Voorbij, voorbij

by Clairy Polak

De debuutroman van gerenommeerd journalist en presentator Clairy Polak

Een bijzondere roman over afscheid nemen, vol compassie geschreven, die de lezer diep zal raken.

Steeds meer mensen komen eens in hun leven in aanraking met dementie of alzheimer, vaak met verwoestende gevolgen.

De ontmoeting tussen Leo en Judith leidt tot een bijna symbiotische liefde – onverwacht, gezien hun totaal verschillende achtergrond. Vijfentwintig jaar lang kwam daar niets of niemand tussen. Tot de alzheimer zijn verwoestende werk kwam doen. Zowel Leo als Judith valt ten prooi aan grote verwarring. Leo’s verleden dreigt radicaal te worden uitgegumd, terwijl Judith probeert hun gezamenlijke leven aan de vergetelheid te ontrukken en haar eigen toekomst opnieuw vorm te geven. Met de moed der wanhoop en een flinke dosis zelfspot probeert ze het hoofd boven water te houden. Aan de hand van Leo’s verhalen over zijn jeugd en haar eigen herinneringen probeert ze de steeds vager wordende foto van Leo’s leven weer wat diepte te geven en daarmee een basis te leggen om door te gaan.

Genres: Fiction, Roman, Literature

254 pages, Hardcover

Published June 1, 2019

About the author

Clairy Polak was een Nederlandse journaliste en radio- en televisiepresentatrice.

Reviews

[Axellesbooks · Rating 3 out of 5]

2,5. Het boek werd beter over de helft, zeker het laatste gedeelte, maar dan eindigt het zo vreemd, een beetje alsof het echt net een verhaal begon te worden.
De herinneringen die gedeeld worden, voegen nu ook niet zoveel toe aan het verhaal omdat de focus daar ook niet echt op ligt. Dan bedoel ik hiermee, op de gebeurtenissen in het boek.
Matig verhaal.

[Maria · Rating 3 out of 5]

Alzheimer is natuurlijk vreselijk en wanneer het je partner overkomt is dat een nachtmerrie! Polak beschrijft dat proces heel goed. Ze laat goed zien hoe hun hele leven compleet op zijn kop gaat.
Ik vind het persoonlijk jammer dat ze het niet beschrijft vanuit zichzelf. Ze creëert de romanpersonages Judith en Leo en schrijft dus in de derde persoon. Daardoor wordt het wat afstandelijk en raakte het me niet echt.
Ik las overigens in een interview dat dit voor haar de manier was om het te kúnnen schrijven omdat het anders veel te dichtbij kwam😔 Dat snap ik dan ook wel weer.

[Anoeska Nossol · Rating 1 out of 5]

DNF op ongeveer 42-43%

Toen ik aan dit boek begon, dacht ik echt 'wow'. Het begin was aangrijpend, en sprak me gelijk aan. Dit boek voelde deels herkenbaar aan, maar ook zo onbekend. De eerste paar hoofdstukken vielen dan ook super mee. Ik werd gegrepen door het verhaal, en was ontroerd door wat de liefde allemaal wist te doorstaan.
Ik denk dat ik ongeveer een kwart ver was, toen het voor mij enkel bergafwaards ging. Er bleek niet echt een plot te zijn. Geen verhaal dat start bij A en eindigd met B. Het was heel veel vertellen. Alsof je gewoon zat te luisteren naar een kennis. De emotie die in het begin zo aanwezig was, werd plots heel oppervlakkig. De hoofdpersoon bleef ook maar door zagen en klagen.
Hoewel de ziekte goed beschreven werd, vond ik niet dat de emotie van de dame goed werd overgebracht. Het leek op sommige punten net alsof het haar niets uitmaakte.

Ik vond het heel dubbel. Zeer mooi begin, heel goed onderwerp en absoluut potentieel. Maar na dat kwart verloor de schrijfster me. Ik denk dat dit ook deels wat met smaak te maken heeft. Enkele malen geprobeerd verder te lezen, maar mijn nieuwsgierigheid werd niet verder aangewakkerd helaas.

[Gijs Zandbergen · Rating 3 out of 5]

Drie sterren voor een boek dat ik niet heb uitgelezen. Dat komt niet doordat het goed of slecht is geschreven, maar ik verkeer tegenwoordig in de leeftijdsgroep, waarin de meeste vrienden en kennissen hun ouders hebben verloren al dan niet door Alzheimer. Daardoor heb ik veel relazen aangehoord over dementerende ouders en de lastige omgang daarmee. Ik heb er altijd meelevend naar geluisterd, ook omdat ik wist dat de vertellers het nodig hadden erover te praten. Indien nodig doe ik het zo weer. Maar ja, Clairy Polak ken ik niet en daarom laat ik het bij 76 pagina’s.

[Marjanneke · Rating 3 out of 5]

Lastig om een toch wel persoonlijk boek te beoordelen. Ik vond de beschrijvingen rondom het leven met iemand met Alzheimer heel mooi en interessant, de persoonlijke herinneringen vond ik echter minder boeiend, vandaar 3 sterren.

[Elz Heuv-Ha · Rating 3 out of 5]

Interessant inkijkje, beetje vreemd/abrupt einde.

[Beatrix · Rating 4 out of 5]

'Voorbij, voorbij' is een semi-autobiografische roman en vertelt het verhaal van Judith en Leo. Na een symbiotisch huwelijk van 25 jaar wordt Leo gediagnosticeerd met Alzheimer. Verwarring, frustratie en machteloosheid zijn het gevolg. Leo ontkent in eerste instantie dat er een probleem is en sluit zich steeds meer op in zijn eigen binnenwereld terwijl hij zijn gedachten en herinneringen toevertrouwd aan zijn dagboek. Dit tot frustratie van Judith, die verwoede pogingen blijft doen om in contact te blijven, hun gezamenlijke leven te reconstrueren en daarmee de herinneringen aan de 'oude Leo' zo lang mogelijk levend te houden. Die 'oude Leo' is echter steeds minder vaak bereikbaar.

Dit boek is een liefdevol en eerlijk portret van de verwoestende kracht die Alzheimer heeft, niet alleen op de persoon die hiermee gediagnosticeerd wordt, maar vooral ook op de naasten. Polak weet dit op heldere en invoelbare wijze te verwoorden, wat nog extra opmerkelijk is omdat ze dit boek tijdens het ziekteproces van haar man schreef. De interviews die ze daarover gegeven heeft (o.a. in Trouw, NRC, de Volkskrant en AD) zijn ook zeker het teruglezen waard. In de afgelopen 10 jaar heb ik zelf afwisselend in de ouderenzorg gewerkt - onder andere in het verpleeghuis waar Leo uiteindelijk terechtkomt - en ik denk dat dit boek echt een verademing is voor mensen die een naaste hebben met Alzheimer, zeker wanneer dit je levenspartner betreft. De verwoestende impact en de ingrijpende veranderingen die Alzheimer op naasten heeft wordt helaas nog vaak onderschat.

Mooi, liefdevol, troostend, en vol met de woorden die vaak zo moeilijk te vinden zijn. 💕

[Elise Kleuskens · Rating 3 out of 5]

Voorbij, voorbij van journaliste Clairy Polak is het derde boek dat ik las voor de Hebban Debuutprijs. Het boek vertelt het verhaal van haar man, die aan Alzheimer overleden is. Haar man noemt ze Leo, zichzelf noemt ze Judith. Het verhaal doorloopt alle fasen en spaart de lezer niet. Van het proberen zo normaal mogelijk te leven, naar het proberen om te redden wat je redden kunt, tot het realiseren dat je man niet meer is wie hij was.

Doet het verhaal in het begin een beetje afstandelijk aan, op het randje van het informatieve boek over Alzheimer, de tweede helft van het boek gaat door merg en been. Judith moet zichzelf opnieuw leren kennen. Alzheimer raakt niet alleen diegene die de ziekte heeft, maar ook de mensen om hem heen, met name de partner. Als onbestorven weduwe probeert ze de zin van haar bestaan terug te vinden.

Het boek eindigt vrij abrupt, net wanneer je er lekker in begint te komen. Zou het goed komen met Judith? Zou ze Leo uiteindelijk los kunnen laten en een nieuw leven op kunnen bouwen? Wellicht horen we het later nog van Clairy Polak, die met het overlijden van haar man vermoedelijk nog een hoop te verwerken heeft. Wie weet hoe het nieuwe leven van Polak eruit zal zien...

[Marloes Fröling · Rating 4 out of 5]

Ik zag erg op tegen het lezen van dit boek door de ervaring met alzheimer bij oma, maar ondanks de verwarrende tijdlijn waarlangs het verhaal zich ontwikkeld is het een puur en ontroerend verhaal, vol inlevingsvermogen in de hoofdpersoon en wat ze meemaakt. De realisatie nadat het boek uit is gaat vooral over dat het het 'einde' niet het doel van het verhaal is, maar de reis er naar toe.

[Sophie Fransen · Rating 5 out of 5]

Dit boek heeft eigenlijk een tweedeling. Het eerste deel verhaalt over Leo, die Alzheimer heeft en hoe verwoestend deze ziekte huishoudt. Niet alleen bij hem, maar bij iedereen in zijn buurt. Je komt veel te weten over de ziekte en hoe je er mee om kan gaan. Langzamerhand verandert het verhaal naar het leven van Judth, Leo’s vrouw, en hoe zij alle zeilen bijzet om het hoofd boven water te houden én zichzelf niet kwijt te raken. Applaus voor Clairy die dit aan den lijve heeft ondervonden en die kans heeft gezien het bijzonder boeiend op te schrijven!

[weaverannie · Rating 4 out of 5]

Leo, de man van Judith lijdt aan Alzheimer. Met veel gevoel beschrijft Clairy Polak het pijnlijke proces van deze ziekte. Aangrijpend.
Iedereen zou dit boek moeten lezen om iets te begrijpen van deze vreselijke ziekte.

[Saskia · Rating 4 out of 5]

Ik las andere reviews waarin werd gesteld dat het jammer is dat de auteur niet vanuit zichzelf spreekt, maar gekozen heeft voor twee karakters. Ik kan hier alleen maar begrip voor opbrengen. Het kan niet anders dat dit nodig was voor Clairy Polak om dit emotionele verhaal te vertellen. Sommige passages in het boek zijn bijna letterlijk wat wij met mijn vader hebben meegemaakt. Alleen als je dat hebt meegemaakt, weet je dat het bijna niet anders kan dan het zo op te schrijven. Het is heel heftig als het moment komt dat je je realiseert dat iemand eigenlijk al vertrokken is, je dus in rouw bent om dit verlies, maar de fysieke vorm van de persoon is er nog. Hoe ga je daar mee om?

[Karin Van · Rating 5 out of 5]

Confronterend boek over Alzheimer bij hè naaste. Mooi beschreven. Houd je een spiegel voor. Weet niet hoe ik aan dit boek ben gekomen, volgens mij uit n boekenruilkast. Was de moeite waard.

[Marina · Rating 4 out of 5]

Ja aangrijpend en knap invoelend geschreven . Zij schrijft over de omgang met een geliefde echtgenoot die Alzheimer krijgt en langzaam de greep op zijn leven verliest. Maar vooral ook over de gevoelens die zij zelf doormaakt, de ontkenning, om hem te sparen. De financiële gevolgen daarvan, de eenzaamheid, het ontbreken van gezamenlijke herinneringen, de liefde die verdwijnt omdat de zieke niet meer reageert. Schuldgevoel, niet kunnen loslaten… het is een verslag van beider ontreddering. En hoe moet je opnieuw een heel ander leven opstarten? Alleen.

[Julia van Sprang · Rating 2 out of 5]

Dit boek gaf me dezelfde vibes als toen ik je zag, maar had helaas een open einde. Ik dacht er wordt naar een slot toegewerkt, maar dat was niet zo. Dit is erg naar.

Je leest over Judith, de vrouw van Leo, die haar ervaringen vertelt over het proces van dementie bij Leo. Dit zijn terugblikken in de tijd en er is dan ook geen logische volgorde. Het wordt afgewisseld met het nu, waarbij Leo opgenomen is in een verzorgingshuis.

[Nathalie Van Beek · Rating 2 out of 5]

De eerste helft van het boek sprak me aan, de tweede helft niet. Al die uitweidingen over vroeger voelden zó irrelevant. Wie dit boek heeft gelezen zal precies weten wat ik bedoel. In totaal zonde van mijn tijd, want het verhaal voelt onafgerond.

[Michelle Weijers · Rating 3 out of 5]

Voorbij, voorbij van Clairy Polak.
.
Een roman over Alzheimer en vooral hoe je er als geliefde mee omgaat.
.
Het boek bestaat uit twee soorten tekst; Judith de vrouw van Leo, die moet leren omgaan met de ziekte van haar man, haar gevoelens, haar beleving van de ziekte en eigenlijk alles wat met de ziekte te maken heeft. En dan heb je nog de stukjes van Leo. Hierin vertelt hij over zijn jeugd en zijn leven tot aan de Alzheimer.
.
Laatst las ik een recensie over dit boek (wat ik normaalgesproken van tevoren zo min mogelijk doe om zo blue mogelijk in het verhaal te gaan), maar deze keer las ik er wel een. De recensent vond de geschreven stukjes van Leo niet relevant. Relevant of niet, wat mij betreft hebben de stukjes wél een toegevoegde waarde. Het maakt Leo een persoon van vlees en bloed, die heeft geleefd, een jeugd heeft gehad, ervaringen heeft opgedaan, liefde heeft gekend. Het maakt het verhaal juist minder plastisch. Leo heeft Alzheimer, maar is ook veel meer dan ‘de man met Alzheimer’.
.
Een emotioneel boek dat heel toegankelijk is geschreven. Niet heel zwaar. Alzheimer zelf is al zwaar genoeg.

3,5 sterren.

Instagram: vrouwzoektboek

[Witters Emmanuel · Rating 5 out of 5]

“Voorbij, voorbij” is een indringend verhaal over de verregaande gevolgen van de ziekte van alzheimer, niet alleen voor de patiënt maar ook voor diens omgeving en in het bijzonder voor de partner. Clairy Polak heeft, het zal niet verbazen, de bedreven pen van een gelouterde journaliste. Het verhaal is indrukwekkend in zijn informatie én in zijn openhartigheid. De lezer die niet bekend is met de impact van alzheimer, zal veel leren en regelmatig moeten slikken. Maar dat laatste geldt evenzeer voor degenen die al wel het nodige over alzheimer weten.

Het echtpaar Leo en Judith wordt jaren geleden geconfronteerd met ogenschijnlijk kleine veranderingen in het gedrag van Leo. Het begint met lichte vergeetachtigheid, maar allengs verergeren de symptomen. Het wordt hun duidelijk dat Leo de ziekte van alzheimer heeft, een onomkeerbare aftakeling staat hem (en haar) te wachten. Het boek begint met een scène die tekenend is voor de wanhoop van Judith. Zij wordt besprongen door sombere en zelfs suïcidale gedachten.Voorbij, voorbij

[Petra · Rating 4 out of 5]

Een debuutroman waar je u tegen zegt. Een mix tussen een autobiografie en een roman, en niet alleen in de letterlijke zin, want het is natuurlijk een roman met stukken uit Polak haar eigen leven. Het leest als een roman en dat vind ik knap. Daarmee bedoel ik dat ik weet dat het door Clairy Polak geschreven is, maar Judith als een los persoon zie. Een vrouw die ik zelf zou kunnen zijn. Die haar partner verliest zoals ze die kende door Alzheimer, en daardoor langzaam en niet helemaal. Dat maakt het rouwen en loslaten zo lastig. Tegelijkertijd maakt dat de invalshoek van dit verhaal anders. Geen moeder of vader of tante die ziek wordt, maar iemand die je maatje is en hoe geef je dan weer zin aan je leven? Het is knap hoe Judith (en dus Polak) dat doet. Ik gunde Judith ook hoe ze langzaam zichzelf en haar eigen geluk weet terug te vinden.

Enige nadeel was dat het boek uit was en dat het niet eindigde zoals een typische roman waarin Judith weer de liefde vindt.

[Marloes D · Rating 3 out of 5]

Judith en Leo zijn al jaren samen als Leo Alzheimer krijgt. Hij kan steeds minder en Judith moet dit in haar hoofd zien te verwerken: zo zijn er niet alleen de praktische problemen maar ook wat zij er in haar hoofd van maakt. Zo probeert Leo verhalen over zijn leven te schrijven om de herinnering levend te houden waarbij Judith moet toezien hoe dit steeds moeilijker gaat. Het is zo een verslag hoe het is om met een man met Alzheimer te leven: hoe moeilijk het is. Het is echter erg afstandelijk geschreven en bovendien doe je geen inzichten op en er zit geen duiding in. Daarom blijft het erg aan de oppervlakte en wordt het al snel saai.

We kennen de schrijfster als presentatrice. Haar man had Alzheimer en is inmiddels overleden. Daarom ga je er vanuit dat ze in dit boek haar persoonlijke ervaringen omschrijft.

