Jump to ratings and reviews
Rate this book

Slaap vatten: Hoe een slapeloze de nacht terugwon

Rate this book
Iedereen kent ze wel, tips om beter te slapen: veel bewegen en ’s avonds geen koffie meer en ook geen blauw licht. Maar wat als dat niet helpt?

Bregje Hofstede, gecertificeerd insomniac, dook in de slaapwetenschap. Ze woelde, onderzocht, experimenteerde en groef steeds dieper naar de achterliggende oorzaken van onze slechte nachtrust. En die zijn anders dan je denkt. Op haar eigen beeldende wijze vertelt ze de belangrijkste dingen die ze ontdekte – en hoe het kan dat ze nu weer slaapt.

'Slaap werd een interesse, misschien wel een obsessie. Het was alsof ik was verlaten door een geliefde om wie ik nooit veel gemaald had – totdat hij vertrok, en ik moest vaststellen dat ik niet zonder kon. En hoe verleidelijk ik ook kirde, terug kwam hij niet.'

De boeken van Bregje Hofstede (1988) werden genomineerd voor diverse prijzen. Met haar roman Drift stond ze op de Libris-shortlist 2019. Ze schrijft voor De Correspondent.

273 pages, Paperback

First published February 6, 2021

25 people are currently reading
573 people want to read

About the author

Bregje Hofstede

16 books185 followers
Bregje Hofstede (Ede, 1988) woont en werkt in Brussel, studeerde kunstgeschiedenis en Frans in Utrecht, Parijs en Berlijn, en sloot haar studie af met een onderzoeksmaster in 2012. De Hollands Maandblad aanmoedigingsbeurs werd haar in 2012/2013 toegekend voor haar korte verhalen en essays. Ze doceerde kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en werkt als redactrice.

Ze debuteerde in 2014 met de roman De hemel boven Parijs.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
86 (17%)
4 stars
218 (45%)
3 stars
152 (31%)
2 stars
22 (4%)
1 star
1 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 69 reviews
Profile Image for Bart Moeyaert.
Author 110 books1,955 followers
June 14, 2021
Een gevoelige slaper, zo noemde ik mezelf wel eens. De jongen heeft een beetje te grote poriën, en — ocharm — zelfs als hij slaapt brengt de boze buitenwereld hem af en toe per ongeluk uit zijn doen.

Al een paar jaar moet ik het woordje ‘gevoelige’ door ‘moeilijke’ vervangen, en bij wijlen zelfs ‘slechte’. Er zijn tijden dat ik middenin de nacht gemiddeld anderhalf uur naar het plafond lig te kijken. Bregje Hofstede worstelde al een tijdje op een gelijkaardige manier met haar nachten, en ging op zoek naar de antwoorden op haar slaapvragen.

Ik heb ‘Slaap vatten’ met extra aandacht gelezen, natuurlijk ook omdat ik een gelijkgestemde ben. Als Bregje Hofstede schrijft: “Het komt mij als moeilijke slaper goed uit dat het schrijven soms ook mijn wakker liggen zinnig maakt,” herken ik dat. ’s Nachts heb ik nog geen hele gedichten geschreven, maar wel al halve zinnen, en dan ben ik blij dat het niet-slapen toch iets heeft opgeleverd.

In Hofstedes boek is de bredere context eerst aan de orde, en langzaam wordt er ingezoomd. Tijdens haar onderzoek baseert ze zich op bronnen, refereert naar haar persoonlijke ervaringen, en laat specialisten aan het woord over verschillende aspecten. Door de analyse van specialist Paul Verhaeghe in het bijzonder ging ik als het ware overeindzitten in bed. Hij liet me onder andere het verband zien tussen insomnie en eenzaamheid, en slaap en veiligheid.

