Jump to ratings and reviews
Rate this book

De solist

Rate this book
De solist is het op ware feiten gebaseerde verhaal van een radeloze en wellicht redeloze zoektocht.
Nadat de Russen Berlijn hebben ingenomen, keert de joodse musicus Valentin Grossman na jarenlange onderduik terug naar huis. Zijn geliefde Elise is tijdens de zware bombardementen van april in verwarde toestand gevlucht en spoorloos verdwenen. Tegen het decor van een kapotgeschoten stad waarin de Russen het voor het zeggen hebben, gaat hij naar haar op zoek. Al snel beseft hij dat er maar één manier is om haar te vinden: via hetzelfde pad dat hen bij elkaar bracht, de muziek.
In een wereld waar niemand veilig is en geweld regeert, probeert hij het onmogelijke: de Berliner Philharmoniker samenbrengen en een concert geven in de ruïnes van een stad die zichzelf sneller bijeenraapt dan voor mogelijk werd gehouden.

217 pages, Kindle Edition

Published January 14, 2019

Loading...
Loading...

About the author

Rob Waumans

5 books10 followers
Rob Waumans (1977) debuteerde in 2011 met Als je de stad binnenrijdt, die werd genomineerd voor de Academica Literatuurprijs. Daarna verschenen De nacht van Lolita (2013), De Solist (2019) en Oevers (2022). Hij maakte literaire programma’s, een literaire podcast en zijn verhalen en artikelen verschenen onder meer in NRC Handelsblad, De Revisor, De Brakke Hond en Hard Gras. Nest is zijn vijfde roman.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
9 (16%)
4 stars
25 (46%)
3 stars
14 (25%)
2 stars
6 (11%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
Profile Image for Ingrid.
519 reviews55 followers
April 24, 2019
Genre: roman
Uitgever: Atlas Contact
ISBN: 9789025452650
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 222
Uitgave: 2019

Dank aan Uitgeverij Atlas Contact voor het recensie-exemplaar van dit prachtige boek.

Nadat de Russen Berlijn hebben ingenomen, keert de joodse musicus Valentin Grossman na jarenlange onderduik terug naar huis. Zijn geliefde Elise is tijdens de zware bombardementen van april in verwarde toestand gevlucht en spoorloos verdwenen. Tegen het decor van een kapotgeschoten stad waarin de Russen het voor het zeggen hebben, gaat hij naar haar op zoek. Als snel beseft hij dat er maar één manier is om haar te vinden: via hetzelfde pad dat hen bij elkaar bracht, de muziek. In een wereld waar niemand veilig is en geweld regeert, probeert hij het onmogelijke: de Berliner Philharmoniker samenbrengen en een concert geven in de ruïnes van een stad die zichzelf sneller bijeenraapt dan voor mogelijk werd gehouden.

De Solist is een roman zoals ik ze graag heb. De thematiek van het verhaal is zwaar beladen: de oorlog. Rob Waumans heeft het verhaal zo geschreven dat fictie en werkelijkheid in elkaar overlopen. De personages mogen dan fictief zijn, maar de gevoelens die zij hebben, de angsten die ze uitslaan, zijn echt.
In het boek volg je Valentin Grossman, een joodse muzikant. Na jarenlang ondergedoken te hebben gezeten, keert Valentin terug naar Berlijn. Voor het eerst ziet hij wat voor schade Berlijn heeft opgelopen na alle bombardementen. In zijn buik heeft hij de vlinders fladderen en hoopt hij op een weerzien met zijn geliefde Elise. Noodgedwongen moesten zij in de tijd van de oorlog het contact verbreken, omdat het te gevaarlijk werd.
De Russen hebben Berlijn ingenomen. Ze hebben geleden en ze zijn uit op wraak en verlichting van hun leed. Ze plunderen huizen, verkrachten vrouwen, martelen mensen op straat en hebben executies.

In deze ellende gaat Valentin op zoek naar zijn huis, zijn vrouw. Eenmaal aangekomen bij zijn huis wordt hij teleurgesteld: zijn huis is leeggeroofd en Elise is verdwenen. Hij gaat op bezoek bij zijn pianodocent en die vertelt hem dat Elise bij het laatste bombardement in shock is weggelopen. De zoektocht naar Elise begint.

