Memoria contra la religión (Los ilustrados nº 3)

by Jean Meslier

Un libro fundamental en la historia del pensamiento: la obra que dejó, para publicar después de su muerte, un cura del norte de Francia del siglo XVIII, Jean Meslier, al que leyeron todos los ilustrados radicales. Un testimonio estremecedor y una sincera declaración de ateísmo. Primera traducción completa al castellano.

"El autor de Memoria contra la religión —Laetoli publica ahora la primera edición íntegra del texto en castellano— fue considerado por los pensadores del siglo XVIII como un revolucionario y entró en los libros de Historia como el padre del ateísmo."
Guillaume Fourmont, Público

"Bermudo sostiene que Meslier veía 'excesivo dolor y miseria en nombre de Dios para no rebelarse de forma absoluta contra su existencia' y, en ese sentido, entiende que su deber es demostrar la no existencia de Dios."
Agencia EFE

"Devastadora Memoria contra la religión."
Manuel Rodríguez Rivero, El País, Babelia

"Rescata la editorial Laetoli el texto pionero de Jean Meslier, sacerdote católico que en 1729 osó decir que la religión era una impostura. Su Memoria contra la religión debería ser, con Holbach y otros pensadores, lectura obligatoria especialmente en los centros concertados."
Javier Armentia, Diario de Noticias

Genres: Philosophy, Religion, Nonfiction, Atheism, Memoir, Essays

728 pages, Kindle Edition

First published January 1, 1729

About the author

Jean Meslier (also Mellier; 15 June 1664 – 17 June 1729) was a French Catholic priest (abbé) who was discovered, upon his death, to have written a book-length philosophical essay promoting atheism and materialism. Described by the author as his "testament" to his parishioners, the text criticizes and denounces all religions.

Reviews

[Argos · Rating 5 out of 5]

Bu kitabı yıllar önce okumuştum, çok iyi ve sağlam bir kitaptı. Esas benim için etkileyici olan İ. Ü. Nadir Eserler Kütüphanesi’nde (Beyazıt’ta İletişim Fak. yanında) “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” bölümünde bu kitabı elime alıp inceleme fırsatı buldum.

Atatürk’ün kırmızı kalemle sayfa boşluklarına aldığı notlar (derkenar), bazı kelimelerin altını bir, bazılarını iki kez çizmesi bu okumaya nasıl bir önem verdiğini gösteriyordu. Fransızca bilmediğimden notları anlamadım. Sanırım kitap 1864 (veya 1884) baskısıydı.

İçeriği bilinen bu kitabı Atatürk’ten sonra ülkeyi yönetenlerden kaç kişi okumuştur diye düşünmüştüm. Düşünmeye de devam ediyorum.

[Yelda Gürbüz Erdogan]

Daha F ransız devriminılmamış. Voltaire'in etkilendiği bir kitap. Önsözler yaklaşık 70 sayfa. Herkes bir önsöz yazmış bir din adamının dini kendi amaç ve çıkarları için kullanan din adamlarına karşı, doğmalara karşı yazdığı bu eserine. Argümanları ve doğmaları ele alma biçimi eşsiz. Özellikle yapıtın 1729 yılında yazıldığı düşünülürse. Ünlü filozoflardan D’Alambert’in ifadesi ise şöyle: “Dışardan az görünen kuvvetiyle bu derece etki yapan yalnızca top barutunu tanıyorum. Jean Meslier’nin kitabı top barutuna benziyor.”

[Stian · Rating 3 out of 5]

Jean Meslier was a French Catholic priest who was, in secret, an atheist. After he died this work was discovered. The full title is as follows:

Jean Meslier, Parish Priest of Etrépigny and Balaives on the Errors and Abuses of the Conduct and Government of Men Wherein We Can See Clear and Evident Proofs of the Vanity and Falsity of All the Divinities and of All the Religions of the World to Be Addressed to His Parishioners after His Death and to Serve as a Witness of Truth to Them and Their Fellow Men.