De zoektocht van Bregje heeft me een paar inzichten opgeleverd waar ik iets mee kan. Vannacht, bijvoorbeeld, ben ik maar één keer wat langer wakker geweest — voor zover ik me dat goed herinner. Ik dacht aan zinnetjes die voor mij een paar zaken uit het boek samenvatten: ‘Minder ik, meer wij.’ En ‘minder overal, meer hier.’ Ik ga niet zeggen dat ik daarna als een roos heb geslapen, maar het voelde wel goed dat ik mijn nachtelijke zelf weer wat beter leek te begrijpen.
Profile Image for Lise Delabie.
183 reviews34 followers
February 13, 2021
Wat een inzichtelijk, helder boek. Net zoals bij 'De herontdekking van het lichaam' had ik de neiging om voortdurend te knikken en stond ik versteld van de analogieën die Bregje Hofstede gebruikt om haar ideeën uiteen te zetten:

"Stel je een snelweg voor. Ergens, te midden van een grote vlakte weilanden, bevindt zich een bocht. Voortdurend razen er auto's langs. Maar er is iets eigenaardigs aan de hand: van elke negen auto's die er passeren vliegt er eentje uit de bocht. Bij elke negende auto is het weer raak. Het verkreukelde blik hoopt zich langs de snelweg op."
Vervolgens beschrijft ze hoe een groep experts wordt opgetrommeld, die tot de volgende conclusie komt: "er is iets mis met een op de negen auto's."
Absurd. En toch is dát de manier waarop gekeken wordt naar de toenemende slapeloosheid in onze maatschappij: er loopt iets fout met de chemische stofjes in de hersenen van slapelozen.

Het grootste inzicht stond voor mij verstopt in een voetnoot. Hofstede beschrijft hoe de mens de enige diersoort is die problemen ervaart met slapen. In een voetnoot voegt ze voorzichtig toe dat onderzoek wel heeft uitgewezen "dat dieren die niet veel beweging krijgen
en in gevangenschap worden gehouden - zoals paarden in een stal - 's nachts ongewoon veel wakker zijn. [...] Dat roept de vraag op of de mens niet in zekere zin in gevangenschap leeft."

In het laatste onderdeel van het boek neemt Hofstede die gevangenis van de mens verder onder de loep. Hier geen hapklare inzichten meer, maar vooral een uitnodiging om je kritisch over je eigen leven te buigen. Voorlopig blijf ik achter met heel wat vragen en denkvoer, een klein beetje frustratie (het klinkt zo gemakkelijk), maar vooral dankbaarheid voor de aanzet die dit boek me gaf.
Profile Image for Leesdame.
691 reviews66 followers
February 19, 2021
Ik vond ‘Slaap vatten’ prettig om te lezen. Bregje Hofstede preekt niet en komt niet aanzetten met de zogenaamde slaapregeltjes voor een goede slaaphygiëne zoals die in alle tijdschriften staan. Nee, volgens een deskundige die aan het woord komt moet je juist géén ritueeltjes en regeltjes opvolgen. Gewoon overgeven aan de slaap en lekker gaan liggen.

Lees verder op mijn blog :)
Profile Image for Joke De Clercq.
58 reviews9 followers
December 29, 2021
Het eerste boek over slapeloosheid waarin ik geen bagger vond, dat niet oppervlakkig bleef en écht herkenbaar was.
Profile Image for Shaimaa شيماء.
583 reviews365 followers
February 11, 2026
عانت الكاتبة مشكلة مزمنة مع الأرق، جربت أغلب الحلول التي يقترحها اختصاصيوا النوم لكنها لم تجد نفعا، وتوصلت في النهاية أن المشكلة ليست في الليل بل في الأربع والعشرين ساعة كاملة...

لكي تحل مشكلتها مع النوم، غيرت الكاتبة حياتها بالكامل تركت المدينة المزدحمة وعاشت في مكان اكثر هدوءا وتقشفا.. تقول أن هذا يبدو صعبا لأغلب القراء لكنها في النهاية تقول لنا ما نجح معها وما يمكن أن يكون ملهما لنا...

*** مشكلات النوم المزمنة ليست ببساطة بسبب فقر العادات الصحية للنوم، ولهذا لن يحلها طقس او آخر تقوم به قبل النوم.. تأتي الليالي الصعبة كنتيجة لكيفية قضاءك للأصباح، بل أيضا كنتيجة للعالم الذي تمر فيه هذه الأيام..