Rob Waumans heeft met deze roman een ontroerend verhaal geschreven. Hij schrijft zeer beeldend en realistisch. De hoop die de personages voelen tijdens het verhaal, voel je als lezer ook. Hoop is een van de hoofdthema’s in dit verhaal, daar het hoofdpersonage de hoop houdt dat hij Elise kan vinden. Het terugbrengen van de Berliner Philharmoniker geeft de Berlijnse mensen hoop. De Nazi’s zijn verslagen en wij kunnen onze stad weer opbouwen. Door de muziek in het verhaal, komt het verhaal nog meer binnen.

Chapeau Rob Waumans. Het is een heel goed en ontroerend boek. Het is een boek voor mensen die willen lezen over de oorlog en over de hoop die de afloop van de oorlog met zich meebrengt. Het boek heeft een goede verhaallijn en zorgt er zeker voor dat je je gaat inleven in de personages, in wat zij meemaken.
Nogmaals, chapeau Rob. Dit boek is een meesterwerk.

Vier welverdiende sterren voor dit prachtige meesterwerk.


Profile Image for Roosje De Vries.
226 reviews10 followers
February 26, 2019
Muziek overwint alles


‘Een helderblauwe hemel, geen zuchtje wind. Het is vandaag vijf jaar en drieëntwintig dagen geleden dat Valentin Grossman vluchtte en dit is de dag waarop hij terugkeert.’ (2019: 13)
Je ziet het voor je voor je, de film draait, maar omdat het het begin is, wantrouw je direct de majeure toets. Pianist en jood Valentin keert terug naar zijn Berlijn. Hij weet niet wat hij ziet: de stad ligt helemaal in puin door de vele bombardementen, waarvan hij niet op de hoogte was in zijn onderduik op een boerderij, ver weg van het stadsgewoel. In zijn hoofd en buik fladderen de ondergang van de nazi’s en de hoop op weerzien van zijn geliefde vrouw Elise. Zij zijn op een gegeven moment het contact verloten. Hun correspondentie moest noodgedwongen stoppen toen het allemaal te gevaarlijk werd.

De Russen hebben de stad ingenomen. Zij hebben onnoemelijk geleden in die oorlog, die afschuwelijke Tweede Wereldoorlog, ze zijn uit op wraak en verlichting van hun leed. Zij doen wat alle soldaten in de geschiedenis deden als zij een vijandelijke stad hadden ingenomen. Wij horen immers in echo der eeuwen nog steeds de Trojaanse vrouwen jammeren. Plunderingen, standrechtelijke executies, martelpraktijken, en vooral heel veel verkrachtingen. Vrouwen zijn nog altijd de klos van dit mannelijk vertoon en onvermogen tot mededogen.

In deze diepe ellende gaat Valentin op zoek naar zijn huis, naar zijn vrouw. Hij wordt teleurgesteld, zijn huis is leeggeroofd, zijn vrouw verdwenen. Wel leven zijn pianodocent en diens vrouw nog. Zij vertellen dat Elise bij een van de laatste bombardementen in shock is geraakt en weggelopen. Zij hebben gezocht en haar niet gevonden; zij denken dat zij dood is. Valentin kan dit niet geloven en blijft haar alsmaar overal zoeken. Zijn grote liefde, zijn muze, zijn reden van zijn bestaan. Hij zoekt haar overal, komt in conflict met de dronken Russen, want dronken lijken zij altijd. Hij keert terug en na een doorwaakte en wanhopige nacht hoort hij Elise fluisteren dat hij zijn orkest, het Berliner Philharmoniker, waar hij zo gelukkig was en dat hij moest verlaten omdat hij joods is, bijeen moet roepen en dat er muziek gemaakt moet worden. Alle Menschen werden Brüder (zeg ik, rdv, Beethoven na). Zijn pianodocent Leo, bij wie hij weer thuis komt, was voorheen dirigent van dat orkest. Altijd verdrijft Valentin zijn verdriet en wanhoop met muziek. Dan beseft hij dat hij, als ware hij Orfeus, haar terug kan krijgen met muziek. Muziek kan de onderwereld openbreken, denk ik voor hem.
Dat wordt dan de zin van zijn leven: de oude musici terug zien te vinden, muziekinstrumenten en een zaal om op te treden. En vooral de Russen zien te misleiden en hun toestemming zien te verkrijgen. Gelukkig kan Leo, Rus van geboorte maar anti-communist, hen vaak om zijn vinger winden. Overigens is Valentin ook van Russische afkomst.

