What do you think?
Rate this book
Gomułka. Władzy nie oddamy
Czołowy komunista o przedwojennym rodowodzie. Sowieckich czystek uniknął dzięki temu, że siedział w więzieniu. Nie po raz ostatni. Po wojnie znowu trafił za kratki. Tym razem posadzili go towarzysze. Po paru latach nieobecności wrócił i stał się nową twarzą socjalizmu. Cieszył się niezwykłym poparciem społeczeństwa, które widziało w nim nadzieję na zmiany. Szybko je zniweczył i zamiast stać się drugim Nagyem czy Dubčekiem, został symbolem "dyktatury ciemniaków". Zasłynął także ze skąpstwa. Dzielił każdego papierosa na pół, a Polakom doradzał, by zamiast cytryn jedli kiszoną kapustę. Jednocześnie jeździł ekskluzywnym mercedesem, a garnitury zamawiał u najdroższego warszawskiego krawca.
Reportaż historyczny Piotra Lipińskiego przybliża Gomułkę, który ukrył się gdzieś pomiędzy tymi dwiema postaciami.
Reportaż historyczny Piotra Lipińskiego przybliża Gomułkę, który ukrył się gdzieś pomiędzy tymi dwiema postaciami.
400 pages, Hardcover
First published August 7, 2019
5 people are currently reading
124 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
February 3, 2020
Dużo bogatsza biografia niż ta o Bierucie. Podobnie jak tamtą, czyta się lekko. Lipiński świetnie opisuje czasy PRL z punktu widzenia jej władzy. Na pewno sięgnę po Cyrankiewicza i bardzo chciałbym żeby powstały kolejne w cyklu biografie o Gierku i Jaruzelskim pióra Lipińskiego.
March 26, 2021
Gomułka, kolejny ciekawy człowiek, chociaż chyba najbardziej znany z trójki bohaterów książek Lipińskiego (obok Bieruta i Cyrankiewicza). Może właśnie ten brak tajemniczych epizodów w jego życiu sprawił, że ta książka nie była aż tak ciekawa. U Bieruta i Cyrankiewicza było więcej - czy Bierut był agentem NKWD? a może hitlerowskim? Czemu był aż tak usłużny Stalinowi? Co Cyrankiewicz robił w czasie wojny? Co robił w Auschwitz? Czemu pomagał AK, a potem jednak dołączył do komunistów? W tamtych portretach najeciekawsze było, dlaczego byli usłużni i kiedy próbowali się wyłamać, a Gomułka po prostu robił swoje.
Miał własną koncepcję socjalizmu, potrafił postawić się Sowietom. Odsunięty od władzy w 1948, kochany w 1956, i znowu odsunięty w 1970. Co cechowało jego rządy? Mówiło się za Kisielewskim o "dyktaturze ciemniaków", ale to chyba bardziej dyktatura jednego ciemniaka nie znoszącego sprzeciwu, przede wszystkim nie mającego pojęcia o makroekonomii, nie potrafiącego inwestować, i przekonanego, że Polacy są za biedni żeby w ogóle marzyć o samochodzie.
Dlaczego w 1956 mówił, że polscy robotnicy nie dadzą się sprowokować przez obcych agentów, a w 1970 zupełnie o tym zapomniał? Może starość, zmęczenie władzą, nikt nie jest nieomylny, a najmniej nieomylny jest chyba właśnie Gomułka.
Ale można też wymienić kilka pozytywnych aspektów jego rządu, przede wszystkim polską zachodnią granicę i układ PRL-RFN. Niby ludzie pamiętają, że tylko Stalinowi zawdzięczamy Ziemie Odzyskane, ale była jedna strona, która się nie zgadzała na takie granice, czyli właśnie RFN. Trochę było straszenia w PRL (i w NRD), że w Niemczech Zachodnich odradza się faszyzm, i to jest temat, który chętnie bym dalej zbadał, ale pewne jest jedno - chadeccy kancelrze RFN wcale się nie zgadzali na granicę na Odrze i Nysie, Gomułka musiał mieć w głowie, że podział Niemiec na dwa państwa nie jest wieczny, i zjednoczone Niemcy będą mogły próbować wydrzeć Polsce te ziemie. Zmieniło się to dopiero wtedy, kiedy Willy Brandt został kanclerzem Niemiec i pragnął rozwiązać tę sprawę, podobnie jak Gomułka w Polsce. Do tego miał w sobie tyle instynktu politycznego, żeby powstrzymać kolektywizację wsi w Polsce. Dużo satysfakcji dawało mi czytanie fragmentów, gdzie Gomułka poucza Chruszczowa albo Breżniewa.