***الصفة التي ألاحظها مرارا وتكرارًا لدى الأشخاص الذين يعانون من مشكلات النوم هي الحاجة إلى السيطرة. غالبا ما يكونون من الشباب - وخاصة النساء - يريدون كل شيء دفعة واحدة: عائلة ومنزلاً مثاليا والتفوق في العمل وممارسة الرياضة والاستمرار في لقاء الأصدقاء... كل هذه الرغبات تجعل الدماغ نشيطا بشكل لا يصدق.

**النوم يشبه الإبحار في غواصة. ما نراه عند المصابين بالأرق هو أنهم يطفون على السطح للحظات قصيرة جدًا. يرفعون منظار غواصتهم فوق سطح الماء لبضع ثوان، كما لو كانوا يتأكدون أن كل شيء على ما يرام.

**يبدو أن الحلم بحدث جذري يساعد على معالجته أو الاستعداد إليه عاطفيًا. الأشخاص الذين يحلمون بطلاقهم يكونون في وضع نفسي أفضل بعد عام مقارنةً بمن لا يحلمون بذلك، والطلاب الذين يحلمون بالامتحان سابقًا يحققون أداء أفضل في المتوسط من أولئك الذين لا يفعلون ذلك.

**اهم العوامل خارج الدماغ التي تؤثر في النوم

المال (أو غيابه) والوقت (وشعور الضغط الزمني) والمكان (البيئة المادية وعلاقتك بها) والآخرون (الأشخاص من حولك).

كلما قل المال الذي تملكه، زادت احتمالية تعرضك لمشكلات في النوم.

كلما انخفض مستواك التعليمي، زادت احتمالية ان تعاني مشكلات في النوم..

الهولنديون من ذوي التعليم المنخفض معرضون تقريبا لمشكلات النوم بمعدل ضعف من لديهم أعلى مستوى تعليمي . والبريطاني الذي لم يكمل التعليم الثانوي معرض لمشكلات النوم بمعدل ضعف من أكمله . والمرأة الأمريكية التي لم تحصل على شهادة المدرسة الثانوية لديها احتمال أكبر بنسبة 64 بالمئة للإصابة بمشكلات النوم مقارنة بمن تخرجت في الجامعة.

النساء في جميع انحاء العالم يبلغن باستمرار عن مشكلات في النوم اكثر من الرجال.

لماذا هناك ارتباط قوي بين المال والنوم؟ المال في حد ذاته ليس منوما . لكن هناك أسباب عملية عديدة تجعلك قد تنام أقل إذا امتلكت مالا أقل. ربما تعيش في غرفة صاخبة بدلا من شقة واسعة جيدة العزل. قد لا تستطيع تحمل تكلفة الأطعمة الصحية وتصاب بالمرض أكثر من المحتمل أيضًا أن تقلق بشأن دفع الفواتير . ( من الطبيعي أن الأشخاص الذين لا يعرفون من أين ستأتي وجبتهم التالية يجدون صعوبة أكبر في النوم والاستمرار فيه، ويستيقظون أبكر من أولئك الذين يعرفون أن لديهم ما يكفي من الطعام) .
Profile Image for Jip.
75 reviews
June 21, 2024
Boeiend onderzoek naar insomnie. Je merkt tijdens het lezen met hoeveel plezier en interesse Bregje Hofstede dit boek heeft geschreven. De laatste hoofdstukken waarin ze pleit dat je je levenstijl moet wijzigen vond ik wat kort door de bocht en zeker niet toepasbaar voor iedereen.
Profile Image for Els.
361 reviews34 followers
March 21, 2021
Geen half werk bij Bregje Hofstede! Dit boek is het resultaat van minutieuze research. Je kan het boek dan ook op twee manieren lezen: de eerste is de rechttoe rechtaan aanpak, de tweede is die waarbij je de 212 voetnoten consequent leest. Of je volgt uiteraard een gulden middenweg zoals ik deed: enkel bij hoofdstukken die mij meer interesseren, ging ik de voetnoten opzoeken.