Door een rijk geschakeerde lappendeken aan flashbacks komen we op de hoogte van Valentins familie, van zijn ouders en broer, die het leven gelaten hebben, van Valentin zelf en van Elise, en van een aantal andere mensen. En dat alles gewoon opgeschreven in de tegenwoordige tijd (o.t.t.), ook het verleden. De retorica heeft daar een mooie naam voor: praesens historicum: het verleden wordt verteld alsof het nu, ter plekke gebeurt en zo verhevigen de gebeurtenissen uit het verleden het verhaal. Ik moet zeggen: ik hou daar daar erg van.

Soit, alle ingrediënten voor een indringend en cathartisch verhaal liggen voor het oprapen. De Tweede Wereldoorlog ligt ons nog steeds (te) vers in het geheugen, het onnoemelijke leed verdient het nog altijd steeds weer opnieuw verteld te worden. Daarom zal dit boek ook een grote schare liefhebbers vinden. De auteur, Rob Waumans, heeft ter plekke veel archiefonderzoek gedaan en dit verhaal berust dan ook op ware feiten. Achterin verantwoordt hij bovendien zijn keuzes wanneer hij afwijkt van de werkelijke feiten en waarom hij dat doet. Zijn onderzoek en de liefde voor zijn personages verdiennen groot respect en.

Het is heel vervelend om te zeggen, maar mijn boek is het desondanks niet. Ondanks de sympathie die ik voel voor Valentin en zijn zoektocht naar zijn geliefde en voor de helende kracht van de muziek, wordt het verhaal te zeer in clichés verteld, komen de personages niet tot leven en ontwikkelen zij zich niet, hoor ik de muziek tussen de regels door niet. De enorme hoeveelheid flashbacks worden op verschillende wijzen steeds overduidelijk ten tonele gevoerd. Dat hoeft helemaal niet, zelfs niet als verleden en heden beide in de tegenwoordige tijd (o.t.t.) staan. Als het gaat om pogroms in het negentiende Rusland, dan weet de lezer dat dat een flashback is. Als de geliefde naast Valentin op de bank zit, als zij hem in het oor fluistert, als hij haar ruikt en voelt, dan weten wij dat zij niet werkelijk hier en u is. Jammer, ik hoef als lezer niet altijd zo stevig bij de hand genomen te worden.

Wel schrijft Waumans prachtige zinnen, kijk maar hoe hij zijn verhaal over Valentin begint.




Over de auteur (Wikipedia):

Rob Waumans (Alkmaar, 2 mei 1977) is een Nederlandse schrijver.
In februari 2011 verscheen zijn debuutroman "Als je de stad binnenrijdt", over parkeerwachter Gert Verhulst. Daarnaast publiceerde hij korte verhalen in onder andere verhalenbundel Het Beste van Nightwriters, De Brakke Hond en De Revisor. Zijn tweede roman "De nacht van Lolita" verscheen in oktober 2013 bij uitgeverij Atlas Contact. Rob Waumans maakt en presenteert samen met Ivo Victoria de rondreizende literaire voorstelling Waumans' en Victoria's Groot Internationaal Literair Variété Spektakel.

