در پیشگفتار این کتاب از زبان نویسنده میخوانیم که این کتاب به دعوت ناشر یونانی در سال 2013، برای حرف زدن مستقیم با جوانان درباره اقتصاد نوشته شده است. نویسنده میگوید دلیل من برای نوشتن این کتاب این اعتقاد راسخ است که اقتصاد خیلی مهمتر از آن است که آن را به اقتصاددانان سپرده شود. نویسنده معتقد است همتش را بر آن گماشته است که برخلاف عامهپسند کردن اقتصاد ، اگر کتاب موفق باشد خوانندهها را بر میانگیزد تا اقتصاد را خود به دست بگیرند. چرا که بالا و پایینهای اقتصاد ماهیت زندگی مار ار تعیین میکند و اگر ما تسلیم اقتصاد شویم عملا تمام تصمیمهای مهم را به اقتصاددانان سپردهایم. کتاب در قالب نامهای به دختر نویسنده نوشته شده است که ساکن استرالیاست و از نویسنده دور است. بنابراین نویسنده درکی از مفاهیمی اقتصادی را به زبان ساده و با روایتی تاریخی در قالب نامهای 172 صفحهای به دخترش برای خواننده توضیح میدهد.
Ioannis "Yanis" Varoufakis is a Greek-Australian economist and politician. A former academic, he has been Secretary-General of MeRA25, a left-wing political party, since he founded it in 2018. A former member of Syriza, he served as Minister of Finance from January to July 2015 under Prime Minister Alexis Tsipras.
کتاب یک مقدمه طولانی از شرح و بسط مفاهیم کلیدی اقتصاد دارد که حتی برای علاقمند آماتور اقتصادی چون من هم بدیهی و تکراری جلوه میکند. خواننده روایت واروفاکیس از بدیهیات را دنبال میکند تا در نهایت پاسخ او به پرسشهای بزرگش را بشنود. انتقادات و تناقضات بنیادی «علم» اقتصاد را با واروفکاکیس دوباره مرور میکنیم تا نهایتا ببینیم او چه راهی را پیشنهاد میکند اما متاسفانه کتاب را مایوسانه تمام میکنیم چرا که نویسنده صرفا پیشنهاد بازاندیشی و بردن بحث به ساحت فلسفه را پیش میکشد و به این شکل توپ را به زمین دیگری شوت میکند.
یک متن بلند بالا در بارهی این کتاب نوشتیم. درواقع کتاب دفاع ار سرمایه داری و این کتاب رو به شکل تطبیقی بررسی کردیم که در این مقال نگنجند. به شکل خلاصه این کتاب داره تاریخ اقتصاد بازار رو روایت میکنه. به زبان سادهای هم مثال اقتصادی رو از گذشته تا حالا روایت میکنه. اما جهتگیریش کلا به سمت دخالت دولت و اینهاست و این رو به گونهای هم ابراز میکنه که برای من لااقل خیلی پذیرفتنی نیست. درکل خیلی کتاب قابل دفاعی نیست حتی در میان کتابهای مشابه به نظر من البته.
وقتی در حباب رونق و شکوفایی غرب بزرگ شوی بیشترِ بزرگترها به تو خواهند گفت که کشورهای فقیر به این دلیل فقیرند که اقتصادشان «ضعیف» است ــ بماند که معنای این حرف چیست. آنها این را هم خواهند گفت که فقرای جامعهی خودت نیز به این دلیل فقیر هستند که چیزی برای فروش ندارند که دیگران واقعا بخواهند ــ خلاصه اینکه آنها چیزی برای عرضه به بازار ندارند. به همین دلیل است که تصمیم گرفتم درباهی چیزی به نام اقتصاد با تو حرف بزنم: در جهان تو و من هر بحثی در این باره که چرا برخی افراد فقیرند در حالی که برخی دیگر پولشان از پارو بالا میرود، یا حتی اینکه چرا انسان دارد کرهی زمین را نابود میکند، حول چیزی میچرخد که به آن اقتصاد گفته میشود. و اقتصاد به چیزی ربط دارد که به بازار معروف است. اگر میخواهی سهمی در آیندهی انسان داشته باشی، نمیتوانی وقتی کلماتی مثل «اقتصاد» و «بازار» گفته میشوند خودت را به آن راه بزنی و بیمحلی کنی.
یک جمله بسیار قشنگ از نویسنده که پایان کتابم بکار برده این بود که اقتصاد خیلی مهم تر است که آن را به اقتصاددان ها بسپاریم . این کتاب یسری داستان ها و یادداشت هایی رو شامل میشه که یسری از پدیده های اقتصادی توضیح میده . اولین مطالعم در زمینه اقتصاد بود منو بسیار علاقمند کرد و با یسری از مفاهیم پایه بیشتر آشنا کرد . ابتدای کتاب یه مقدار خسته کننده بود و ترجمه کتابم بعضی جاها میتونس بهتر باشه یکم خوندن کتابو سخت کرد ولی کم کم کتاب عوج گرفت و ترجمه به خوبی مطالبو رسوند .
به نظرم کتاب تونسته به یکی از هدفهایش یعنی بیان مسائل اقتصادی به زبان ساده برسه. البته ما به عنوان خوانندگان فارسی زبان این امر رو مدیون مترجم اثر هستیم. کتاب بدون اینکه به ابتذال بکشه مفاهیم جدی اقتصادی رو اعم از بازار آزاد، عرضه و تقاضا وتورم، رکود و ... را به زبان ساده بیان میکند. از ویژگیهای مهم دیگر کتاب امروزی بودن اون هست که حتی به مسئلهی رمزارزها هم ورود میکند. پیشنهادم اینکه قبل از مطالعه کتاب مجموعه فیلمهای ماتریکس هم ببینید :) چون نویسنده مثالهای متعددی ازشون میاره.
حتما کتاب خوبیه ولی وسط خوندنش چندبار از خودم پرسیدم که واقعا کتابیه که باید بخونمش؟ مثالهایی که از جهان اسطورهها و ادبیات میزد برای نزدیکتر کردن مفاهیم و درک بهترشون واقعا خوب بود اما نتونستم تا آخرش تموم کنم. حوصلهام رو سربرد و بیخیالش. چند سال توی کتابخونهام بود و بالاخره امشب از کتابخونهام خارج شد…