijn mening zou elke SF-liefhebber in Nederland dit boek moeten lezen, ook degenen die zich tot nu toe eigenlijk alleen met Engelstalig werk bezighouden, want het toont aan dat ook wij schrijvers hebben die op internationaal niveau schrijven en laat zien dat de sciencefiction ook in ons taalgebied een fantastische toekomst tegemoet gaat.

[Annette · Rating 3 out of 5]

De schrijfclub in Leiden, waar ik Jasper Polane heb leren kennen, is nog altijd een van de enige dingen die ik echt oprecht mis. Maar toch was her er nog nooit van gekomen om iets van hem te lezen (shame, shame, shame). Maar vorige week viel dit boek op de mat en kon ik dat eindelijk goedmaken!

Wat allereerst opvalt is de heerlijke schrijfstijl van Polane. Het verhaal leest ongelooflijk lekker weg en de dialogen voelen heel erg natuurlijk aan. Het hapert niet, het hakkelt niet en het stroomt heerlijk. Ik weet dat er nog wel eens kritiek is op het Nederlands, omdat het stroef en houterig aan zou voelen, maar daar is hier niks van te merken.

Daarnaast zijn de beschrijvingen heel beeldend. De planeet Mars komt zonder problemen tot leven. Al vrij snel heb je een duidelijk beeld op je netvlies staan, inclusief de bijbehorende geur en het gevoel van de planeet. En doordat de mythologie goed in elkaar lijkt te zitten, klinkt de wereld die Polane schept verre van onwaarschijnlijk. Je gelooft zo dat het uiteindelijk allemaal zou kunnen.

Ik ben er alleen nog niet helemaal uit wat ik precies van het verhaal vond. Misschien moet ik het nog een keer lezen zonder slaaptekort en knikkebollen, maar als standalone miste het boek voor mijn gevoel toch een beetje kop en staart. Het voelde alsof we het wachten van Mars op de impact van een stuk maan meemaken door de ogen van Sam, zonder dat dit een specifiek doel lijkt te dienen. En hoewel Sam een interessant en gelaagd personage is met een tamelijk roerig en vooral intrigerend leven, had ik aan het einde toch een beetje een "was dat het?"-gevoel.

Wellicht komt het boek beter tot zijn recht als je de hele reeks over de zwijgende aarde leest, waarin dit het tweede deel is. Ik laat het je weten als ik ook de andere delen gelezen heb!

[George Hal · Rating 4 out of 5]

Spannend, intelligent en origineel, met personages die beklijven. Geschreven met flair. Roest kan zich zonder twijfel meten met kwaliteitssciencefiction van over de grens.

[Meester Niels A.k.a Noes Hont · Rating 5 out of 5]

Mijn doel was om dit tweede deel in de Zwijgende Aarde serie snel te lezen, net als de opvolgende delen, om op tijd aan te kunnen sluiten bij een boekenclubbespreking van deel zeven. Dat is niet gelukt, soms kom je een boek tegen waarbij je bewust je leessnelheid omlaag wilt brengen. In het geval van Roest was dat niet omdat het niet vlot te lezen is, als pageturner werkt hij zelfs prima denk ik. Ook niet omdat je anders dingen ontgaan die je nodig hebt om het verhaal echt te waarderen, ook vlot lezend zit er genoeg in. Ik ging langzamer lezen omdat ik een verhaal achter het verhaal meende te bespeuren. En dat is steengoed. Ik bespreek vooral dat vermeende verhaal achter het verhaal.

Roest opent met een spel met verschillende genres. Ik waande mij eerst in een western op Mars. Het rode, desolate landschap, de eenzame held onderweg naar een afgelegen nederzetting waar het dunne laagje beschaving dat er nog heerst op het spel staat. Dit western thema blijft door het boek heen af en toe speels terugkomen. Al snel verandert het verhaal in een who-done-it. Ik maak er dan altijd een spel van om de clou niet te proberen op te lossen door te denken als een detective, maar door te denken als een schrijver. Daar viel me iets op. Het voelde voor mij alsof de schrijver zei: ‘Beste lezer, je denkt toch niet dat ik niet dacht dat jij allang bedacht had dat dit was wat er gebeurde?’ We lezen hier ook niet echt een who-done-it hè, de schrijver speelt er alleen mee. Toch?