Publicaties
2008, Lieve Floortje, kort verhaal in verhalenbundel Het Beste van Nightwriters, Podium
2010, Trimmen, kort verhaal in literair tijdschrift, De Brakke Hond
2011, De Zwarte Gevel, kortverhaal in verhalenbundel Inpakken & Wegwezen, Contact
2011, Als je de stad binnenrijdt, roman, Contact
2013, Dooi, kort verhaal in literair tijdschrift De Revisor
2013, De nacht van Lolita, roman, Atlas Contact



Bibliografie :

Auteur: Rob Waumans
Titel: De solist
Uitgever: Atlas Contact, Uitgeverij
Verschijningsdatum: januari 2019
Druk: 1e druk
Aantal pagina's: 224 pagina's
EAN: 9789025452650
Categorieën: Historische romans , Literaire romans, Romans algemeen
Profile Image for André.
2,514 reviews34 followers
January 8, 2023
Valentin is gewend aan het idee van oorlog, aan de angst en bedreiging en de voortdurende mogelijkheid te worden meegenomen en afgevoerd naar het oosten. Maar nu pas is de oorlog voor hem ook zichtbaar. Niet door de soldaten, voertuigen, wapens, uniformen of de puinhopen, maar voor het eerst ziet hij de vernietiging van alles, de volledige verwoesting van de ziel van de stad.”
Review :
Rob Waumans (1977) debuteerde in 2011 met de roman Als je de stad binnenrijdt. Ook verscheen er van zijn hand al een korte verhalenbundel Het Beste van Nightwriters. Korte verhalen verschenen ook in De Brakke Hond en De Revisor. Zijn tweede roman De nacht van Lolita verscheen in 2013 bij Atlas Contact en bij dezelfde uitgeverij verscheen begin 2019 zijn nieuwste roman, De solist. Deze roman is gebaseerd op een niet vaak belichte periode van de Tweede Wereldoorlog. Valentin Grossman, een Joodse musicus bij het Berliner Philharmoniker, moest tijdens de oorlog onderduiken en raakte gescheiden van zijn vrouw Elise en zijn familie. Daags na de bevrijding door de Russen keert hij terug naar Berlijn. De Russen die het voor het zeggen hebben in de verwoeste stad Berlijn zijn voor de Joodse bevolking die de oorlog overleefd heeft niet veel beter dan de Nazi’s. De solist laat zien dat er niet alleen maar Nazi’s in Duitsland woonden en geeft de lezer een inkijkje in de situatie in Berlijn net na de oorlog. Er zijn verkrachtingen op straat, leeggeroofde huizen, door bommen weggeslagen muren en trappen en veel machtsvertoon van de Russen. Maar tegelijk is er hoop, er is muziek. Muziek is altijd aanwezig voor Valentin, is het niet echt dan wel in zijn hoofd. Continu hoort hij melodieën die zijn gedachten begeleiden of verzetten, die hem afleiden en hoop geven, geruststellen en terugbrengen naar gelukkige tijden. Hij is er vast van overtuigd dat dit ook geldt voor Elise en dat muziek de manier is om haar terug te vinden, en wel door weer op te gaan treden met het Berliner Philharmoniker orkest. Hiervoor roept hij de hulp in van goede vriend, en voormalig dirigent vanhet Philhamoniker, Leo. Een optreden van het orkest zal niet alleen Elise terugbrengen maar ook goed zijn voor alle inwoners van Berlijn, het zal ze moed en kracht geven om door te gaan en hun leven weer op te bouwen, daar is Valentin van overtuigd.
In de verantwoording, vermeldt de auteur dat het verhaal gebaseerd is op feiten. Hoewel Valentin en Eilse verzonnen personages zijn heeft Leo (Borchard) echt bestaan, alsmede Wilhelm Furthwängler en de verzetsgroep Onkel Emil. Het personage van Rita is gebaseerd op journaliste Ruth Andreas-Friedrich die de oprichtster was van de Berlijnse verzetsgroep Onkel Emil.
De solist is een schrijnend verhaal maar het is bijzonder knap geschreven en de muziekfragmenten die Valentin met passie beschrijft geven ook iets teders aan het boek.

Profile Image for Wil Malipaard.
4 reviews
January 9, 2019
Muziek in oorlogsgeweld
door Wil 01 januari 2019

De solist Rob Waumans

Rob Waumans gaat met zijn derde roman DE SOLIST terug naar het Berlijn van begin 1945. Het kapot gebombardeerde Berlijn is, op de grens van oorlog en vrede, nog in handen van de Russische “bevrijders”, ook wel de bolsjewieken genaamd, die naar hartenlust vernietigen, verkrachten, mishandelen, executeren en andere weerzinwekkende geweldsdelicten plegen. Complete gezinnen worden uitgemoord of plegen zelfmoord uit pure wanhoop voor wat hun werd aangedaan. Kortom, het is een heftig boek met situatiebeschrijvingen die niets aan duidelijkheid te wensen overlaten. Als lezer, sidder je mee.

