'Lezen en laten lezen' van Arnold Huijgen is een verhelderend theologisch boek over gelovig omgaan met de Bijbel. Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat je de Bijbel niet alleen leest, maar je ook laat lezen door God. De Bijbel is een ingewikkeld boek, en over de interpretatie ervan wordt veel gediscussieerd. Hoe kun je de Schrift dan zo lezen dat je hart geraakt wordt? En hoe voorkom je al te rationele Bijbellezing? Huijgen gaat te rade bij onder andere Luther. Zijn vuistregels voor het lezen van de Bijbel zijn nog altijd actueel. Daarnaast geeft hij voorbeelden van omgang met de Bijbel door Oepke Noordmans, Dietrich Bonhoeffer en door hemzelf.
De analyse van Huijgen over de rol van het rationalisten op het christelijke denken vond ik verhelderend en inspirerend. Hij laat echt een andere weg zien in het kijken naar het christelijk geloof in deze tijd. Dat helpt me om mijn eigen vooringenomenheid vanuit mijn opleiding over wat waarheid is te doorzien. Met betrekking tot de omgang met de bijbel naar het voorbeeld van Luther vind ik het ook helder uitgelegd en stimuleert het ook om je open te stellen. Bij de concrete invulling van dit lezen van de bijbel vind ik dat de academische inslag Huijgen in de weg zit. Hij kan moeilijk duidelijk maken hoe in het leven van alledag de omgang met de bijbel kan zijn. De voorbeelden in het laatste hoofdstuk zijn te abstract voor me of zoals bij de rol van de vrouw toch ook weer erg rationalistisch. Daar kun je naar mijn mening de zogenaamde controverse ook bij God laten waarom moet je dat dan verklaren en ‘verdedigen’ ? Het gaat erom hoe de tekst in je hart kan doordringen en wat deze zegt jn in relatie met andere bijbelgedeelten. Dat laatste doet Huijgen wel maar dat veronderstelt al een behoorlijk kennisniveau. De basisgedachte zou veel verder uit te werken zijn naar een hulpmiddel om de bijbel te lezen. Ik ben ook wel benieuwd naar de persoonlijke geloofsbeleving van de schrijver, daarin vind ik het boek ook wel afstandelijk. Al met vond ik het het een goed boek ondanks deze kritische kanttekeningen. Het stimuleert me om de omgang met de bijbel weer te vernieuwen en daardoor te groeien in mijn geloof.
Goed boek over hermeneutiek. Huijgens insteek bij de geleefde geloofspraktijk zorgt voor een boek dat concrete handvatten biedt voor de omgang met de Bijbel zonder een methode of een stappenplan te worden. Met name het stuk over het laten lezen van onszelf sprak mij aan. Het was daarnaast ook mooi om het betoog in het laatste hoofdstuk over proeven van omgang met de Schrift concreet te zien worden. De kritische reflectie op al te moderne interpretaties van historiciteit was mij uit colleges al een beetje bekend, maar heeft mij ook geholpen. Wel vraag ik me af of dit boek wel zo bereikbaar is voor niet-theologen als Huijgen beoogt. Met name het hoofdstuk over theologische en filosofische achtergronden oogt wat ambitieus, maar ook op andere plekken gaat Huijgen soms wat snel. Niettemin een aanrader.
In Lezen en laten lezen biedt Arnold Huijgen een verhelderende en tegelijk indringende visie op het omgaan met de Bijbel. Zijn centrale gedachte is dat het niet alleen gaat om het lezen van de Schrift, maar om je laten lezen door God. Daarmee verschuift de focus van actief begrijpen naar ontvankelijk zijn.
Wat dit boek bijzonder maakt, is de toegankelijkheid. Theologische voorkennis is niet vereist, en Huijgen schrijft helder en uitnodigend. Tegelijk schuwt hij de diepte niet: op sommige momenten wordt het boek best theologisch en technisch. Juist die combinatie maakt het boek laagdrempelig én inhoudelijk rijk.
Een van de sterkste lijnen in het boek is dat waarheid niet primair draait om feitelijkheid, maar om betrouwbaarheid, trouw en relatie. Waarheid is geen bezit, maar een manier van zijn. Dat komt krachtig naar voren in de manier waarop Huijgen beschrijft dat de Schrift ons niet alleen informeert, maar ons leven opent en vernieuwt.
