1847-1858 yılları arasında Anadolu'yu baştan başa gezen Pierre de Tchihatchef 19. yüzyılın çığır açan jeologlarından biridir. Sekiz ciltlik Asie Mineure (Küçük Asya) adlı dev eseri bu gezinin ürünüdür. İstanbul'a ilk kez 1845 yılında Rus elçiliğinde ataşe olarak gelen Tchihatchef Boğaziçi'ne ayrı bir ilgi gösterir. Bölgeyi geniş bir çerçevede ele alarak Adalar'ı, Bitinya'yı, Trakya ve Kocaeli'yi de yaptığı incelemelere dahil eder. İstanbul'un fiziki yapısı, iklimi, bitki örtüsü, hayvanları ve suları hakkında da detaylı gözlemlerde bulunan yazar, Strabon, Homeros gibi Antikçağ yazarlarının aktardığı bilgileri, hikâyeleri, efsaneleri de anlatısına katarak bizi zaman içinde keyifli bir yolculuğa çıkarıyor. İstanbul ve Boğaziçi, yazıldığı döneme dair kıymetli bilgilerin yanı sıra, içerdiği çok sayıda görsel malzeme ve büyük ölçekli bir Boğaziçi haritasıyla 170 yıl öncesinin İstanbul ve Boğaziçi'ni gözümüzde canlandırmamızı sağlıyor.
1800'lü yılların İstanbul'u nezdinde oldukça şaşırtıcı bir kitap okuduğumu itiraf etmeliyim.
Şu an bile kolay rastlayamayacağımız bir özenle yazılan, İstanbul ve boğaz nezdinde bir çok tekknik bilgi ve birebir araştırma içeren, içeriğini İstanbul'un eşsiz tarihi hikayeleri ile süsleyen önemli bir eser.
Toplumsal ya da sosyal dinamikler yerine daha çok İstanbul'un yapısı, bitki örtüsü, hayvan çeşitliliği ve iklimi gibi genellikle göz ardı edilen konulardan bahseden oldukça detaylı bir kitap. Yazarının araştırmacı yeteneği de sanırım tartışılamaz, önemli bir gezi ve gözlem sonucu yazıldığını anlamak zor değil.
Sadece eserin bazı noktalarında sadece kendi araştırmaları ya da fikirlerine bağlı kalması, kitabı boşluklu ve biraz da metinler arasında dağınık bir hale getirmiş.
Yine de İstanbul ile ilgili o dönem için böyle teknik bir araştırmanın yapılması önemli bir olay. Ayrıca eserin sonlarına doğru Karadeniz ve Pamukkale gibi farklı yöreler hakkında da gözlemler mevcut.