We volgen, Valentin Grossman, een joodse concertpianist, de laatste levende Grossman in Duitsland, die na ruim vijf jaar ondergedoken te hebben gezeten in de nok van een boerderij, bijna 20 km van Berlijn, nu terugkeert naar zijn woning in Berlijn, in de Friedrichstrasse. Hij hoopt zijn grote geliefde Elise Heise (katholiek van huis uit) weer terug te vinden. Zij waren zo’n acht jaren lang innig verliefd, deelden hun grote passie voor muziek, waren gelukkig, hadden toekomstplannen, maar zijn toch niet samen gevlucht. Het vertrek werd in 1939 steeds weer uitgesteld omdat Valentin de realiteit steeds te rooskleurig inschatte en niet wilde zwichten. Uiteindelijk heeft hij Elise dus achter moeten laten.

Valentin gaat naar hun grote muziekvrienden Leo Borchard en diens vrouw Rita. Daar vertellen zij hem dat na het laatste grote bombardement op Berlijn Elise gevlucht is, in verwarde toestand, ze stond doodsangsten uit. Ze sprak niet meer, ze herkende niemand meer. “Het enige waar ze op reageerde was muziek (…) Het leek of alles uit haar hoofd was gebombardeerd, behalve de muziek” – blz 33. Niemand heeft haar daarna nog gezien. Valentin zwijgt, gaat op zoek, bijna centimeter voor centimeter kamt hij het kapotte Berlijn uit. De Russen lachen hem uit, hij krijgt flinke klappen, ze mishandelen hem, slaan hem een gebroken neus. Hij loopt in een werkval en moet lijken helpen opgraven en herbegraven. Ook weten ze hem in zijn huis te vinden, met alle nare en stinkende gevolgen vandien. Ook de overgebleven Duitsers zijn vijandig als hij te dicht bijkomt omdat hij meent Elise te herkennen en moet hij rennen voor zijn leven. Zijn solistische zoektocht is bij tijden heel macaber en vereisen een sterke maag van de lezer. Maar elke keer krabbelt hij weer op... Hij is wanhopig. Blz. 143: “Samen met Elise was hij iets geweest. Maar nu is hij niets meer dan een gevangene in zijn eigen bajes van verlangen en verdriet.”

Valentin begrijpt nu wel dat er maar één manier is om haar te vinden. Via de muziek, die hen ook bij elkaar bracht. Hij heeft een geweldig plan. Zijn vrienden Leo en Rita zijn daarbij een grote steun. Ook Monika die bij hen inwoont…. en daarnaast voor enige troost zorgt. Samen met Leo (zijn leermeester op het conservatorium, de latere chef-dirigent van de Berliner Philharmoniker voordat hij werd vervangen door Furtwängler) besluit hij een concert te gaan organiseren en daarvoor de nog levende musici (geen partijgenoten) van de Philharmoniker weer op te sporen en bij elkaar te brengen. Nog enkele andere bekende musici voegen zich bij hen. Ze vinden een geschikte concertzaal in de “ruïnes” van de bioscoop Titania-Palast. Muziek is nodig voor de wederopbouw, vinden ze.

Leo heeft een goede relatie met de Russen via stadscommandant Vankov, spreekt ook Russisch en weet vrijwaringen te krijgen voor de musici, daardoor krijgen ze meer voedselbonnen en bovendien helpen de Russen mee om puin te ruimen in het Palast-gebouw. Nu nog een piano voor Valentin…

Een geweldig moment in het boek is het toevallig ontwaren van een vleugel die op de derde verdieping van een nagenoeg geheel verwoest huis hangt. Valentin kruipt ernaartoe. Wil hem aanraken. Door het gat in de vloer weet hij zich door het plafond te wurmen. En weet de toetsen te bereiken. Hij drukt zacht op de toets en de hoge A klinkt, dof maar niet geheel onzuiver. Enkele ogenblikken daarna, op zijn kruipweg terug, denkt hij Elise in de donkere ruimte van de ruïne te zien, gaat er naartoe…. Dan volgt het meest vreselijke moment van het hele boek. Is dit zijn einde…? Later, keert Valentin terug in de ruïne op zoek naar zijn tas en kan hij het niet laten om Chopin te spelen…. Zijn vingers kiezen deze muziek uit. Na de laatste klanken, stort het dak in en verbrijzelt de vleugel. Valentin weet nog net op tijd het vege lijf te redden.