A jeszcze co do samej prozy Lipińskiego - miałem wrażenie że czasem za bardzo płynie w poetyckie porównania - kariera Gomułki zaczęła się na strzale policjanta w jego nogę, kiedy organizował strajk w Łodzi w 1932, a skończyła na tym, jak sam kazał strzelać do strajkujących robotników w 1970 roku. Do tego porównania religijne - no, widać, że komunizm jest trochę jak religia, ale zaczynało być to trochę kliszowate, np. "Gomułka świętszy od papieża" (w domyśle: Breżniewa), albo miejscami takie zdania jak przytoczono w innej recenzji: "Każda droga do socjalizmu wiedzie przez tortury i śmierć" - podejrzewam, że czytelnik potrafiłby podobne wnioski wysnuć samemu. No, ale dobrze, można przymknąć na to oko, bo nie jest to książka naukowa, ale publicystyczna, zawiera sporo faktów, opiera się na setce źródeł, i stanowi całkiem rzetelną ocenę życia Gomułki.
Miał własną koncepcję socjalizmu, potrafił postawić się Sowietom. Odsunięty od władzy w 1948, kochany w 1956, i znowu odsunięty w 1970. Co cechowało jego rządy? Mówiło się za Kisielewskim o "dyktaturze ciemniaków", ale to chyba bardziej dyktatura jednego ciemniaka nie znoszącego sprzeciwu, przede wszystkim nie mającego pojęcia o makroekonomii, nie potrafiącego inwestować, i przekonanego, że Polacy są za biedni żeby w ogóle marzyć o samochodzie.
Dlaczego w 1956 mówił, że polscy robotnicy nie dadzą się sprowokować przez obcych agentów, a w 1970 zupełnie o tym zapomniał? Może starość, zmęczenie władzą, nikt nie jest nieomylny, a najmniej nieomylny jest chyba właśnie Gomułka.
Ale można też wymienić kilka pozytywnych aspektów jego rządu, przede wszystkim polską zachodnią granicę i układ PRL-RFN. Niby ludzie pamiętają, że tylko Stalinowi zawdzięczamy Ziemie Odzyskane, ale była jedna strona, która się nie zgadzała na takie granice, czyli właśnie RFN. Trochę było straszenia w PRL (i w NRD), że w Niemczech Zachodnich odradza się faszyzm, i to jest temat, który chętnie bym dalej zbadał, ale pewne jest jedno - chadeccy kancelrze RFN wcale się nie zgadzali na granicę na Odrze i Nysie, Gomułka musiał mieć w głowie, że podział Niemiec na dwa państwa nie jest wieczny, i zjednoczone Niemcy będą mogły próbować wydrzeć Polsce te ziemie. Zmieniło się to dopiero wtedy, kiedy Willy Brandt został kanclerzem Niemiec i pragnął rozwiązać tę sprawę, podobnie jak Gomułka w Polsce. Do tego miał w sobie tyle instynktu politycznego, żeby powstrzymać kolektywizację wsi w Polsce. Dużo satysfakcji dawało mi czytanie fragmentów, gdzie Gomułka poucza Chruszczowa albo Breżniewa.
A jeszcze co do samej prozy Lipińskiego - miałem wrażenie że czasem za bardzo płynie w poetyckie porównania - kariera Gomułki zaczęła się na strzale policjanta w jego nogę, kiedy organizował strajk w Łodzi w 1932, a skończyła na tym, jak sam kazał strzelać do strajkujących robotników w 1970 roku. Do tego porównania religijne - no, widać, że komunizm jest trochę jak religia, ale zaczynało być to trochę kliszowate, np. "Gomułka świętszy od papieża" (w domyśle: Breżniewa), albo miejscami takie zdania jak przytoczono w innej recenzji: "Każda droga do socjalizmu wiedzie przez tortury i śmierć" - podejrzewam, że czytelnik potrafiłby podobne wnioski wysnuć samemu. No, ale dobrze, można przymknąć na to oko, bo nie jest to książka naukowa, ale publicystyczna, zawiera sporo faktów, opiera się na setce źródeł, i stanowi całkiem rzetelną ocenę życia Gomułki.
February 26, 2023
Chwilami, szczególnie w pierwszej części książki, miałem wrażenie, że „Bierut” był nieco lepiej napisany; może nieco ciekawszy; ale druga część, gdzie kolejne „polskie miesiące” dosłownie następują jeden po drugim, domyka całość całkiem zrozumiałą klamrą.