It is an extremely fascinating work, and Meslier is bitter and angry. He denies free will, he denies that humans have any soul. He was a kind of proto communist, and he deplored cruelty towards animals. He was, in many ways at least, moral in ways that his fellow men were not. In a sense these are the notes of a man living in a totalitarian situation, and he is sad, bitter, angry, and rightly so. He has witnessed first-hand how the church exploited the poor and how his fellow priests use their priesthood to do evil, not good.

The most famous quote from the book is without a doubt this one, where he refers to a man who:

...wished that all the great men in the world and all the nobility could be hanged, and strangled with the guts of the priests.

Meslier might not be well remember today, but he was important shortly after his death. Some historians have claimed that Meslier's work played a pivotal role in unleashing the rebellious anarchist sentiments that lead to the French revolution, and that Karl Marx was influenced by him. Voltaire, D'Holbach and Diderot all drew some sort of inspiration from his work, and Voltaire even got his hand on it and twisted it to his gain, as is pointed out in the preface:

The Testament is a time bomb. Recopied, it circulates illicitly. Voltaire hears about this fire ship that they were snatching up for a fortune. He obtains a copy but deplores the atheism and libertarian communism. He goes on to produce a fake with deductions that are useful to his anticlerical, deist fight; he preserves the attack against superstitions, the clergy and the catholic church, but he suppresses the negation of God, trashes the political outline, takes drastic measures and discards the details of the materialist philosophy, emasculates the text and concocts a conclusion that makes Meslier a... Voltairian deist!

There is nothing new here if you are already an atheist, and I think Meslier is far too crude and downright rude to convert any believers. But it is an extremely interesting work,: a priest writing a work like this in the 1700s! That alone makes it fascinating.

[Onyango Makagutu · Rating 5 out of 5]

This book should be read by everyone and after reading, overthrow the tyrannies that we live under

[Piotr · Rating 5 out of 5]

This book is written in a clear language without the usual phylosophical sophistication. That Voltaire disliked but it makes the book more readily understandable. Testament hooked me immediately. Meslier's passion is as radiant as the sun and burns through all that is shadow.

[Iffet · Rating 4 out of 5]

1729 yılında yazılmış olması insanı şaşırtıyor, çünkü mantığı, yazım dili, fikirleri son 50 yıla daha çok benziyor ve insanın içini acıtan tarafı şu anda bu topraklarda böyle bir kitabın yazılması hala cesaret işi.

[Jaime Acuña · Rating 5 out of 5]

"¡Ay!, queridos amigos, ¡si conocierais la vanidad y la locura de los errores que se ocultan bajo esa religión de la que tanto os hablan, y si supierais cuán injusta e indignamente abusan de la autoridad que os han usurpado con el pretexto de que os tienen que gobernar, despreciaríais todo cuanto os han hecho adorar y respetar, y no tendríais más que odio y desprecio hacia quienes os mienten y os gobiernan tan mal y os tratan tan indignamente! Recuerdo a este respecto el deseo expresado por un hombre que carecía de estudios pero a quien, a juzgar por las apariencias, no le faltaba sentido común a la hora de considerar las mentiras odiosas y las tiranías perniciosas que estoy censurando. A juzgar por sus propósitos y por la forma en que los expuso, parece que no carecía de penetración en asuntos como el detestable misterio de iniquidad del que os estoy hablando, es más, diría que daba muestras de conocer muy bien a semejantes autores y a semejantes falsarios: no en balde deseaba que todos los poderosos y los nobles de la Tierra fueran colgados y ahorcados con las tripas de los curas".


Jean Meslier (1664-1729), Memoria contra la religión*, Laetoli, Pamplona, 2010.