Bijzonder treffend is zijn uitleg van de Emmaüsgangers: hun ogen gaan open, en pas achteraf begrijpen ze wat er gebeurd is. Hun lezen is vernieuwd, niet door nieuwe inzichten of methodes, maar doordat zij Christus ontmoeten. Daarmee zet Huijgen zich af tegen een puur rationele benadering van de Bijbel. Het gaat niet om betere technieken of diepere analyse, maar om een existentiële verandering—een ontmoeting die je leven opent.
Daarmee hangt een ander belangrijk thema samen: ontvankelijkheid. Huijgen benadrukt dat wie verlangt naar echte omgang met de Schrift, niet geholpen is met tools, tips of technieken. Het gaat om “biddend afleren”, om leeg worden voor God—even loskomen van ons verlangen naar controle of zelfs naar ervaring. Die gedachte is confronterend: geloven is niet zozeer een kwestie van proberen, maar juist van stoppen met proberen.
Dit maakt het boek tegelijk waardevol en uitdagend. In een tijd waarin alles gericht is op grip, begrip en maakbaarheid, pleit Huijgen voor een houding van overgave. Hij sluit daarmee aan bij Luther, die spreekt over gebed, meditatie en aanvechting—niet als methode, maar als een weg. Een weg waarop niet wij centraal staan, maar Gods spreken.
Sterk is ook de omkering die Huijgen voorstelt: we lezen niet eerst ons eigen leven en leggen daarna de Bijbel ernaast, maar juist in de Schrift leren we ons eigen leven verstaan. Niet ons gevoel of inzicht is het uitgangspunt, maar een ontvankelijkheid die daaraan voorafgaat—een openheid waarin de Schrift kan gaan spreken.
Tegelijk roept dit ook vragen op. De nadruk op ontvankelijkheid en loslaten kan wat abstract blijven. Voor lezers die zoeken naar concrete handvatten kan dat soms onbevredigend zijn. Maar misschien is dat precies de bedoeling: het boek wil je niet alleen iets leren, maar je houding veranderen.
Al met al is Lezen en laten lezen een waardevol en inspirerend boek voor iedereen die verlangt naar een diepere omgang met de Bijbel. Het is toegankelijk, maar biedt voldoende diepgang om ook ervaren lezers te prikkelen. Huijgen laat overtuigend zien dat Bijbellezen geen techniek is, maar een ontmoeting—een proces waarin niet wij de tekst beheersen, maar de tekst ons.
Review of Lezen en laten lezen by Prof. Dr. Arnold Huijgen
In Lezen en laten lezen, Prof. Dr. Arnold Huijgen addresses the complex issues surrounding modern biblical interpretation, particularly within Reformed churches. The book tackles three hot-button topics: women in church leadership, homosexuality, and creation versus evolution. Huijgen argues that instead of seeing the Bible as the problem, we should recognize that it offers the solution, while humanity itself is the real issue. The central theme of the book is that reading the Bible is not about technical methods or rational arguments, but about a receptive heart, allowing God to speak through His Word.
Huijgen urges readers to let the Bible read them, turning the act of reading into an encounter with God. The book emphasizes prayer, meditation, and spiritual struggle as key aspects of understanding Scripture. These practices shift the focus from human intellect to God's transformative power. He rejects modern rationalism, which reduces the Bible to something measurable, and instead advocates for an openness to the soul's experience of God's Word.
This profound and theologically rich book is suited for readers looking to explore the philosophical and theological foundations of contemporary biblical interpretation. With examples from Bonhoeffer and Noordmans, Huijgen's insights make this a thought-provoking and rewarding read.
Een merkwaardige combinatie van ellenlange theologisch/filosofische beschouwingen en waardevolle, wonderschone fragmenten over hoe de Bijbel gelezen kan worden. Misschien is de kennisoverdracht in een te compacte vorm gegoten.
Verbaas me zojuist wel over een detail op blz. 110, waarin als voorbeeld van een ‘therapeutisch godsbeeld’ lied Opwekking 518 wordt aangehaald, dat nota bene een behoorlijk letterlijke ‘berijming’ is van Psalm 139:1-6.