Próba odpowiedzi na pytanie „dlaczego?” to w końcu powinność rzetelnego biografa.
Dla kogoś w moim wieku (urodzony na 1000-lecie) to bolesne wspomnienie niemal 20 pierwszych lat życia, tam mocno spadkiem po gomułkowszczyźnie naznaczonych.
Czy mojemu synowi skojarzy się z krajem, w jakim żyje?
Mnie się kojarzy, nie tylko przez niezwykłe podobieństwo wyprawy towarzysza Wiesława do Nowego Jorku i wyprawy prezesa Jarosława do Wiednia. Towarzysz szmaciak zmienia postaci i imiona, ale od lat nas nie opuszcza.
Próba odpowiedzi na pytanie „dlaczego?” to w końcu powinność rzetelnego biografa.
Dla kogoś w moim wieku (urodzony na 1000-lecie) to bolesne wspomnienie niemal 20 pierwszych lat życia, tam mocno spadkiem po gomułkowszczyźnie naznaczonych.
Czy mojemu synowi skojarzy się z krajem, w jakim żyje?
Mnie się kojarzy, nie tylko przez niezwykłe podobieństwo wyprawy towarzysza Wiesława do Nowego Jorku i wyprawy prezesa Jarosława do Wiednia. Towarzysz szmaciak zmienia postaci i imiona, ale od lat nas nie opuszcza.
April 5, 2020
Władysław Gomułka przez 14 lat stał za sterami Polski Ludowej. Kojarzony zarówno z czasem odwilży po epoce stalinizmu, jak również ostrego zaostrzenia kursu wobec tych, co okazali nawet wydumany bunt wobec komunizmu. Dzięki biografii Piotra Lipińskiego Gomułka. Władzy nie oddamy człowiek ten zaczyna pokazywać nieco bardziej ludzkie oblicze.
Śmiano się z jego przesadnej oszczędności, każdy papieros dzielił na pół, doradzał aby zamiast cytryn używać kiszonej kapusty. Styl ten zwłaszcza dziś wydaje się wręcz groteskowy, ale wypływa z najtrudniejszych doświadczeń towarzysza Wiesława. Syn chłopa, wychowywany w niezwykle trudnych warunkach. Od dzieciństwa doświadczył skrajnego ubóstwa. Lubił pracę u bogatych gospodarzy, gdyż wówczas mógł lepiej zjeść niż w domu i miał zapewniony obiad. Wspomnienia nędzy prześladowało go przez całe życie i uniemożliwiało zrozumienie potrzeb rodaków. Z drugiej strony jako przywódca partii zakładał najdroższe garnitury i jeździł luksusowym mercedesem.
Jako młody chłopak pracował w charakterze pracownika fizycznego, obserwując społeczną niesprawiedliwość połączoną z problemami rodzinnymi, zafascynował się komunizmem. Im bardziej jednak wchodził świat radzieckiej ideologii, tym bardziej widział jej cienie, całe życie dążył do wypracowania polskiej drogi do socjalizmu, uniezależnionej od Sowietów. Końcówka rządów pokazała, że doświadczenia i nauki pobierane od moskiewskich prominentów nie poszły w las.
Książkę Piotra Lipińskiego czyta się lekko, niejednokrotnie ma się wrażenie, jakby miało się doczynienie z powieścią sensacyjną albo przygodową. Jest to wyraźne w pierwszej połowie książki. Zwroty akcji, wartko następujące wydarzenia, a nawet pościg policyjny za Gomułką, z drugiej strony historia miłosna i dzieje rodziny Władysława Gomułki sprawiają, że od lektury nie można się oderwać. Wpada się w nią, niczym śliwka w kompot. Z przerażeniem poznajemy strukturę morderczego totalitaryzmu, w którym sojusznik i towarzysz z dnia na dzień stawał się wrogiem numer jeden. Sam Gomułka uniknął śmierci dzięki temu, że przed wojną został aresztowany, aby potem po wojnie znów trafić do aresztu. Autor omawiając życie I sekretarza PZPR przedstawia kawał historii Polski XX wieku, zaczynając od 1905 roku, a kończąc na latach osiemdziesiątych. Lektura obowiązkowa dla miłośników przeszłości.
