نام آخوند خراسانی نهتنها در فقه و فقاهت، که در صحنهی سیاسی و اجتماعی نیز زبانزد است. وی از معدود فقیهانی است که نگاهی مثبت به مقولهی آزادی داشته و از آن در بیانیهها، خطبهها، نامهها، تلگرافها و گفتوگوهای خود با زبانی ستایشآمیز یاد کرده و ضرورت و اهمیت آن را یادآور شده است.
او در جایگاه مرجعیت شیعه و بزرگترین مدرس حوزهی علمیهی نجف در زمان خود، حقوق ملتها را در ادارهی کشور و سرنوشت خود، حق طبیعی و عقلانی دانسته و با بیانی عالمانه این معنا را تبیین کرده و پاسخهایی روشن و قاطع به مخالفان آزادی و عدالت داده است.
در این نکوداشت تلاش میشود به این بعد از شخصیت آخوند خراسانی بیشتر پرداخته شود و افکار روشنگر آن بزرگ در حوزهی کشورداری و ادارهی جامعه که نگاه یک مرجع دینی است، ارائه گردد.