Kinderen van het verzet

by Piet Boncquet, Geert Clerbout (Foreword)

Vanaf het moment van de Duitse inval in mei 1940 begon het verzet tegen de bezetting. Vaak ging het om gewone burgers die, uit overtuiging of uit vaderlandsliefde, actief of passief verzet pleegden tegen Duitse soldaten, de Duitse oorlogsmachine en Belgische collaborateurs. In de loop van de oorlog organiseerde het verzet zich en werd het gewelddadiger, omdat de bezetter zich genadeloos opstelde. De diepe tegenstelling tussen ‘witten’ en ‘zwarten’, tussen verzetslui en collaborateurs, heeft de naoorlogse samenleving getekend. Onder meer daardoor is, zeker in Vlaanderen, het verhaal van de weerstand minder bekend. Onterecht, zoals blijkt uit de pakkende getuigenissen in Kinderen van het verzet.

Genres: Nonfiction, History

232 pages, Paperback

First published October 9, 2019

Reviews

[Usain · Rating 4 out of 5]

Al vlak na de oorlog begon de politiek geïnspireerde ophemeling van de slachtoffers van repressie wegens collaboratie met nazi-Duitsland. Om die kategorie van de bevolking te kunnen inlijven in bestaande (CVP) en nieuwe partijen (VU) werd er veel aandacht besteed aan hen. De verdedigers van de Belgische rechtstaat tegen de invallers, de leden van het verzet, werden daarentegen verzwegen, verdacht gemaakt en op een zijspoor gerangeerd.
Na die overvloed aan rechtse aandacht voor de collaboratie begint er nu eindelijk interesse te komen voor de verzetslui. Na de tv-uitzendingen is er nu dit boek waarin de kinderen van de verzetslui uitgebreid hun verhaal kunnen doen. Die verhalen zijn niet alleen treurig, maar meestal schokkend en het is onbegrijpelijk hoe weinig de Belgische staat heeft gedaan om die mensen op te vangen, om nog maar te zwijgen van een gepast eerbetoon te geven.
Het is schrijnend voor de kinderen van de verzetslui vandaag te moeten meemaken hoe extreemrechtse schreeuwers weer de kans zien om de bevolking op te hitsen en haat te zaaien. Alsof de gebeurtenissen van de jaren '30 en '40 nooit hebben plaatsgevonden.
Een boek dat ons allen moge inspireren om ons af te zetten tegen de waanzin van het extreemrechts volksverraad.

[Kristof Lauwers · Rating 5 out of 5]

Na de gelijknamige en beklijvende televisie-documentaire bundelt het boek de verhalen van de 'Kinderen van het verzet'. In het boek vertellen de 'Kinderen van het verzet' het verhaal van hun ouders nog gedetailleerder. Sommige ouders keerden na de oorlog, als 'gebroken' mannen en vrouwen, weer terug naar huis. Sommige papa's en mama's kwamen nooit meer thuis. Omdat ze de concentratiekampen niet overleefden.

Het oorlogsverleden van hun ouders liet op alle 13 van de 'kinderen' een zware indruk na. De oorlog tekende niet alleen het leven van de ouders, maar ook dat van de 'kinderen'. Het verhaal van de 'Kinderen van het verzet' is een belangrijke les die verteld moe(s)t worden.

Het verzet won de Tweede Wereldoorlog, maar verloor de strijd om de herinnering. Daarom is dit boek zo belangrijk. Daarom moet dit boek gelezen worden. Omdat (extreem)-rechts vandaag, 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, opnieuw (verkiezingen) wint.

[Anoeska Nossol · Rating 4 out of 5]

In een derde deel (overigens zit er geen volgorde in deze reeks, voor mij was dit gewoon het laatste boek om te lezen) worden de kinderen van verzetsstrijders aan het woord gelaten. Net zoals de andere twee boeken, lijken ook deze getuigenissen sterk op de reeks van Canvas.

Doordat het boek zo sterk gelijkt op de TV-reeks, kan je de twee niet kort op elkaar lezen. Dat veroorzaakt enkel een déjà-vu gevoel. Het is jammer dat de makers hier niets meer mee gedaan hebben. Zoals foto's toevoegen aan de boeken, of de getuigenissen uitbreiden,... Er was nog zoveel potentieel, zeker bij dit onderdeel.
Meer informatie over de verzetsgroepen en bijhorende foto's, had wel gemogen. Nu is het zeer beknopte informatie waar je als lezer niet zoveel aandacht aan besteed.
Net zoals bij de vorige twee delen, wordt ook dit boek naar het einde toe zeer eentonig en herhalend. De pakkende getuigenissen aan het einde, maken veel minder indruk. Moesten ze gekozen hebben voor minder deelnemers, maar uitgebreidere getuigenissen; dan had het boek over de gehele lijn meer indruk gemaakt.
Overigens blijft het een zeer speciale boekenserie die een mooie blik werpt op de vele kanten. Ook dit boek is objectief gebracht en geeft de mensen in kwestie de ruimte om een eigen mening te hebben.

Naar mijn gevoel blijft het boek 'kinderen van de collaboratie' het beste van de drie. Ook daar had meer info gemogen, maar het leek toch net wat uitgebreider dan de andere twee.

