mijn moeder is mijn naam vergeten, mijn kind weet nog niet hoe ik heet. hoe moet ik mij geborgen weten? noem mij, bevestig mijn bestaan, laat mijn naam zijn als een keten. noem mij, noem mij, spreek mij aan, o, noem mij bij mijn diepste naam. voor wie ik liefheb wil ik heten.
Met dit openingsgedicht vestigde Neeltje Maria Min in 1966 in één keer haar naam als een van dé dichters van de twintigste eeuw. Inmiddels is haar bundel Voor wie ik liefheb wil ik heten toe aan de 23ste druk. Deze klassieke poëzie is nu weer in een prachtige uitgave verkrijgbaar.
“(brengt de trein mij naar huis? ik ben bang, ik ben bang, de trein wordt mijn huid).
de man die naast haar zat is ook gaan staan en roept ons dat wij branden (branden!) en dat wij as zijn voor de trein stilstaat.”
“zij had een hoofdje als een nachtcitroe en vleugeltjes als een bevroren ruit- […] en zeven mondjes om het daglicht uit te blazen, zij had een mei-lichaam waarom een glazen stolp. zij had een maan-lichaam bij volle maan.”
‘en nu, de dekens om mij heen getrokken, zo bang ben ik en zo bezeerd, zo diep van deze vlucht geschrokken, weet ik alleen: er is geen schuilplaats meer.’
‘en alles onder dat jonge haar huilt smartelijk en van de wijs; de mooiste tranen zijn de droge.’
‘ik wil geen man, geen huis, geen maan. ik wil gestorven zijn en weer ontstaan.’
ik wil voortaan meer poëzie ontdekken door willekeurige bundels te kopen die mij aanspreken in de kringloopwinkel. dit was mijn meest recente aankoop en ik ben blij verrast!
er zit veel moois in deze bundel, maar over het algemeen vond ik het niet super bijzonder. het las fijn weg, daarom toch zeker aan te raden :)
paar favorietjes:
'als mijn moeder mij doodt, word ik het brood dat zij moet eten, dat haar geweten voedt.'
'bijen bevolken de wolken. zomer gaat schuil achter glas. hoe kan ik in een lijst van gras wind steeds hetzelfde vertolken?'
Mooi, soms lief, maar ook verbolgen, donker, dreigend (voorbeeld: “toen jij mij baarde / was het vonnis al geveld. / mijn dood / begon al in jouw schoot.”)… Intrigerend.
Het heeft wat zo'n oude uitgave uit de jaren '60, in dit geval een eerste druk uit 1966. Ik hou van het design, maar ook hoe er zichtbaar progressief werd omgegaan met spelling zoals geen hoofdletters en het verschijnen in een oplage van 7000 eksemplaren.
Ik koos deze bundel, omdat het gedicht van de titel een van mijn lievelingsgedichten is. Dat blijft zó mooi! Ik zet het na dit eerste andere, ook mooie, gedicht uit deze bundel voor wie dat graag ook nog even wil lezen.
Eerste andere gedicht–
dit is de laatste avond dat wij spreken, want dit vertrek duldt geen geluid dan van de mond het zoete breken.
het wrijven tussen huid en huid doet alle woorden in jou groeien; mijn warme adem wist ze uit.
verhevig het bewegen en leg het spreken stil tot alles is verzwegen.
vervang het woord door een gebaar en spreek niet meer want wat gesproken is, is niet meer waar.
& een lievelingsgedicht–
mijn moeder is mijn naam vergeten, mijn kind weet nog niet hoe ik heet. hoe moet ik mij geborgen weten?
noem mij, bevestig mijn bestaan, laat mijn naam zijn als een keten. noem mij, noem mij, spreek mij aan, o, noem mij bij mijn diepste naam.
Verstilling, ontroering en vertraging zijn kenmerkend. Vechten tegen wat afwezig dreigt te zijn - ooit als het ware. We moeten bewaren. En inderdaad, gedichten over de dood duiken op. En wat eenvoudig is, krijgt symbolische lading. Het kind en de onschuld. De kwestie geluk in gevaar. Het leven een reis. Angst bestaat. Een bijna mythische meisjesfiguur dringt dan de gedichten binnen. Een psychologie wordt geboren, door verwijzingen naar gedrag en fysieke verschijnselen en gebaren, zonder referentie naar de geest zelf bijna. Wat in het hart leeft. Dan: de stem. Spiritistisch (bijna) op de duur. Het vinden van de geliefde is echt niet al te eenvoudig en gaat niet zonder pijn in zijn werk. Op het einde raakt de geliefde aan de vader maar dat wordt - gelukkig maar - niet met veel woorden gezegd. Mooie trip.
Ik zei gisteren tegen mijn vriend dat mijn favoriete poëzie de soort poëzie is waardoor je de dichter innig leert kennen. Nou, dat blijkt dan maar weer. Deze bundel voelt zo intiem, bijna alsof ik stiekem haar dagboek aan het lezen ben. Prach-tig. Mijn favoriete dichtbundel die ik ooit gelezen heb.
There are always parts in a book which stands out to you. The same goes for poetry. And this book is no exception.
Though throughout the book I was amazed at the continuing struggle Neeltje expressed about her experiences with life and family. One can actually see a development with each new poem. It is a delight to read this book, however small it may be. Quality is more important than quantity. And in my opinion, this is a book every poetry-lover has to read.
What to do with frustrating poetry? The kind that could be perfect - if only. I don't know. I didn't like a lot of the themes in these poems, but some of the lines struck me as amazing. There is a lot to be found in this little book. It is not everything.