Śmiano się z jego przesadnej oszczędności, każdy papieros dzielił na pół, doradzał aby zamiast cytryn używać kiszonej kapusty. Styl ten zwłaszcza dziś wydaje się wręcz groteskowy, ale wypływa z najtrudniejszych doświadczeń towarzysza Wiesława. Syn chłopa, wychowywany w niezwykle trudnych warunkach. Od dzieciństwa doświadczył skrajnego ubóstwa. Lubił pracę u bogatych gospodarzy, gdyż wówczas mógł lepiej zjeść niż w domu i miał zapewniony obiad. Wspomnienia nędzy prześladowało go przez całe życie i uniemożliwiało zrozumienie potrzeb rodaków. Z drugiej strony jako przywódca partii zakładał najdroższe garnitury i jeździł luksusowym mercedesem.
Jako młody chłopak pracował w charakterze pracownika fizycznego, obserwując społeczną niesprawiedliwość połączoną z problemami rodzinnymi, zafascynował się komunizmem. Im bardziej jednak wchodził świat radzieckiej ideologii, tym bardziej widział jej cienie, całe życie dążył do wypracowania polskiej drogi do socjalizmu, uniezależnionej od Sowietów. Końcówka rządów pokazała, że doświadczenia i nauki pobierane od moskiewskich prominentów nie poszły w las.
Książkę Piotra Lipińskiego czyta się lekko, niejednokrotnie ma się wrażenie, jakby miało się doczynienie z powieścią sensacyjną albo przygodową. Jest to wyraźne w pierwszej połowie książki. Zwroty akcji, wartko następujące wydarzenia, a nawet pościg policyjny za Gomułką, z drugiej strony historia miłosna i dzieje rodziny Władysława Gomułki sprawiają, że od lektury nie można się oderwać. Wpada się w nią, niczym śliwka w kompot. Z przerażeniem poznajemy strukturę morderczego totalitaryzmu, w którym sojusznik i towarzysz z dnia na dzień stawał się wrogiem numer jeden. Sam Gomułka uniknął śmierci dzięki temu, że przed wojną został aresztowany, aby potem po wojnie znów trafić do aresztu. Autor omawiając życie I sekretarza PZPR przedstawia kawał historii Polski XX wieku, zaczynając od 1905 roku, a kończąc na latach osiemdziesiątych. Lektura obowiązkowa dla miłośników przeszłości.
July 26, 2020
Ze względu na bogactwo faktów historycznych z ogromnej liczby źródeł ta książka jest naprawdę ciekawa i pozwala zrozumieć wiele wydarzeń nie tylko z okresu rządów Gomułki (1944-1948, 1956-1970), ale też lat okołowojennych. Dowiadujemy się sporo o młodości Gomułki, jego ewolucji politycznej, obrazie świata jaki tworzył się w jego głowie od czasów bycia robotnikiem w Drohobyczu, przez konspirację w czasie okupacji, aż do najwyższego stanowiska w państwie. Czego brakuje natomiast, to bardziej zniuansowanego spojrzenia na sytuację ludzi pracy z tamtego okresu. Autor nieco prześmiewczo przywołuje ówczesne hasła mówiące o II RP jako kraju faszystowskim, ale nie próbuje nawet zadać pytania, dlaczego takie hasła w ogóle się pojawiały. O ówczesnej polityce względem niższych klas społecznych i ich sytuacji materialnej nie znajdziemy chyba ani słowa. Narracyjnie jest to opowieść raczej jednostronna i wybiórcza – można by sądzić, że komuniści pojawili się niejako z próżni, wyszli przez jakiś zły portal w piękny świat II RP tylko po to, żeby zadać jej zdradziecki cios 17 wrześnie 1939 roku. Jest to chyba zbyt proste przedstawienie sprawy.
Inną rzeczą jest niepowstrzymana potrzeba odautorskich wstawek, które nie wnoszą do historii nic poza jego osobistym nastawieniem do Gomułki i PRLu. Naprawdę, nawet pisząc biografię Stalina można nie używać epitetów, a i tak przekazać ogrom zła, jakie ten wyrządził za życia. Takie zabiegi wskazują raczej na brak zaufania do czytelnika i nieco patronizującą postawę, która każe w odpowiednich miejscach wskazać wyraźnie palcem i podkreślić: "tu, tu zobacz, jak było strasznie". Cytat: "Każda droga do socjalizmu wiedzie przez tortury i śmierć" brzmi w dzisiejszych czasach jak z zeszytu młodocianego konfederaty i trudno traktować kogoś, kto używa takiego języka poważnie.