* El título completo es: Memoria de los pensamientos y sentimientos de Jean Meslier, cura de Etrépigny y de Balaives, acerca de ciertos errores y falsedades en la guía y gobierno de los hombres, donde se hallan demostraciones claras y evidentes de la vanidad y falsedad de todas las divinidades y religiones que hay en el mundo, memoria que debe ser entregada a sus parroquianos después de su muerte para que sirva de testimonio de la verdad, tanto para ellos como para sus semejantes. In testimoniis illis, et gentibus.

[Filip · Rating 1 out of 5]

I found it funny that guys like Daniel Dennett, Sam Harris, Richard Dawkins etc. call themselfs "New Atheists" considering that Jean Meslier had their takling points 300 years prior. Their language is the same.
Jean Meslier is a mystery to me. Guy spent his whole life as a priest only to be discovered upon his death to be rabid atheist who in his testament denounced organised religion, monarchy and God himself. Reading his testaments I found him to be deeply disturbed man who had no intention to philosophicly debate religion, he sounds unhinged, depressed, angry at his mysery because he knew he was wasting his life on something he doesnt belive for a second. His points are nothing new. Church, theologians and saints has been strugeling with existance of God, suffering, soul, human cruelity etc. forewer and their answer either you accept or don't it is up to you. There is nothing new in Meslier apart the fact that he was a priest and his bigest crime is that he never expresed his atheism publicly so theologians can debate him, by his own admision he was afraid, bit doesn't that makes him coward? What is remarkable how influental this guy was, to Voltaire and latter to deeply atheistic French revolution (there are so many similarities in language of revolutionaries with Mesliers that I couldn't belive it) and what is more remarkable is that Meslier is completly forgotten by whole atheist community.
Anyway I don't recommend this little book to anybody, not even an atheist. There are much bether books to recommend and Meslier should stay ignored like he already is.

[Erkin Unlu · Rating 3 out of 5]

Jean Meslier, hayatı boyunca ateist olduğunu açıklayamadan ölmüş bir rahip. Bu kitabı da öldükten sonra vasiyeti aracılığıyla bulunmuş ve yayınlanmış. Atatürk, kitabın 27-28 yılları arasında Türkçeye çevrilmesini istemiş. Tanrının olamayacağını hem fiziki hem de felsefi açıdan açıklayan bir metin.

Hali hazırda bir tanrı tanımaz olduğumdan bu tarz kitapları pek sevemiyorum. Bence tanrının varolmadığına en büyük kanıt henüz kendisini aynı anda gören 3 bağımsız kişinin olmaması. Hep en fazla 1-2 kişi, onlar da tabii ki peygamberlik unvanına sahip şahıslar oluyor. Ne tesadüf:) Ayrıca dini kitaplardaki ahlakın günümüz ahlakına uymaması da cabası.

Dolayısıyla felsefi bir tartışmaya girmek çok yararlı değil. İnanmayan zaten ihtiyaç duymaz bu sözlere, inanan da bu tartışmaları ya anlamaz yada anlamak istemez.

[Pierre A Renaud]

About: http://www.butterfliesandwheels.org/2...
Volumes 1-3: http://archive.org/details/letestamen... http://archive.org/details/letestamen... http://archive.org/details/letestamen... NoCopyright/French/History/Atheism/Banned Source: http://goo.gl/maj3f (archive.org)

[Manuel A. Crespo-Rodríguez · Rating 5 out of 5]

Have you ever wondered how a dying priest would do a hitchslap? This is the book.

[Spellbind Consensus]

* **Critique of Religion**

* Meslier delivers a radical denunciation of organized religion, particularly Christianity and the Catholic Church.
* He argues that religion is a human invention used to manipulate and control the masses.
* Denounces the clergy as hypocritical, power-hungry elites who exploit belief for personal and institutional gain.

* **Atheism and Materialism**

* Asserts that there is no evidence for the existence of God, the soul, or an afterlife.
* Advocates for a materialist philosophy in which all phenomena—including human consciousness—arise from physical matter.
* Belief in supernatural entities is portrayed as superstition incompatible with reason and empirical observation.

