Een ongelofelijk verhaal over verzet en zwijgen van een dorpsgemeenschap.
Midden in de bossen van de Veluwe, in de buurt van Vierhouten, overleefde een honderdtal joden de Tweede Wereldoorlog in barakken en hutten - met hulp van het verzet en dankzij het zwijgen van de lokale bevolking. Tonnen voedsel sleepte de ondergrondse naar het kamp, op fitsen over mulle zandpaden. Het bosleven was zwaar en primitief en het gevaar van ontdekking en deportatie legde grote druk op de onderduikers en hun helpers. Ruim anderhalf jaar lang bleef het dorp verborgen. Maar op 29 oktober 1944 gin het mis: twee ss'ers ontdekten het kamp. Een haastige ontruiming volgde en de meeste bewoners ontkwamen, op een achttal na. Zij moesten hun eigen graf graven en werden standrechtelijk geëxecuteerd, een zesjarig jongetje als laatste.
Jeroen Thijssen (1959) is historicus, schrijver en journalist en woont in 's-Hertogenbosch. Hij schreef onder andere voor het magazine Kassa en meer dan vijftien jaar voor dagblad Trouw. Bij Nieuw Amsterdam publiceerde hij eerder Johannes van Dam. De biografie (2018) en Het verscholen dorp (2019), en de romans Solitude (2014) en Hazer (2017). Boeken van Thijssen stonden op de longlist van de Libris Literatuur Prijs en de Brusseprijs.
De inhoud van het boek is interessant, de presentatie ervan vind ik wat minder. Het boek leest niet lekker en is hier en daar wat houterig. Het was prettiger geweest als het óf een feitelijke vertelling was geweest of een verhaal, nu lijkt het soms wat en en te zijn, wat ik niet als prettig ervaar.
Indrukwekkend boek, dat niet altijd even makkelijk was om te lezen. Op sommige momenten kwam het een beetje gekunsteld over. Lijkt meer een verslag te zijn, waarbij je korte tijd een bepaald personage volgt en daarna niets meer van ze verneemt.
De schrijver van dit boek heeft gebruik gemaakt van vele documenten en gesprekken met toen nog levende getuigen.
Door de podcast 'Alle geschiedenis ooit' zijn we op dit bijzondere verhaal gestuit. En aangezien Vierhouten op de route lag, zijn we na deze aflevering gelijk doorgereden om het Verscholen Dorp met eigen ogen te bekijken. Wat een indrukwekkend verhaal! Hoezo is dit verhaal zo onbekend gebleven?! Dit verhaal verdient echt veel meer aandacht, deze helden mogen niet zo vergeten worden.
In de bossen tussen Nunspeet en Vierhouten is tijdens WOII een onderduikplek gecreëerd dat 'Het Verscholen Dorp' werd genoemd. Eduard Von Baumhauer is iniatiefnemer van deze bijzondere plek en heeft met hulp van Opa Bakker en Tante Cor een hoop mensen geholpen in oorlogstijd. Het Dorp werd uiteindelijk per toeval ontdekt door de Duitsers, waarbij 8 Joden ter plekke zijn gefusilleerd. Het dorp bestond uiteindelijk uit negen hutten, die deels onder de grond, deels bovengronds lagen. De hutten zijn in de jaren '50 al vergaan, maar op de plek waar de hutten ooit stonden zijn tegenwoordig wel nagebouwde hutten te vinden die een beeld geven van wat er ooit heeft gestaan.
Het verhaal an sich krijgt van mij 5 sterren. Ik vind het een verhaal dat veel breder gedeeld mag worden, want wat deze mensen hebben gedaan is enorm dapper! Ook het boek over dit bijzondere verhaal is een ware pageturner. Waar ik me in de schrijfwijze van dit wél wel aan stoorde is dat de manier van vertellen per hoofdstuk varieert. Het ene moment is het een hele feitelijke, historische opsomming van de gebeurtenissen en het volgende hoofdstuk is het echt een vertelling en leer je de individuele personages kennen die een belangrijke rol speelden. Maar het belangrijkste is dat de schrijver, Jeroen Thijssen, de helden van dit verhaal een gezicht heeft gegeven. Over het Verscholen Dorp is online best wat te vinden, maar het boek dat Thijssen heeft geschreven bevat zoveel meer informatie dan dat.
I received this book for an honest review. Thank you to the publisher for sending it to me!
01/11/2019
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Dutch
Tijdens het lezen van “Het Verscholen Dorp” heb ik mij ontzettend vermaakt. Ik ben altijd ontzettend geïnteresseerd geweest in het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voor mij is het daarom makkelijk om een boek “goed” te vinden, als ik het leuk vind om te lezen. Toen ik wat objectiever naar “Het Verscholen Dorp” probeerde te kijken, heb ik mijn mening wat herzien. Het boek is heel erg interessant, maar is wat mij betreft meer een historisch verslag. Af en toe lijk je personages te volgen, maar wat er vervolgens met hen gebeurt wordt niet duidelijk. Van een plot is dus niet echt sprake. Dit is logisch, aangezien Jeroen Thijssen het hele verhaal heeft geschreven vanuit documenten en getuigenverklaringen. Toch maakt dit het qua boek wat mij betreft minder interessant.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
English
While reading "Het Verscholen Dorp" (translated to "The Hidden Village") I really enjoyed myself. I've always been really interested in life during the Second World War. This makes it easy for me to call a book "good" when I enjoy reading it. When I tried to get a more objective look at the book, I slightly changed my mind about the quality of it. The book is very interesting, but for me it read more like a historical essay. Now and then you feel like you're following some characters, but what then happens to those people stays untold. There's no real plot to read. This makes sense as Jeroen Thijssen used historical doucuments and statements from witnesses to write this book. This made it a little less interesting to read as a book.
Ik heb met veel verwondering dit boek gelezen. Het was echt interessant om te lezen hoe inventief mensen kunnen worden als ze met zo weinig moeten doen. Ook vind ik het verbazingwekkend hoeveel werk het verzet moest doen en dat de mensen in het verzet dit zonder morren deden. Dit is een verhaal van moed en samenwerking, maar ook een verhaal van het overkomen van onenigheid om toch nog samen te kunnen leven in zo'n geisoleerde omgeving. Het is sneu te weten dat niet iedereen de oorlog heeft overleeft terwijl die toch al bijna was afgelopen.
Wat een verhaal. Daar in de buurt op vakantie geweest. Ook de wegwijzer gezien. Jammer dat ik dat toen niet wist. Binnenkort er nog eens naar toe. Als je interesse voor de oorlog hebt zeker het lezen waard.
Teveel oninteressante details, dus blz overslaan is dan de oplossing. Het onderwerp is interessant maar het is mij onduidelijk waarom deze gebeurtenis op deze wijze beschreven moest worden. Meer info vanuit degenen die daar gewoond hebben, zou mogelijk interessanter zijn geweest.
Interessant onderwerp, helaas voor mij wat te details op elkaar geplakt uitgewerkt. Vooral richting het einde veel herhaling. Ik had graag wat meer emotie willen lezen bij de oprichters van het dorp.