[Chantal · Rating 5 out of 5]

Aangrijpende verhalen over mensen die zich in de oorlogsjaren belangeloos hebben ingezet in verzetsactiviteiten maar daar uiteindelijk een zware fysieke en mentale tol voor betaald hebben. Heel spijtig dat er achteraf maar weinig respect en appreciatie voor hen geweest is. Oprechte dank aan de kinderen van het verzet voor deze moedige getuigenissen. Dit boek zou verplichte lectuur moeten worden in de scholen.

[Franky Van Buggenhout · Rating 3 out of 5]

Uiteraard is dit een belangrijk thema, uiteraard zijn de verhalen beklijvend, uiteraard leef je mee met het leed dat deze mensen meemaakten. Het voelt wel veel meer aan als een letterlijk neerschrijven van de verhalen van deze kinderen dan als een boek en blijft te dicht bij de reeks op tv om een echte meerwaarde te bieden.

[Ozlem · Rating 5 out of 5]

Watch also the serie on Canvas

[Alicia Meersschaert · Rating 5 out of 5]

Iedereen moet dit gelezen hebben. Pakkende getuigenissen over een misselijkmakend verleden wat niet mag vergeten worden, willen we het niet herhalen.

[Pieter De vroe]

Gewonnen op een kwis van natuurpunt.

[Tom · Rating 5 out of 5]

Ik heb dit boek gekocht naar aanleiding van de documentaire met dezelfde naam. Het is een echte eye-opener. Vaak is het weinig opbeurende lectuur, vooral bij de gruwelijke beschrijvingen van de folteringen en ontberingen die de slachtoffers in de kampen hebben moeten ondergaan.

De verhalen zijn stuk voor stuk persoonlijk en zowel de kinderen als hun ouders komen uit verschillende milieus, wat ieder verhaal uniek maakt. Sommige van de vertellers waren al geboren tijdens de oorlog en hebben hier zelf ook herinneringen aan. Anderen hebben alles 'van horen zeggen'. Bijna allemaal hebben ze de gevolgen van hun ouders' trauma's tijdens hun jeugd ondervonden.

Wat vooral interessant is hoe de slachtoffers die deze gruwel overleefd hebben achteraf de draad hebben opgepakt en wat hun reactie was t.o.v. de repressie en de roep om amnestie van de collaborateurs.

Zo stonden de ouders van Jan Vanriet en van Bernadette Kiebooms lijnrecht tegenover elkaar op de grote amnestiebetoging van 20 september 1959 te Antwerpen. De moeder van Jan Vanriet ging samen met andere ex-weerstanders op de straat liggen om de weg voor de amnestiebetogers te versperren. De vader van Jan Vanriet stond op een gegeven moment neus aan neus met CVP-volksvertegenwoordiger Louis Kiebooms, die voorstander was van amnestie, ook al was hij zelf een ex-politieke gevangene.

De meerderheid lijkt evenwel tegenstander te zijn van amnestie, al geven diverse van hen aan dat de kinderen van collaborateurs niets te verwijten valt en dat het mogelijk ook goed zou zijn indien kinderen van verzetslieden en kinderen van collaborateurs samen zouden kunnen zitten om over hun ervaringen te spreken.

Wie amnestie zegt, zegt ook 'Irma Laplasse'. Voor mij persoonlijk was de getuigenis van Bertje Ureel van bijzonder belang. Haar vader is immers net zoals de twee broers van mijn grootvader omgekomen door het verraad van Laplasse. Het proces van 1996 heeft bij mijn grootvader, naar ik heb horen zeggen, diepe wonden geslagen. Hij was achteraf tevreden met de afloop maar het hele proces is hem spijtig genoeg niet bespaard gebleven. Zelf was ik toen maar 7 jaar en dus te jong om dit allemaal bewust mee te maken. Mijn grootouders hebben me wel een 5-frank biljet gegeven met bloedvlekken op, dat in de borstzak van Polydoor gezeten zou hebben wanneer hij gefusilleerd is. Zij hebben dit altijd bewaard. Maar ondertussen zijn mijn grootouders zelf overleden en voor details ben ik op boeken aangewezen.

Uit de getuigenis van mevr. Ureel ben ik dan ook dingen te weten gekomen over mijn eigen familie, zoals het feit dat mijn overgrootmoeder iedere middag haar boterhammen at bij het graf van haar twee zonen. Het zijn dit soort details die in geschiedkundige werken niet vermeld staan en die door het overlijden van de personen die deze zaken nog zouden kunnen weten verloren dreigen te gaan.

Ook de andere getuigenissen bevatten dergelijke details die de verhalen kleur geven.

Tot slot bevat het boek een boeiend hoofdstuk met enkele kerngegevens over het verzet, zoals een beperkt overzicht van de verschillende verzetsgroepen en hun politieke oriëntatie. Zo maakte slechts 2 tot 3 procent van de bevolking deel uit van het verzet en is meer dan 70 procent van de erkenningsdossiers van politieke gevangen in het Frans opgesteld. Het boek bevat ook concrete aantallen van erkende personen per statuut (gewapend verzet, inlichten- en actieagenten, clandestiene pers, burgerlijk verzet, politieke gevangenen).

Gelet op het grote gebrek aan literatuur over dit onderwerp en de unieke aanpak, is dit boek een echte aanrader.