Alhoewel de schrijfster er in het boek zelf meermaals van uitgaat dat ‘je waarschijnlijk dit boek oppakt omdat je slaapproblemen hebt’, hoeft dat niet zo te zijn. De reden is dat dit geen zelfhulpboek is met een af te vinken lijstje aan regeltjes die je slaaphygiëne bevorderen maar een uitnodiging om dieper over je leven na te denken. Kort door de bocht is dé centrale boodschap om eens ‘kritisch naar je leven te kijken’. Samen met autoriteit Paul Verhaeghe komt ze tot deze essentie via het uitschakelen van het ego en de zoektocht naar betekenis en verbinding.

Maar de lezer krijgt in dit boek best wel veel info over hoe slapen nu juist in elkaar zit. Zo vond ik het hoofdstuk over ‘Hyper-arousal’ een oogopener. “Mensen met insomnie zijn altijd heel alert, het hele etmaal rond, of ze nu wakker zijn of slapen. (...) ‘s Nachts komt die grote alertheid erop neer dat het brein van slapelozen nog steeds te actief is voor rustige slaap.”
Ik herken mij hierin, immers zodra ook ik - net als de schrijfster - geconfronteerd word met een bron van stress in mijn leven, reageert mijn stresssysteem heftiger dan bij iemand anders. Ook ik ben gevoeliger voor stress. Dat heeft te maken met genetische basis en persoonlijkheid. Emoties en prikkels worden intenser ervaren. Positieve zijde van deze medaille? Het laat toe om niet uitgeslapen toch alert te zijn.

Bregje Hofstede vervolgt haar zoektocht die gelardeerd is met bevindingen van wetenschappelijk onderzoek. Ze maakt bewuste keuzes (minder werken, minder geld maar meer levenskwaliteit) en verhuist zelfs naar een dorpje in Frankrijk waar ze aarding vindt met de natuur. Haar zoektocht is inspirerend zonder dwangmatig te zijn. Je neemt als lezer uit haar verhaal mee wat je wil en het ganse boek lang zorgt het contact met haar schitterende pen voor veel leesplezier.