Tych kilka zabiegów wbija się klinem w toczącą się na ogół całkiem sprawnie opowieść i odbiera sporo przyjemności z czytania, a do tego nieznośnie każe wciąż zastanawiać się nad wiarygodnością całej narracji. A szkoda, bo nie trzeba było wiele, aby tego uniknąć – jak wspomniałem, pod względem źródeł książka jest imponująca i podziwiam trud włożony w ich zebranie.
Inną rzeczą jest niepowstrzymana potrzeba odautorskich wstawek, które nie wnoszą do historii nic poza jego osobistym nastawieniem do Gomułki i PRLu. Naprawdę, nawet pisząc biografię Stalina można nie używać epitetów, a i tak przekazać ogrom zła, jakie ten wyrządził za życia. Takie zabiegi wskazują raczej na brak zaufania do czytelnika i nieco patronizującą postawę, która każe w odpowiednich miejscach wskazać wyraźnie palcem i podkreślić: "tu, tu zobacz, jak było strasznie". Cytat: "Każda droga do socjalizmu wiedzie przez tortury i śmierć" brzmi w dzisiejszych czasach jak z zeszytu młodocianego konfederaty i trudno traktować kogoś, kto używa takiego języka poważnie.
Tych kilka zabiegów wbija się klinem w toczącą się na ogół całkiem sprawnie opowieść i odbiera sporo przyjemności z czytania, a do tego nieznośnie każe wciąż zastanawiać się nad wiarygodnością całej narracji. A szkoda, bo nie trzeba było wiele, aby tego uniknąć – jak wspomniałem, pod względem źródeł książka jest imponująca i podziwiam trud włożony w ich zebranie.
December 26, 2023
Jest to lepsza pozycja niż ta o Bierucie, bo więcej w niej elementów stricte biograficznych. Lipiński mógł też korzystać z pamiętników byłego sekretarza. Wciąż brakuje mi tu jednak jakiejś błyskotliwości.
Gomułka to człowiek metodyczny, obsesyjny, choleryczny, ale też charyzmatyczny. Silny działacz w przedwojennej i międzywojennej Polsce, przegrał walkę z Bierut. Skończył w więzieniu. Objął władzę w 1956 roku wśród ogólnego entuzjazmu. Miał poparcie jak nikt inny, ale to zaprzepaścił. Odwilż szybko się skończyła, a jego demokratyczność wynikała jedynie z marzeń Polaków. Gomułka stopniowo zamykał się na zdania innych działaczy, zaślepiała go władza. 1968 rok to początek końca - obarczenie Żydów jako kozła ofiarnego to też rozczarowanie Polakami, popierającego Izrael w wojnach z krajami arabskimi. Największy sukces regulacji granic zachodnich w 1970 pozostaje za mgłą rozruchów na Wybrzeżu, gdy Gomułka przyzwolił na strzelanie do robotników. Wiesława zgubiła wiara w Polaków i przekonanie, że są tak samo skromni jak on, że mogą żyć w warunkach biednej wsi, w jakiej się wychował. Gomułka miał przebłyski, nieraz postawił się radzieckim przywódcom, w tym negocjując z Willym Brandtem czy stawiając na polską drogę do socjalizmu. Ale jego zalety szybko przerodziły się w wady.
Gomułka to człowiek metodyczny, obsesyjny, choleryczny, ale też charyzmatyczny. Silny działacz w przedwojennej i międzywojennej Polsce, przegrał walkę z Bierut. Skończył w więzieniu. Objął władzę w 1956 roku wśród ogólnego entuzjazmu. Miał poparcie jak nikt inny, ale to zaprzepaścił. Odwilż szybko się skończyła, a jego demokratyczność wynikała jedynie z marzeń Polaków. Gomułka stopniowo zamykał się na zdania innych działaczy, zaślepiała go władza. 1968 rok to początek końca - obarczenie Żydów jako kozła ofiarnego to też rozczarowanie Polakami, popierającego Izrael w wojnach z krajami arabskimi. Największy sukces regulacji granic zachodnich w 1970 pozostaje za mgłą rozruchów na Wybrzeżu, gdy Gomułka przyzwolił na strzelanie do robotników. Wiesława zgubiła wiara w Polaków i przekonanie, że są tak samo skromni jak on, że mogą żyć w warunkach biednej wsi, w jakiej się wychował. Gomułka miał przebłyski, nieraz postawił się radzieckim przywódcom, w tym negocjując z Willym Brandtem czy stawiając na polską drogę do socjalizmu. Ale jego zalety szybko przerodziły się w wady.