We zijn op dit punt nog niet eens op bladzijde 50 maar mijn interesse is al helemaal gewekt. Een schrijver die zo bewust spelletjes aan het spelen is heeft vermoedelijk meer kaarten in zijn mouw zitten.

Eerst wat over de stijl van het boek. Het is dun, dat bevalt me, zeker als het verhaal desondanks toch met enkele scherpe details een levendige schets geeft van de vreemde wereld waarin het zich afspeelt. De dialogen lezen heerlijk, een knappe vondst - of geslaagde imitatie - om het pratende computersysteem vetgedrukt weer te geven. Ook de opbouw in fragmenten werkt goed voor mij. Hier weer een spel, nu met de opbouw van een roman, zonder vervelend wannabe-(post)modern te worden. Dit bracht me verder op het spoor dat ik meer in handen had dan een goed geschreven sciencefictionboekje.

Over de science in de fiction kan ik niet zoveel zeggen, ik ben noch geek noch wetenschapper. Maar, deze toekomstige wereld fascineerde me enorm. De kolonisatie van het zonnestelsel, genetische en nanotechnologie. Misschien had ik een beetje last van het Thunderbirds effect - de ontwikkelingen zijn wel heel hard gegaan tussen nu en 2309.

De karakters in het verhaal zijn heel interessant. Ook hier weer een leuk spel. Een oerconservatieve pro-family leider op Mars blijkt matriarch, bisekseksueel en genetisch bewerkt te zijn. Niet echt het beeld wat een conservatief à la 2020 nastreeft. Er komen veel vrouwen voor in het boek en dat waardeer ik. Ook veel vrouwelijke seksualiteit, beschreven door een man en dan let ik als witte-woke-man altijd even extra op. Maar de vrouw des huizes hier heeft de scenes mee gelezen en vond ze volkomen geloofwaardig en genietwaardig. Ik heb ook erg van die scènes genoten. Ze zullen niet voor iedereen zijn, braaf politiek correct is het niet en het kan gemakkelijk verkeerd geïnterpreteerd worden. Maar volgens mij mag je deze schrijver wel wat toevertrouwen- ook als dat even wringt met je liberale, socialistische of feministische wereldbeeld. Er is immers expliciet aandacht voor intuïtie, emotie, instinct - tot in de diepste krochten van ons hagedissenbrein. Dat waardeer ik erg in een sciencefiction verhaal, waar de ratio snel dominant kan worden.

Waar het verhaal achter het verhaal echt door begon te schemeren is het stuk waar Jasper Polane mythes een plek geeft in de vertelling. Vanaf dat moment zat ik op het puntje van mijn stoel. De mythologie van Mars, zo fascinerend om over te mijmeren. Deze schrijver is zich volgens mij bewust van de volle potentie van sciencefiction. Het loont echt om ook op een metaniveau te lezen. Er staat meer dan er staat en wat er staat staat er soms niet echt. Zoals gezegd, deze schrijver heeft kaarten in zijn mouw zitten, let dus extra goed op. Die kaarten mogen in een volgend boek nog wel wat meer op tafel komen van mij. Nu blijft het nog veel gissen - lees ik er niet te veel in? Ik gun Jasper Polane de bravoure om niet bang te zijn lezers tegen het hoofd te stoten of de pet te boven te gaan.

Sciencefiction met een mythisch oergevoel, heerlijk. Enorm verrijkend voor de geest. Is dit dé roman die de Nederlandse sciencefiction op de literaire en internationale kaart zet? Waarschijnlijk nog niet. Zou Jasper Polane die roman kunnen gaan schrijven? Ja, denk ik na het lezen van Roest.

[Marcel van der Rijst · Rating 3 out of 5]

Dit is het tweede deel van de Zwijgende Aarde cyclus, bestaande uit J. de Klerk, Revolte, J. Polane, Roest, M. van Ness, Titanium, D. Mathijsen & A. Haen, Tweeleed en J. Klein Haneveld, IJsbrekers.