Profile Image for Hannie.
1,412 reviews25 followers
April 21, 2021
Een interessant boek. Het leest vlot, doordat het toegankelijk is geschreven. Daardoor heb ik het sneller uit dan verwacht. Hoewel niet alle informatie nieuw voor mij was, vind ik dat Bregje Hofstede het goed kan uitleggen en verwoorden. Doordat ze zelf last heeft gehad en soms nog heeft van slapeloosheid weet ze waarover ze praat en dat veel tips die je vaak hoort van anderen meestal niet helpen als je echt last hebt van slapeloosheid. Dat vind ik een verademing. Ik heb zelf veel last van slapeloosheid gehad. Inmiddels gaat het gelukkig een stuk beter. Daardoor herkende ik veel in het verhaal. Op het laatst werd het verhaal mij iets te zweverig, maar toch kon ik me wel vinden in het argument dat je iets aan je leven moet veranderen als de slaapproblemen chronisch zijn. Zo wordt er een keer door een kennis van de schrijfster gezegd: “Dus om te slapen moet je gelukkig zijn.” Dat vind ik wel mooi gezegd en er zit zeker een kern van waarheid in. Ook de verbanden die er zijn tussen slapeloosheid, angststoornissen en depressie zijn interessant. Net als tussen weinig slaap en overgewicht en dat slaapgebrek kan leiden tot stemmingsklachten. In het boek gaat het ook over dat mensen die last hebben van slapeloosheid een overactief brein hebben en een overactief stresssysteem. De schrijfster ontkracht dat later deels door aan te geven dat dat niet de enige oorzaken zijn. Toch zijn dat wel dingen waardoor ik vaak slecht slaap. Hoewel het boek mij waarschijnlijk meer aanspreekt dan goede slapers, vind ik toch dat juist zij het ook zouden moeten lezen om beter te begrijpen wat slapeloosheid is. Want ik merk dat het toch niet altijd begrepen wordt. Daarom zouden ook hulpverleners die te maken hebben met mensen die leiden aan slapeloosheid het moeten lezen.
90 reviews1 follower
November 21, 2024
An interesting study of sleep. I wouldn’t say I’m a full-blown insomniac but as someone who regularly struggles to sleep I did appreciate her wholistic approach to sleep and how your daily life has significant impact on your nightly rest.
Profile Image for Joni Gabriels.
51 reviews1 follower
May 28, 2025
Ik slaap eigenlijk zelf wel goed, maar waauw wat ben ik een fan van Bregje en hoe helder en tegelijk mooi zij dingen verwoord! 🤩
Profile Image for Simone Bais.
88 reviews16 followers
October 21, 2023
Ergens toch ironisch dat ik dit boek over slapeloosheid om half 3 's nachts uitlees en het geeft ook nog allerlei stof tot nadenken, maar daar ga ik morgen de tijd voor nemen. Welterusten.
Profile Image for Bojia Hadjiivanova.
215 reviews7 followers
May 12, 2024
Бях привлечена от кокетната корица, не бих казала че имам проблеми със заспиването. От друга страна темите свързани със съня много ме вълнуват, особено след като прочетох “Безграничният потенциал” на Джим Куик и започнах да помня сънищата си (авторката също споделя подобен метод). “Защо спим?” въпреки цялата литературата, проучвания и анализи дава незадоволителен отговор на тази мистерия.
През личния си опит Хофстейде умело ни разкрива любопитни особености на съня, факти, изследвания, митове и тъй като всичко е свързано в една по -сложна система и важни елементи на щастието също имат своето място в разказа й.
38 reviews3 followers
December 17, 2023
Dit is het eerste boek dat ik lees van Bregje Hofstede en haar schrijfstijl bevalt me enorm! Ik ben allergisch voor zelfhulpboeken en dit heeft er dan gelukkig ook niks van weg. Als mensen zijn we geen losstaande entiteiten, hoe graag ze dat ons ook willen aanpraten. Er zit namelijk kracht in verbondenheid. Als je zoekt naar oplossingen voor problemen die steeds maar toenemen in onze maatschappij (depressies, eenzaamheid en slapeloosheid) moet je ook naar de omgeving kijken. Samen met geïnterviewde Paul Verhaeghe komt Bregje tot mooie conclusies over het groter geheel waar we onderdeel van uitmaken. Er is troost te vinden in het boek, je hebt het ook niet allemaal zelf in de hand. Echter ligt aan de andere kant van die troost ook machteloosheid op de loer. Hoe krijgen we dit systeem/onze omgeving in beweging zodat het ons niet nog depressiever, eenzamer en slapelozer maakt?
Profile Image for Jorik Breban.
Author 1 book28 followers
February 11, 2022
Het is met lichte ironie dat ik dit boek in éénmaal uitlas, net tijdens een slapeloze nacht. Ik was totaal niet op de hoogte van het feit dat Bregje Hofstede een nieuw boek schreef, mijn oog viel er toevallig op toen ik door Barboek slenterde. Dit is non-fictie van de mooiste soort, feiten worden gevolgd door analogieën tot een wervelend geheel dat me drie uur aan een stuk vasthield. Een aanrader voor iedereen, en zeker voor diegene die niet altijd de slaap kunnen vatten: dit boek leerde me meer over slapeloosheid dan al mijn vorige, nachtelijke dokter Google consultaties tesamen.
Maar bon, slaapzacht x
7 reviews1 follower
August 29, 2024
Gestart met de honger om meer Bregje Hofstede te lezen. Na 20 pagina’s had ik door « shit, ook ik ben een slechte slaper . » Heerlijk geschreven - as always - en enorm goed gedocumenteerd - as always -. Maar dat je om goed te slapen misschien naar Zuid-Frankrijk moet verhuizen of (nog erger!) gelukkig moet zijn, was een ontnuchtering van formaat.