Waumans weet op voortreffelijke manier de muziek te verweven door het oorlogsgeweld heen. Hij laat in het hoofd van Valentin muziek klinken. Op zijn onderduikadres speelt hij “luchtpiano” op een lange dwarsbalk om zijn vingers een beetje in beweging te houden. Valentin duwt “doelbewust muziek in zijn hoofd om de zware gedachten te verdrijven en het lijkt of de muziek zich eerst aanpast aan zijn gedachten en hem dan langzaam mee omhoog voert” – blz. 57. Het is steeds weer andere muziek die hij hoort. Een pianoconcert van Ravel, een Hongaarse Mars van Berlioz, een Prelude van Chopin, een strijkersserenade van Dvorák, de Paganini-etudes van Liszt. Een sonate van Beethoven. Op heftige momenten laat de muziek hem wel eens “even” in de steek. Als hij aan Elise denkt, hoort hij en speelt hij meestal Liebestraum van Liszt.

Ook een mooi moment is de flashback naar 5 april 1933 (hfdstuk 13) waar Elise aan Valentin vertelt over het ontstaan van de Preludes van Chopin, diens levenswerk dat gecomponeerd moest worden. Chopin was er letterlijk en figuurlijk doodziek van. De Solist begint met een Proloog waarin verwezen wordt naar deze reis van Chopin met zijn geliefde naar Mallorca. De muziek van Chopin is een soort van rode draad door dit boek, in het leven van Valentin Grossman, wanhopig op zoek naar zijn geliefde, op weg naar zijn eigen levenswerk, het concert met de Philharmoniker waar hij haar hoopt te zien.

In veel flashbacks lezen we over het leven van Valentin zelf, diens ouders en grootouders. Over Elise zelf en haar ouders. Maar bijzonder is dat de hoofdstukken die specifieke momenten uit hun leven samen aangeven apart getiteld worden met datum. In de omgekeerde chronologische volgorde. Een vondst! We beginnen met hfdst. 6 op 31 mei 1939, de nacht vóór zijn vertrek en eindigen met hfdst. 23 op 14 december 1931 hun eerste ontmoeting na een muziekrepetitie. Valentin speelt na afloop een nocturne van Chopin en ziet dan Elise….

Hoofdstuk 24 is het laatste hoofdstuk: 26 mei 1945 het concert van de Philharmoniker is een feit. En een piano is dus ook nog gevonden voor Valentin die met de 24st Prelude van Chopin het historische concert zal openen. Ziet hij Elise terug? Blz. 217: “Valentin tilt zijn linkerhand op, legt zijn vingers op de toetsen en sluit zijn ogen. Hij ziet zijn vader en moeder, daarnaast Serg,” (…)

Zoals in de “Verantwoording” staat hebben veel gebeurtenissen werkelijk plaatsgevonden. De personages Valentin en Elise en hun familieleden zijn fictief, veel van de overige personages hebben echt bestaan.
Op het moment dat ik deze recensie publiceer, moet het boek nog verschijnen (half januari). Ik was een van de uitverkorenen door de Club van Echte Lezers om dit boek al eerder te lezen en te recenseren. Hartelijk dank aan Uitgeverij Atlascontact.nl.

Rob Waumans kan écht schrijven! Vijf sterren voor deze goed onderbouwde roman. Een aanrader. De enige aanbeveling die ik wil geven is een plattegrond van Berlijn uit 1945 toe te voegen met daarop de zoekroutes van Valentin.