January 9, 2024
Zgadzam sie, ze nie jest to klasyczna, historyczna biografia, ale ja, bedac po lekturze "Bieruta", wiedzialem czego sie spodziewac. Do lepszego zrozumienia wzlotow i upadkow towarzysza Wieslawa dla mnie bylo w sam raz
May 27, 2020
3.5/5 or 7/10
January 4, 2021
3.5/5 or 7/10
April 27, 2020
Piotr Lipiński's third biography in the series about Polish communist grandees traces steps of Władysław Gomułka. A must-read for Polish history buffs. After lives of Cyrankiewicz and Bierut, now it's time for Gomułka (aka comrade Wiesław). The author describes his life using archival materials, journals and memoirs of Gomułka himself and his close co-workers. The early life of Gomułka resembled a socrealist novel: born into Galician poverty, trained to become a metalworker, got involved early with the Communist Party of Poland (KPP), got arrested, shot by a Sanation policeman while organising a strike, and sentenced. After a brief release from prison, he fled to USSR, went through a Party school, returned illegally to Poland, and was arrested again. The arrest probably saved his life as it allowed Gomułka to survive the Great Purge. The author describes how KPP members justified Stalin's terror campaign and remained faithful to him against all odds. Lipiński often uses a well-known comparison of communism to religion and allows himself occasional digressions and reminders about the monstrosities of the Stalinist era. The views of KPP members were not very well described in the book and were characterised as blindly following Moscow. I wish more detail was provided to understand their motivations.
The earlier part of Gomułka's life reads almost like a crime novel and is very thrilling. The second part, consisting of gaining and staying in power is less gripping, even though more politically impactful. Gomułka's relation to Moscow and his collaboration with Stalin, Khrushchev, and Brezhnev was far from subservient and led to his removal from power and imprisonment. Gomułka's goal to build a Polish way to socialism was like walking on thin ice an almost led to Soviet invasion on Poland in 1956 (stopped by Zhou Enlai). His second stay in prison led Gomułka to become more suspicious and less trusting in his collaborators. Lipiński describes that Gomułka was not antisemitic (his wife and close co-workers were Jewish), but scapegoated Polish Jews (characterised by Gomułka as Zionists) after the Six-Day War for political gains. This led to one of the most infamous incidents in modern Polish history - March 1968 purges. Gomułka played a leading role in orchestrating invasion on Czechoslovakia. Prague Spring was seen by him as a danger to communist rule behind the Iron Curtain as it could lead to free elections and potentially allow Germans to get involved. His fear of both German and Soviet invasion led him to, what he considered his greatest achievement, signing a treaty with West Germany in 1970 about recognising post-war borders. The same year saw his downfall caused by strikes across northern Poland which led to bloodshed. Gomułka's own ascetic life made him myopic to the needs of his fellow citizens, which did not rise to his expectations of a socialist worker, and eventually brough him down. He spent his final days writing down his life story. Gomułka managed, for some time, to be seen as a reformer, but these hopes were soon found to be futile.
The earlier part of Gomułka's life reads almost like a crime novel and is very thrilling. The second part, consisting of gaining and staying in power is less gripping, even though more politically impactful. Gomułka's relation to Moscow and his collaboration with Stalin, Khrushchev, and Brezhnev was far from subservient and led to his removal from power and imprisonment. Gomułka's goal to build a Polish way to socialism was like walking on thin ice an almost led to Soviet invasion on Poland in 1956 (stopped by Zhou Enlai). His second stay in prison led Gomułka to become more suspicious and less trusting in his collaborators. Lipiński describes that Gomułka was not antisemitic (his wife and close co-workers were Jewish), but scapegoated Polish Jews (characterised by Gomułka as Zionists) after the Six-Day War for political gains. This led to one of the most infamous incidents in modern Polish history - March 1968 purges. Gomułka played a leading role in orchestrating invasion on Czechoslovakia. Prague Spring was seen by him as a danger to communist rule behind the Iron Curtain as it could lead to free elections and potentially allow Germans to get involved. His fear of both German and Soviet invasion led him to, what he considered his greatest achievement, signing a treaty with West Germany in 1970 about recognising post-war borders. The same year saw his downfall caused by strikes across northern Poland which led to bloodshed. Gomułka's own ascetic life made him myopic to the needs of his fellow citizens, which did not rise to his expectations of a socialist worker, and eventually brough him down. He spent his final days writing down his life story. Gomułka managed, for some time, to be seen as a reformer, but these hopes were soon found to be futile.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews