"Ik ben hier om mijn moeder te helpen met haar verhuizing naar een klein appartement op de begane grond in het centrum van de stad, waar alles zacht en licht gaat worden. Er is niets ergs gebeurd en er is geen slecht nieuws. Ik ben alleen onder de tafel gaan liggen, en op die ene oude handschoen die ik nog overhad na ben ik niets kwijtgeraakt.'
Een jonge vrouw gaat onder de tafel liggen in de flat waar ze is opgegroeid en weigert eronder vandaan te komen. Vanaf die plek observeert ze de wereld. Een wereld waarin verwachting en realiteit niet parallel lopen. Een wereld waarin wie niet meedoet, niet meetelt. En waar de tijd nu eenmaal nooit stopt.
'Je zou jezelf eens moeten zien.' Ik duw mijn handen in mijn jaszakken en ik richt mijn blik op de onderkant van het tafelblad. 'Het is niet dat ik met een spuit in mijn arm in de goot lig, Ellen. Ik ben alleen onder de tafel gaan liggen. Ik lig gewoon even onder de tafel.'
Dat moment waarop je begint te merken dat mannen anders naar je kijken, is nooit beangstigend voor me geweest. Eerder iets wat me sterker leek te maken. Al heb ik niet het idee dat mannen nog veel naar me kijken. Dat mensen nog veel naar elkaar kijken in het algemeen, alles wat ze maar willen zien is al op het scherm van hun telefoon te vinden.
Review :
Eva Coolen is schrijver. Ze studeerde Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie, en aan de school of Visual Arts in New York. Ze debuteert met 'Het Zeemonster of de Zee', waarin een jonge vrouw weigert onder de tafel, in de flat waar ze opgroeide, uit te komen. Zelf had Eva een moeilijke relatie met haar moeder, wat gedeeltelijk als inspiratie voor dit boek diende. Een jonge vrouw is voor de laatste keer in het oude appartement van haar moeder. Met uitzondering van de eettafel zijn de meubels al verhuisd. Terugdenkend aan haar kindertijd, toen ze met haar broer Noah een spel speelde waarbij die tafel een boot was en ze moesten zeggen wat ze zagen, het zeemonster of de zee, gaat de vrouw nog eens onder de tafel zitten – en beslist ze om daar te blijven zitten. Wat haar moeder of Noah ook doet of zegt, het maakt allemaal geen verschil. Ze blijft onder de tafel. Eva Coolens debuutroman speelt tijdens een harde, bitterkoude winter. Voor haar hoofdpersonage wordt de tafel een schuiloord dat beschermt tegen de kille buitenwereld, maar ook een kooi waarin ze opgesloten zit. Het is een grote, hoge flat waarin je de auto’s voorbij hoort komen. Vroeger deden zij en haar broer of dat het geluid van de zee was en deden ze een spel waarbij de tafel een boot was en ze om beurten de kamer in tuurden om te vertellen wat ze daar zagen: het zeemonster of de zee.
Ze lijkt zichzelf te verwaarlozen: ze heeft haar verlangens en ambities opgegeven, draagt armoedige kleren, eet slecht en heeft geen gevoel van eigenwaarde, maar wel een sterke wil. Het is ijskoud buiten en de verwarming doet het niet. Ze observeert, denkt na over de zin van het leven. De lege flat met de open ramen - een ruimtelijk gegeven dat vaak herhaald wordt - lijkt symbool te staan voor haarzelf. De vraag blijft wat er nu precies in het verleden is gebeurd en hoe betrouwbaar het perspectief is.
De roman opent nogal traag, maar leest gemakkelijk dankzij de korte hoofdstukken en vlotte dialogen. Het ontbreken van een duidelijk plot ka sommige lezers voortijdig doen afhaken, maar dat zou zonde zijn want het is toch wel een mooi eigentijds verhaal.
'Wat ik als klein kind voor mijn moeder voelde, had niet veel van verliefdheid verschild. Zoals je altijd alleen verliefd wordt op mensen van wie je diep in jezelf gelooft dat het betere mensen zijn dan jij, en je hun liefde alleen zou kunnen winnen als het je zou lukken om een betere versie van jezelf te zijn, of het op zijn minst voor elkaar te krijgen om alleen de betere versie van jezelf te laten zien, en al het andere verborgen te houden.'
Een idee dat waarschijnlijk wel eens door ieders hoofd gaat, 'wat als ik hier gewoon zou blijven liggen'. Het boek leest vlot en er zitten mooie stukken in. Je wordt er wel niet bepaald vrolijk van. Ergens zat ik ook te wachten op een breekpunt, een vooruitgang of een reden. Maar het lijkt mij net het punt van het boek dat die er niet is... Een aantal typefouten in de print geslopen, die een eerdere lezer met balpen mooi voor mij gecorrigeerd had.