Zeist, 1 januari 2019
158 reviews1 follower
January 26, 2022
Een mooi en verschrikkelijk boek. De bevrijding van Berlijn zorgde niet voor de gehoopte vrijheid maar voor nog meer verschrikkingen, alleen nu vanuit een andere partij. De hoop in de stad leeft een beetje op, maar wordt elke keer weer de kop ingedrukt door de slechtheid van mensen. En het blijkt een dunne lijn te zijn. Een lijn die Waumans echt perfect beelden beschrijft, je leeft helemaal mee. In een ruk uitgelezen waarbij je elke bladzijde meer behoefte krijgt om live (klassieke) muziek te luisteren.
Profile Image for Boekenwurm Saskia.
113 reviews2 followers
January 12, 2019
Van kale schets tot indrukwekkend schilderij

‘De solist’ van Rob Waumans begint als een kale schets en eindigt als een indrukwekkend schilderij. Laagje na laagje krijgt het meer diepgang en substantie totdat de werkelijkheid tenslotte levendig van het doek afspat. ‘De solist’ weet de lezer zowel emotioneel te ontroeren als te vermorzelen met zijn indringende realiteit. Het lezen van dit boek is een indrukwekkende belevenis die stemt tot nadenken en enige bezinking vergt.

Valentin Grossman is vijf jaar en drieëntwintig dagen geleden uit Berlijn weggevlucht en ondergedoken. Nu de Tweede Wereldoorlog voorbij is keert hij terug naar Berlijn op zoek naar zijn huis en zijn vrouw. Zijn joodse familie heeft de oorlog niet overleefd maar zijn huis blijkt nog overeind te staan. Zijn vrouw is echter afwezig en de stad zit vol met Russische soldaten die de bevolking op brute wijze bejegenen. Samen met een oude vriend probeert hij de Berliner Philharmoniker nieuw leven in te blazen in de hoop dat de muziek zijn vrouw Elise terug zal brengen. Ondertussen zoekt hij haar overal in Berlijn. Zullen ze elkaar weer terugvinden?

Het verhaal is beeldend geschreven, de zinnen zijn kort en nooit te lang en het taalgebruik is eenvoudig. De mooie metaforen verbeelden de sfeer in de stad en de gemoedstoestand van de hoofdpersoon.

‘De klank van een toetsaanslag deed hem opstijgen, maakte alles licht in zijn hoofd en hij reisde er ver mee zoals een vogel zweeft op thermiek’

In het begin komt het verhaal een beetje kaal en vlak over. Het maakt het voor de lezer moeilijk om geboeid te blijven. Dit komt door de persoonlijkheid van Valentin die wanneer de werkelijkheid hem niet bevalt, vlucht in muzikale droombeelden of in gedachten aan vroeger. Zijn herinneringen geven een beeld van zijn leven. We zien hoe hij opgroeit, hoe hij zijn vrouw leert kennen en we ondergaan zijn gerichtheid op zijn eigen behoefte, de muziek. Alles moet wijken voor zijn carrière, ook de werkelijkheid van de dreigende oorlog.

Hoewel deze vorm van dissociëren hem hielp tijdens het onderduiken, leidt zijn gedrag na terugkomst in Berlijn tot gevaarlijke en onverwachte situaties. De werkelijkheid rukt op en Valentin kan deze steeds minder goed buiten zijn beleving houden. Gevoelens van schuld spelen op.

‘De krampachtige greep waarin hij het verleden vasthoudt begint steeds meer slachtoffers te eisen’

Het verhaal krijgt nu steeds meer diepgang en wordt steeds fascinerender. Zijn verlangen naar een beter leven, ingevuld wordt door zijn (muzikale) fantasie en zijn verlangen naar zijn vrouw, staat haaks op de gruwelijkheid van de Russische bezetting. De verkrachtingen en vernederingen die de Berlijners moeten ondergaan dringen ook steeds verder in de beleving van de lezer door. De gevoelens van afschuw zijn verpletterend. Het schilderij is nu compleet, een rijk gevuld palet aan emoties.
273 reviews8 followers
April 5, 2019
Het relaas van een zoektocht naar zijn grote liefde en de liefde voor muziek!