* **Moral Philosophy Without Religion**

* Meslier proposes a secular ethics based on reason, justice, and human welfare.
* Argues that morality does not depend on divine command but should be grounded in the well-being of individuals and society.
* Condemns the suffering justified in the name of religious doctrine, including holy wars, persecution, and asceticism.

* **Attack on Monarchy and Social Injustice**

* Meslier criticizes the monarchy and feudal hierarchy as systems of tyranny and oppression.
* Links religious authority with political despotism, claiming both are complicit in maintaining inequality and suppressing the lower classes.
* Advocates for egalitarian reform and the dismantling of inherited privilege.

* **Revolutionary Ideals**

* Calls for the liberation of humanity from both religious and political servitude.
* Expresses sympathy for peasant suffering and advocates for social revolution, centuries before Marxism.
* Suggests that truth and justice must emerge from collective reason, not divine revelation or royal decree.

---

### **Tone and Writing Style**

* **Tone:** Fierce, polemical, and unapologetically confrontational.
* **Writing Style:** Formal yet passionate, with lengthy, philosophical prose punctuated by biting sarcasm and rhetorical flourishes.

* Employs repetition and emphatic statements to drive home his critiques.
* Often addresses readers directly, encouraging them to think critically and reject blind faith.

**How the Style Supports the Content:**
The aggressive, argumentative tone reflects Meslier’s urgency and moral outrage. His formal style lends intellectual weight to his radical views, while his clear moral convictions create a powerful appeal to justice and reason. The writing style serves to provoke reflection and resistance, aligning with his revolutionary goals.

---

### **Author Qualifications and Their Impact**

* **Jean Meslier (1664–1729)** was a French Catholic priest who secretly composed this manifesto of atheism and rebellion, discovered only after his death.
* His position within the Church gave him intimate knowledge of its internal contradictions and abuses, making his critique both informed and deeply personal.
* The fact that he remained in his role while composing a comprehensive attack on religion underscores the intensity of his disillusionment and the dangers of openly expressing such views in pre-Enlightenment France.
* Meslier’s intellectual courage and philosophical clarity make *A Memoir* a foundational text in the history of atheism, secular morality, and early revolutionary thought.

[Zafer Avran · Rating 5 out of 5]

Şu kitabın okullarda önerilen 100 eser arasında yer aldığı bir Türkiye'de yaşamak isterdim(yine naif bir yerden yaklaştım aslında, neyse). Dikkatimi çeken satırların altını çizmek gibi bir huyum olsaydı epey bi çiziktirirdim muhtemelen. O kadar çok 'işte bu' dedirten kısım vardı ki, bir tanesini paylaşayım en azından:

