Roman over een 12-jarig meisje aan het begin van de 20ste eeuw. Op haar eerste werkdag op een steenbakkerij ondergaat ze het 'keizermaken' en moet ze bij Krevelt, de baas, komen om 'vrouw' gemaakt te worden.
Klinkaart is een naturalistische novelle van Piet van Aken uit 1954 waarin hij een confronterend beeld schetst van het uitbuiten van de arbeidersklasse en van kinderarbeid in een steenbakkerij aan het eind van de 19de eeuw.
Rechttoe rechtaan en in een stijl die 70 jaar later moeiteloos overeind blijft, beschrijft Piet van Aken de eerste werkdag van een 12-jarig meisje die met haar vader en zus mee naar de steenbakkerij trekt. Klinkaart is confronterend en hard, straalt een behoorlijk fatalisme uit, maar laat in de interactie tussen personages toch ook dunne streepjes hoop en licht toe. Knap.
Een parel. Fantastisch hoe Van Aken door de ogen van een kind kijkt dat voor het eerst naar de fabriek moet en in een volstrekt andere, onbegrijpelijke wereld terechtkomt. Met veel detail weet hij al haar gedachten en gevoelens precies te benoemen. Onbehaaglijk. Subtiel.
Ik-persoon is een meisje van 12. Ze gaat voor het eerst naar de steenfabrieken waar ze van dan af dagelijks tewerkgesteld is, uiteraard in schrijnende omstandigheden en tegen een hongerloon. We volgen het meisje, dat vanuit het veilige en warme thuismilieu vertrekt en reeds onderweg naar de fabriek in het onbegrijpelijke maar dreigende discours van haar oudere zus en diens vriendin terechtkomt. Ook op de werplek zelf zijn er tal van toespelingen. Als lezer weet je heel goed wat haar te wachten staat. Een oneervol inwijdingsritueel. Zijzelf beseft het niet. Er wordt door niemand ook maar iets ondernomen om het te voorkomen... Mooie novelle vol unheimlichkeit!
Zondag kleimuseum in Rumst bezocht en nog eens Piet van Akens Klinkaart gelezen. De mooie ruwheid van deze novelle voerde me meteen terug naar mijn jeugd en het bezoek aan een chicoreiast in mijn geboortestreek en naar Leven en dood in de ast van Stijn Streuvels. Een Vlaanderen dat gelukkig tegelijk ver achter ons ligt en fantastische literatuur opleverde.
Dit was een zeer degelijk boekje. Het werpt een heldere blik op het alledaagse bestaan in deze omgeving en tijdsperiode. In mijn mening was de schrijfstijl op sommige momenten wat te herhalend, maar voor de rest een goede novelle die de problematische situaties aanhaalt van de jonge vrouw in een werkomgeving zoals deze.
Altijd in Boom naar school geweest en een oma die nog in de steenbakkerijen werkte, dus ik moest dit boekje wel lezen. Leuk tussendoortje, maar ook niet meer.