[Marianne Steenvoorde · Rating 3 out of 5]

In 'Voorbij, voorbij' van Clairy Polak probeert de hoofdpersoon haar leven weer op de rails te krijgen, nadat ze jaren heeft gezorgd voor haar dementerende man en deze uiteindelijk heeft laten opnemen in een verzorgingstehuis.Een steeds heen en weer bewegen tussen liefde en schuldgevoel, tussen herinneringen en een mogelijke toekomst. En beetje bij beetje loslaten. Een indringend thema, maar net iets te rechttoe rechtaan beschreven om echt te raken.

[Jeanette · Rating 3 out of 5]

Openhartig en ontroerend verhaal over Judith en Leo. Leo heeft Alzheimer en het ziekteproces is erg verdrietig voor beiden. Er is sprake van afscheid nemen van een mooi leven, van worstelen met schuldgevoelens van moeilijk vooruit kunnen kijken.
Het boek eindigt plotseling, maar ik vermoed dat de auteur vooral de weg wil beschrijven die Judith en Leo moeten gaan.
Het is een boek waarover je na blijft denken.

[Danique · Rating 2 out of 5]

Een heel lage waardering, waarom dan? Het begin van het boek pakte mij heel erg. Triest om te lezen hoe Leo van heel actieve, belezen man steeds meer vergeet en zijn gebruikelijke leven niet meer kan voortzetten totdat hij naar een verzorgingstehuis moet. Ook wat dit met Judith, zijn vrouw, doet komt aan bod. Maar dan na een kwart of misschien de helft van het boek blijft het een beetje doorkabbelen. Het wordt alleen nog maar vanuit Judith beschreven (ook logisch). Maar als ik dan een boek over Alzheimer lees wil ik ook dat het daar over gaat en niet over de vakantie van Judith. Het leest vrij saai eigenlijk en pakt helemaal niet meer. Ik heb het boek alleen uitgelezen omdat het niet zoveel bladzijdes bevat, anders had ik het na de helft weggelegd. Dan heb je een heel mooi boek gelezen.

[Mettie]

Dit is een lief en erg verdrietig verhaal over Alzheimer.
Verlies van wie je bent, verlies van je partner, verlies van je relatie. Verdriet van en over het verlies, omdat de partner veranderd is in een andere persoonlijkheid, onherkenbaar voor beiden (in de relatie).
En ook van moed om door te gaan; het eigen leven weer in te gaan vullen.

[Thirza · Rating 1 out of 5]

Het verhaal gaat over een vrouw die haar man 'verliest' aan Alzheimer. Het gegeven is heel triest, maar dat komt er niet echt uit. Het blijft wat oppervlakkig; veel tell en weinig show. Het perspectief vind ik ook niet fijn. 'Het verbaast haar, maar Judith heeft goed geslapen.'

[Karla Ubels · Rating 4 out of 5]

Helder verhaal over een aangrijpend onderwerp. Het verhaal blijft emotioneel op een afstandje, maar dat is goed. De boodschap is duidelijk, de ziekte van Alzheimer hakt er in, en behoeft geen tranentrekkende scènes. Buikpijn krijg je toch wel bij de gedachte dat het je zelf of je partner treft.

[Steven · Rating 3 out of 5]

Ik heb lang getwijfeld of ik twee of drie sterren zou geven. Uiteindelijk koos ik voor 3 maar ik moet toegeven dat ik weinig voeling met de personages voelde. Het was wel interessant en enigszins herkenbaar om het verloop van Alzheimer op deze manier geschetst te krijgen.

[Demi Alblas · Rating 3 out of 5]

Een mooie roman, waarin het draait om het jarenlange afscheid van iemand die nog leeft maar er tegelijkertijd niet meer is. Vanwege het gekozen perspectief, derde persoon, was het momenten voor mij wat afstandelijk. Dapper van Polak om dit persoonlijke verhaal te schrijven.

[Mies · Rating 2 out of 5]

Weer een Alzheimer boek. Heel vervelend voor betrokkenen en om een andere reden voor mij. Ik heb het geprobeerd, was benieuwd of schrijfster er iets anders van kon maken dan de voortschrijdende ellende beschrijven. Ik had slechts 25 pagina’s geduld. Toen gestopt.

[Frederieke · Rating 4 out of 5]

Mooi boek van de vrouw van een man met de ziekte van Alzheimer.