SOFU BİR HÜKÜMDAR, BİR ÜLKE İÇİN BİR BELADIR
İçtenlikle sofu olan bir hükümdar, devlet için çok tehlikeli bir bas- kandır. Çok çabuk inanma yeteneği, hep daralmış bir zekâyı gösterir Hükümdarın, kavminin yönetimine harcaması gereken dikkat ve özenini, sofuluk çoğu kez yutar. Rahiplerinin telkinlerine boyun eğmiş olduğundan, böyle bir hükümdar, rahiplerin arzularının oyuncağı çekişmelerinin nedeni, büyük bir önem ve değer verdiği budalalıklarının aracı ve suç ortağı olur.
Dinin dünyaya yaptığı bağışların en kötüsü olarak; uyruklarının esenliğine çalışmak fikrini, vicdanları kendilerini hükümdardan farklı düşündüren kimseleri baskı altına almayı ve yok etmeyi kutsal bir görev edinen sofu ve bağnaz hükümdarları saymak gerekir. Bir imparatorluğun başındaki bir sofu, gazap halindeki öfkeli Allah'ın yeryüzüne verebileceği en büyük belalardan biridir. Safdil bir hükümdarın kulağını elinde tutan bağnaz ya da düzenbaz tek bir rahip (tek bir Ebülhüda Efendi, tek bir Rasputin), bir devleti alt üst edebilir ve dünyayı ateşe verebilir.
Hemen bütün ülkelerdeki rahipler ve sofular, milletleri yönetecek olan genç hükümdar çocuklarının ruh ve kalplerini eğitmeye memur edilmiştir Bu ortamda eğiticilerin hangi kültür 1ş1ği ve erdemi bulunabilir? Bunları hangi çıkarlar harekete geçirebilir? Kendileri de hurafelerle dolu olduklarından, öğrencilerine hurafeyi en kutsal şey, yapacağı işi en kutsal görev, bağnazlığı, saldırganlığı ve zulmü gelecekteki nüfuz ve yüceliğinin gerçek esasları olarak öğretir. Bu tür eğiticiler, hükümdar çocuklarını bir parti başkanı, kışkırtıc1 bir bağnaz, bir zorba yapmaya çalışır. Bu yüzden, her şeyden önce insaf1 ve aklı boğazlarlar. Onu doğruluğa, acımaya ve anlayışa düşman bir duruma getirirler; gerçeğin kendisine ulaşmasını ve nüfuz etmesini yasaklarlar. Gerçek yeteneklere karşı onları düşmanlık ağısıyla zehirlerler. Aşağılanmaya değer yetenekler geliştirmek için, onu eğip bükerler. Sözün kısası, ondan, adalet, zulüm, gerçek onur ve şan, gerçek büyüklük hakkında hiçbir fikre sahip olmayan ve büyük bir devleti iyi bir şekilde yönetmek için gerekli 1şık ve erdemden yoksun bir ahmak sofu yaparlar Günün birinde milyonlarca insanın mutluluğuna ya da felaketine yol açacak bir çocuğun eğitiminin planı, özetle işte bundan ibarettir.

[Jonathan Ammon · Rating 1 out of 5]

New Atheism is not new. Meslier was there first in rhetoric that was just as vitriolic or more so. It is astounding how many talking points popularized by Dawkins, Hitchens, and Harris were here hundreds of years before in Meslier. Even, "All children are atheists." I read this because it was recommended by Graham Oppy, but it reads much more like a ferocious rant (screed?) than a philosophical work. Meslier may be more grounded in philosophy than Dawkins or Hitchens, but he does make some missteps, perhaps most notably in his fiercely asserted necessitarianism. He also praises Hume in one breath, and then goes on to excoriate a number of things Hume believed and found eminently reasonable. I am unable to judge whether or not he attacks straw-men as I am unaware of what arguments Meslier was exposed to. He studied Descartes and Hume, and presents a form of the logical problem of evil that he says has been completely unanswered apart from an appeal to mystery. A generous interpretation of would find that Hume was aware of a greater goods theodicy or at least the logical possibility of a morally sufficient reason for evil.
Hardly a objection to theism is left unraised. This is a no-holds-barred attack and never lags in its vigor. I cannot recommend it, but the table of contents and section headings are remarkably thorough and would probably take 15-20 minutes to read carefully. Doing so would acquaint you with atheism's arguments and assertions.

[Zbigniew · Rating 5 out of 5]

Wydanie polskie PWN z 1955 roku. Wersja Woltera i Holbacha jest tu poszerzona o pominięte przez nich 150 stron oryginału. Myśli tego wiejskiego proboszcza z przełomu 17 i 18 wieku zafascynowały być może Woltera, ale to było dawno i nieprawda. W 21-wiecznym polskim bastionie obskurantyzmu dzieło to raczej nie doczeka się już wznowienia. Nasi współcześni dogmatycy mogliby jednak potraktować lekturę m.inn. jako fachowy komentarz do Biblii. Ja osobiście dzięki Meslierowi zwróciłem uwagę na Księgę Ezechiela, któremu Bóg rozkazał spożyć na śniadanie funt pergaminu, następnie leżeć związanym przez 390 dni na prawym boku, a 40 na lewym i polecił mu ponadto jeść gówno na chlebie, a potem w drodze łaski zgodził się na zamianę gówna ludzkiego na łajno wołu. Uwaga: na indeksie ksiąg zakazanych do końca jego obowiązywania w 1966. Czytanie tego dzieła pozostaje kwestią sumienia, gdyż Kodeks Prawa Kanonicznego w dalszym ciągu stwierdza iż "wiara i obyczaje nie powinny doznawać uszczerbku przez słowo pisane".