De magistraat Samantha Peeters, de handhavers van de wet op Mars, wordt ingeschakeld om de dood van een meisje in de kolonie Lowelkanaal te onderzoeken. Ondertussen is er een maan onderweg naar Mars om daar het klimaat te verbeteren. Langzaam ontrafeld ze wat ter gaande is in de kolonie, maar lukt ze het om de de moord op te lossen voordat het leven op Mars voorgoed veranderd.
Een Science Fiction Who don it met meer.

In het eerste gedeelte zet Jasper een interessante who don it neer, Waarna in het tweede gedeelte wordt verhaalt wat er in het verleden gebeurt is waarom Sam als een paria wordt gezien op Mars. En het derde gedeelte gaat over de gevolgen van de inslag. Hij maakt van Sam een heel interessant persoon, met wat er in haar verleden is gebeurt en waarom ze anders is dan ieder ander op Mars. En dat maakt voor m ij het boek lezenswaardig. Niet de who don it, want die had ik snel door, maar juist de strubbelingen die Sam doormaakt en haar uiteindelijke beslissing aan het eind van het boek, maken van dit boek een goed verhaal.

Met dit tweede deel komen we meer te weten over de wereld van de Zwijgende Aarde en zet een heel ander gedeelte van het zonnestelsel in het licht. Het is anders dan deel een, het gaat nu meer om de hoofdpersoon en hoe het verhaal en gebeurtenissen impact op haar hebben. Maar dit smaakt naar meer.

[Peter · Rating 4 out of 5]

Hoewel het het tweede deel is in deze ambitieuze serie, had ik deze als eerste gelezen (was iets misgegaan met de aanschaf van het eerste deel, en ik kon niet wachten).

Van deze schrijver had ik een keer eerder een verhaal gelezen (Witruimte in EdgeZero 2018), die niet echt mijn ding was.

De premise van deze serie is dat we in de nabije toekomst wanneer een deel van ons zonnestelsel gekoloniseerd is, de communicatie tussen aarde van het een op het andere moment wegvalt, zonder dat overal duidelijk is waarom.

'Roest' speel zich af op Mars. Het begint als een whodunnit met wat noir-eigenschappen, maar niet lang daarna verandert het verhaal flink. Ik vond het een mooie (onbedoelde) introductie tot de setting, maar het vooral tegen het einde voelde het alsof het wat snel afgerond werd: ik miste er en der wat motivatie. Sam, de hoofdfiguur, had zelf een wat grotere rol mogen spelen in de gebeurtenissen, nu maakte ze het wel mee, maar was zelf niet altijd bepalend.

[Nakita's library · Rating 4 out of 5]

Na het eerste verhaal in de serie ben ik benieuwd naar het verhaal van Jasper. Ik vind zijn schrijfstijl heel fijn dus ben benieuwd naar wat hij gaat schrijven.

Het verhaal leest lekker weg. Er is een dame, Sam geïnfecteerd met het virus van de rode dames. Ze is nog niet helemaal gemuteerd en probeert dat zo lang mogelijk zo te houden . Dat is niet handig met haar werk en dat merk je soms ook wel. Zal ze haar stukje menselijkheid kunnen behouden of toch niet ?

Het einde was geen verrassing voor mij, maar het leest wel zo alsof de dames een brein hebben van een neanderthaler. De prioriteiten die er zijn zijn kort door de bocht, maar ook wel enigszins logisch. Ik heb genoten van het verhaal. Er zit actie in, een stukje zelfontwikkeling op verschillende gebieden en je leest meer over de planeet. Voor mij dus 4 sterren!

[Diana · Rating 4 out of 5]

Ontzettend leuk geschreven. Sam is een echte bad ass.

[Xroldx · Rating 4 out of 5]

Leuk tweede deel in het Zwijgende Aarde universum.

[Verfpoteke · Rating 5 out of 5]

Er leuk boek, toffe personages. Weer een stap verder in de zwijgende aarde series