« Hij luisterde naar mijn relaas over het verband tussen slaap, eenzaamheid, geld- en tijdsnood en ontworteling, zweeg even, en vatte toen samen: ‘Dus om te slapen moet je gelukkig zijn.’ Even was ik uit het veld geslagen. Had ik daar een boek voor nodig gehad? »
Profile Image for Bruno.
1,162 reviews165 followers
May 4, 2021
Het is niet gemakkelijk om de juiste balans te vinden tussen anekdotisch en wetenschappelijk. Te veel anekdotiek en het neigt al gauw naar zweverige pseudo-wetenschap, maar te veel wetenschap, en de gemiddelde lezer haakt af. In Slaap vatten streeft Hofstede iets te hard naar de wetenschappelijkheid in de tekst, waardoor er soms iets te veel referenties staan. De kracht van een toegankelijk, wetenschappelijk onderbouwd boek, zit hem net in het gebruik van het anekdotische om een veel ruimer geldende problematiek aan te kaarten. En dat mis je hier net iets te veel.
Profile Image for Annabelle.
185 reviews4 followers
August 28, 2021
- op vakantie -

Ik weet het niet met dit boek, ik begon er in tijdens een lange treinreis waarin ik niets anders bij me had om me mee te vermaken (al geen al te best begin).
Er stonden een aantal leuke feitjes in maar het geheel wist me niet echt genoeg te boeien.

Ook: Note to self dat ik niet meer blind op Das Mag moet vertrouwen voor goede boeken want het is geloof ik niet echt meer mijn smaak.
Profile Image for Minnie Vos.
61 reviews11 followers
May 24, 2023
"We roepen vaak 'tijd is geld', maar in feite zijn geld en tijd niet écht inwisselbaar. Met enige inzet kun je geld vaak wel aanvullen als het op is, maar ben je door je tijd heen, dan is het game over. Omdat tijd niet kan worden 'bijgemaakt' is het in feite een hardere munt. Dat betekent dat het eigenlijk niet zo slim is om al je tijd te steken in het vergaren van meer geld. Je kunt beter al je geld steken in het verzamelen van vrije tijd."
Profile Image for Hester.
139 reviews3 followers
July 17, 2022
Een voor slapeloze en prima slapende mensen intrigerend boek over hoe slaap werkt en hoe raar het is dat er vooral vaak zonder context wordt gekeken naar het meetbare fysieke aspect, terwijl het juist gaat om de wereld die daar achter ligt.
Profile Image for Sophie van de Mars.
78 reviews2 followers
October 27, 2024
Ik 1) heb veel nieuwe dingen geleerd en handige kennis over mezelf vergaard 2) vind Bregje Hofstede zo’n topper
Profile Image for Aafke.
98 reviews
Read
September 30, 2024
'Ik wilde niet op mijn plek blijven, ik was ambitieus. Ik wilde in alle richtingen groeien als een boom die zijn takken naar alle kanten uitstrekt. Ik stond er niet bij stil dat een boom in de duisternis onder de grond even ver moet reiken als in de lucht erboven. Is het wortelstelsel niet even omvangrijk als de bladerkroon, dan waait hij gemakkelijk om.'
Profile Image for Chris.
626 reviews84 followers
July 29, 2021
Heel interessant boek over slaap; niet kunnen slapen, wat slapen eigenlijk voor ons lichaam en brein doet, slapen ondanks alle drukte van de moderne wereld en nog veel meer. Interessant onderwerp beschreven door één van Nederland’s fijnste schrijfsters
Profile Image for Hessel.
209 reviews
May 2, 2023
Mooie holistische kijk op slapeloosheid en op mogelijke oplossingen
Profile Image for Caya.
151 reviews5 followers
September 30, 2021
Hele grote aanrader voor iedereen die moeite heeft met slapen of er gewoon geïnteresseerd in is! Het is super interessant en ik denk dat iedereen er voor zichzelf wel wat goede tips uit kan halen. Het is absoluut geen praktisch handboek voor betere slaap, maar Bregje Hofstede legt goed uit waarom je daar ook niks aan zou hebben. Verder is het heel leuk geschreven, waardoor je er snel doorheen leest en staat het vol met interessante werken voor als je meer over slaap wil lezen.
Displaying 1 - 30 of 69 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.