[João · Rating 4 out of 5]

A Memória de Jean Meslier é uma obra radical e pioneira, escrita em segredo por um padre que, após a morte, revelou um feroz ateísmo e uma crítica profunda à Igreja e à monarquia. O seu texto, violento e apaixonado, teve impacto direto no pensamento iluminista, influenciando figuras como Voltaire. Historicamente, representa um grito solitário de rebelião intelectual num tempo de censura e repressão. A frase "o homem só será livre quando o último rei for enforcado nas tripas do último padre" que muitas vezes se associa a Diderot ou Voltaire, se não é de Meslier, talvez seja neste livro que aparece escrita pela primeira vez. A influência desta obra foi profunda, ainda que inicialmente limitada pela sua clandestinidade. O manuscrito circulou de forma restrita durante décadas. A sua importância histórica faz do livro uma obra de leitura obrigatória a quem, pelo menos, tem interesse neste tipo de assunto. Tem é um problema, repete-se muitas vezes tornando a escrita redundante. Mas vale a pena.

[pbenavent · Rating 1 out of 5]

Más allá de la curiosidad que fuera escrito por un sacerdote y sea un texto "fundacional" del ateismo, el texto en sí es innecesariamente extenso incluso para su época.

Se compone de larguísimos pasajes repitiendo fragmentos bíblicos sobre los que razon sin aporta un criterio filosófico una crítica en el mejor sentido del concepto.

[Efruz · Rating 1 out of 5]

A book for rejection of the religions using philosophical analysis of very small points. Due to sophisticated sentences and philosophical arguments on insignificant points, cannot target theists and seems waste of time for non-theists. Writer’s main hatred seems towards priests which feels good.

[Denis · Rating 3 out of 5]

о том, что бога нет, все попы - обманщики

Тяжела для чтения, очень нудная)

[Jovany Agathe · Rating 5 out of 5]

"Voilà jusqu’où nos superstitieux déicoles se trouvent réduits par leur belle doctrine de la prétendue existence de leur Dieu :

[Daniel Vladimiro · Rating 4 out of 5]

Um tipo que afinal e com as devidas diferenças e distancias sociais, é tão igual a qualquer um contemporâneo, que por influência dos pais e por jugo próprio de ter uma vida estável, escolheu uma profissão : Padre!
Ora e como nos tempos presentes, cumpriu as suas funções detestando cada dia do seu trabalho, vomitando à noite todas as suas considerações sobre a corrupção das Igrejas e Nobrezas, o modo como conscientemente jogavam com a ignorâncias dos seus rebanhos, subjugando-os pelo medo de modo a viverem em opulência.
Obvio que naquela altura tinha de estar calado, mas deixou este testemunho para a posteridade que deve ter deixado a sua congregação de queixos rés , ao perceberem que durante 40 anos, tiveram um tipo ateu e mesmo com laivos de regicida o que me fez rir com há muito não ria.
A escrita é pura, raiva pura.

[Pierre A Renaud]

Tome 1: http://books.google.ca/books?id=h6MFA... Tome 2: http://books.google.ca/books?id=nKMFA... Tome 3: http://books.google.ca/books?id=O6IOA...

[Simão Pedro · Rating 4 out of 5]

Um ensaio extremamente ousado e invulgar aquando da sua publicação.

[Ashley Ritchie]

I read Mitchell Abidor's English translation. What a pity M. Le Curé never read, or so it appears, any Aquinas or Aristotle. This is what we get with Descartes! I should like, if I have time, to read Meslier's entire work.