ปรัชญาการเมือง

by ทินพันธุ์ นาคะตะ

ปรัชญา ความคิด หรือทฤษฎีการเมือง กับรัฐศาสตร์ ในแง่หนึ่งก็คือสิ่งเดียวกันที่มุ่งศึกษาปัญหาและวิธีแก้ปัญหา เพื่อการมีสังคมที่ดี จึงมีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมและการดำเนินชีวิตของมนุษย์มาจนถึงปัจจุบัน - แนวคิดทางการเมืองในสังคมตะวันตก จะมีลักษณะเป็นแบบเพลโตหรือต่อต้านเขา จนเกือบไม่มีสิ่งใดที่จะไม่เกี่ยวข้องกับเขาเสียเลย - อาริสโตเติลศึกษา 158 ระบบการเมืองของกรีกและที่อื่นๆ แล้วสรุปว่า ระบอบการปกครองที่ดีก็ได้แก่ระบอบที่ผู้มีอำนาจทำการปกครอง เพื่อประโยชน์ส่วนรวมของผู้รับการปกครอง - มาคิอาเวลลีชี้ให้เห็นว่า คุณธรรมของผู้ปกครองนั้นย่อมแตกต่างกับของผู้รับการปกครองโดยสิ้นเชิง เพราะบทบาทของแต่ละฝ่ายไม่เหมือนกัน ผู้มีอำนาจจึงต้องอ่านหนังสือของเขา - ฮอบส์กล่าวว่า โดยธรรมชาติของมนุษย์ ทำให้คนเราต้องแสวงหาอำนาจ เขาชี้ให้เห็นความสำคัญของกฎธรรมชาติ และอำนาจอธิปไตยหรือรัฐาธิปัตย์ - รุสโซเน้นเรื่องประชาธิปไตยโดยตรง ซึ่งเกิดจากสัญญาประชาคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งอำนาจอธิปไตยและความยินยอมของประชาชน - สังคมนิยมและสังคมคอมมิวนิสต์ของมากซ์ ทำให้โลกยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ต้องแบ่งออกเป็น 2 ค่าย รวมทั้งมีการปรับตัวของระบบนายทุนในหลายๆ ประเทศ - ส่วนเกาติลยะของอินเดียนั้น ทำให้คู่มือในการปกครองของมาคิอาเวลลีถึงกับชิดซ้ายไปเลยทีเดียว หนังสือเล่มนี้มีประโยชน์สำหรับผู้มีอำนาจ นักการเมือง นักวิชาการ นิสิตนักศึกษา และผู้สนใจโดยทั่วไป เพราะปรัชญาการเมืองยังคงมีอิทธิพลต่ออุดมคติและการประพฤติปฏิบัติของสถาบันทางการเมือง นักการเมือง และพลเมืองในสังคมต่างๆ อยู่เป็นอันมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อการกำหนดนโยบายสาธารณะและการตัดสินใจของแต่ละคน

323 pages

Expected publication January 1, 2560

Reviews

[Pae Ponsiri · Rating 3 out of 5]

ปรัชญาการเมือง โดยทินพันธุ์ นาคะตะ อดีตศาสตราจารย์ประจำคณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา

หนังสือเล่มนี้กล่าวโดยสรุปเป็นการอธิบายข้อเสนอของนักปรัชญาการเมืองชือดังต่างๆว่าเขาเสนออะไรบ้าง โดยนักปรัชญาดังกล่าวได้แก่ เพลโต, อาริสโตเติล, มาคิอาเวลลี, ฮอบส์, รุสโซ, มากซ์, และเกาติลยะ

- จุดเด่นของหนังสือเล่มนี้คือเน้นการอ่านและตีความตัวบทต้นฉบับเอง ไม่ได้เน้นการอ่านหรือตีความมาจากคำอธิบายชั้นรองทุติยภูมิอีกที
- เป็นการเขียนเรียบเรียงอำอธิบายขึ้นมาเองไม่ได้เป็นหนังสือแปลจากภาษาต่างประเทศ จึงอาจทำให้อ่านเข้าใจง่าย
- โครงสร้างเนื้อหาหนังสือมีการแบ่งหวัดหมู่ชัดเจน ทำให้จับประเด็นได้ง่าย

- ปัญหาบางประการของหนังสือเล่มนี้แม้หนังสือชื่อปรัชญาการเมืองแต่เกือบทั้งเล่มเน้นนักปรัชญาตะวันตกชาวยุโรป (มีแต่เพียงภาคผนวกที่มีนักปรัชญาอินเดียอยู่คนหนึ่ง) ทั้งยังไม่มีนักปรัชญาร่วมสมัย แต่นั่นก็ไม่ได้เป็นปัญหาอะไรใหญ่โต
- แต่ปัญหาหนึ่งที่ผมเห็นคือรูปแบบการเขียนช่วงกลางๆถึงท้ายเล่มบางช่วงที่ย่อหน้าที่ขนาดยาวมากจนอ่านยาก
- หนังสือเล่มนี้นี้มีคำอธิบายของนักปรัชญาทฤษฎีสัญญาประชาคมอย่างโทมัส ฮอบส์ หรือ รุสโซ แต่กลับขาดคำอธิบายของจอนห์ ล็อค
- ภาษาที่เขียนบางคำได้กลิ่นอายคำอธิบายแบบพุทธซึ่งอาจต้องถกเถียงเมื่อนำกลื่นอายนี้อธิบายปรัชญาการเมืองยุโรป