Het boek vangt aan met een mooie proloog, waarin Frédéric Chopin en zijn geliefde Amandine Lucile Aurore Dudevant apart naar Mallorca reizen.
Hoofdfiguur in het boek is Valentin Grossman die voor de oorlog wegvluchtte uit Berlijn en na vijf jaar en drieëntwintig dagen terugkeert naar zijn stad.

In tegenstelling tot zijn Joodse familie, overleefde hij WOII. Valentin kuiert verwonderd en verbitterd door de verwoeste, kapotgeschoten stad, waar hij zich probeert te oriënteren en war hij de confrontatie met de huidige bezetter, Russische soldaten, uit de weg gaat. Dit is niet zo eenvoudig als het lijkt, want deze gefrustreerde soldaten terroriseren en bejegenen de bevolking als uitschot. Zij zien de mensen als het ware als hun bezit waar zij alles mee kunnen doen wat zij maar willen. Mishandeling, verkrachting, uitbuiting… zijn door hen dagelijks weerkerende handelingen.

Valentin gaat in zijn stad op zoek naar zijn geliefde Elise die hij moest achterlaten toen hij onderdook.

Valentin, een solist van de Berliner Philharmoniker, ademt gewoon muziek. In alles wat hij doet, denkt en wenst speelt muziek de hoofdrol.
Met en door muziek probeert hij zijn geliefde terug te vinden en hoopt dat zij zal opduiken op het concert dat hij met vroegere muzikanten en collega’s opzet in het Titania-Palast.

Om zijn doel te bereiken neemt hij erg grote risico’s.
Slaagt hij in zijn opzet?

De solist is een bewogen boek, waarbij de periode tussen de ondergang van Hitler en de nazi’s en de bezetting van Berlijn door de Russen wordt belicht en toegelicht.
Het boek is opgebouwd uit enigszins korte hoofdstukken, die afwisselend terugblikken naar de periode voor en tijdens de oorlog en de periode na de val van Hitler.

De inhoud is gebaseerd op waar gebeurde feiten en deze worden verhaalt in het hoofdstuk “Verantwoording” aan het einde van het boek.
De auteur heeft een vlotte, enigszins beeldende en beschrijvende schrijfstijl.
De beschrijving van de verwoestende stad, van het leed van de bevolking, van de ontberingen van de inwoners, van de handelingen van de gefrustreerde soldaten, van de drang naar overleven…grijpen je als lezer naar de strot.
De rol van Valentin werd erg goed uitgewerkt. We delen zijn gedachten, delen zijn leed, delen zijn angsten, delen zijn verwachtingen en zijn ook deelgenoot van zijn hoop!

Het is overduidelijk dat de auteur een grote kennis heeft over en fan is van klassieke muziek.

Het boek en het verhaal stemmen tot nadenken… en dan moeten we tot het besluit komen dat er nog steeds niets is veranderd wanneer we de huidige conflicten overal ter wereld voor ogen houden.
Eén ding is echter duidelijk, liefde voor een persoon en de liefde voor muziek houdt mensen recht en brengt mensen in vele omstandigheden bij elkaar.


Om zijn vlotte beschrijvende stijl, om het intrigerende en beklijvende onderwerp geef ik dit boek graag 4 **** sterren
Profile Image for Sophie.
382 reviews2 followers
November 12, 2022
Het gaat over muziek die de oorlogsslachtoffers weer moed moet geven. Mooie insteek maar er is te weinig vaart in het verhaal.
Profile Image for Jess Witte.
14 reviews1 follower
August 17, 2024
Wat een schitterend boek. Zo beeldend en meeslepend dat ik me erop betrap dat ik op straat, als ik een vrouw in de verte zie, wel eens denk 'zou dat Elise zijn?'.
Profile Image for Nico Drolinga.
4 reviews
December 30, 2018
Een boek wat moeilijk weg te leggen is. Waumans neemt je mee naar het Berlijn van vlak na de bevrijding in 1945 en beschrijft levendig hoe het voor de inwoners van de stad is geweest. Ook de passie van de hoofdpersoon voor de muziek en zijn geliefde komt mooi naar voren.

Zowel qua verhaal als geschiedenisles een must read!
Displaying 1 - 12 of 12 reviews